Pracodawca, Kodeks pracy

Zasady korzystania z narzędzi AI przez pracodawców i pracowników – czy AI Act wystarczy? Co zmieni planowana ustawa o systemach AI w Polsce dla firm i instytucji? Czy pracownik może odmówić wykonania polecenia wygenerowanego przez AI? Czy można zwolnić pracownika za potajemne korzystanie z narzędzi AI? W szczegółowym wywiadzie na nasze pytania odpowiada radca prawny Marietta Poźniak.

Pracodawca, który w 2026 r. zatrudni emeryta zarejestrowanego w urzędzie pracy, może otrzymać nawet 2403 zł miesięcznej dopłaty do jego wynagrodzenia. Program obejmuje również osoby po 70. roku życia i pozwala ograniczyć koszty zatrudnienia o ponad 14 tys. zł rocznie. Dopłata nie trafia jednak do firmy co miesiąc, a w części przypadków urząd pracy może zażądać zwrotu otrzymanych środków.

Rok 2026 zapowiada się wyjątkowo korzystnie dla wielu pracowników. W kalendarzu pojawią się dwa dni wolne od pracy, które stworzą długie weekendy latem oraz w okresie świątecznym, bez konieczności sięgania po urlop wypoczynkowy. Wszystko za sprawą układu kalendarza oraz zarządzenia wydanego przez premiera Donalda Tuska.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Miejmy nadzieję, że jeszcze w tym roku wejdą w życie znowelizowane przepisy kodeksu pracy dotyczące skuteczniejszej ochrony pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy mają wdrożyć prostszą i bardziej transparentną definicję mobbingu, ujednolicają formy nękania, wprowadzają tzw. "model racjonalnej ofiary", zgodnie z którym ocena zachowania będzie dokonywana nie tylko z perspektywy subiektywnych odczuć pracownika, lecz także przy uwzględnieniu obiektywnych okoliczności sprawy. Podwyższeniu ulegnie minimalne zadośćuczynienie za mobbing i wprowadzona zostanie lepsza ochrona przed działaniami odwetowymi. Miało miejsce już I czytanie w Sejmie - czas na kolejny ruch.

W firmach, często brakuje odpowiedniego zarządzania rekrutacją i zasobami ludzkimi, a także wiedzy o korzyściach finansowych. Z tego powodu nie wszystkie działy HR wiedzą o potencjalnych korzyściach, wynikających z zatrudniania osób z niepełnosprawnościami.

Wraz z rozwojem technologii, rozwijają się też stosunki społeczno-gospodarcze. Cyfryzacja i tokenizacja dotarła i do stosunku pracy. Już wcale nie takie oczywiste jest to, że dodatkowe świadczenia pracownicze mogą mieć formę tylko pieniężną, benefitów czy deputatów. We współczesnych realiach prym mogą wieść tokeny. I tutaj z odpowiedzią na wiele prawno-pracowniczych wątpliwości przychodzi nam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, III AUa 1247/24 - bardzo świeży i aktualny bo z 19 lutego 2025 r. Już da się słyszeć głosy, że to będzie przełom dla pracowników i pracodawców, tokeny w zamian za podwyżkę - to jest novum. Zaprezentowana przez sąd wykładnia daje ugruntowanie dla programów motywacyjnych dla pracowników opartych na technologii blockchain.

Od 1 stycznia 2026 r. staż pracy liczony jest na nowych zasadach. Tymczasem od długości stażu pracy zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wielu pracowników sektora publicznego już od początku 2026 r. skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy i dłuższe okresy wypowiedzenia. Pozostali pracownicy dłużej poczekają na wejście w życie nowych przepisów.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Nie każda niższa wypłata jest zgodna z prawem. Choć przepisy przewidują sytuacje, w których wynagrodzenie może zostać obniżone, istnieje też wiele przypadków, gdy pracodawca nie ma takiego prawa. W praktyce to właśnie brak wiedzy powoduje, że pracownicy godzą się na niższą pensję, mimo że przepisy jasno ich chronią.

Prawo pracy przewiduje, że w określonych przypadkach pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy, nawet jeśli nie wynika on bezpośrednio z kalendarza. Chodzi o sytuację, gdy święto ustawowo wolne od pracy wypada w sobotę. W 2026 roku mamy dwa takie przypadki - jeden wypada w piątek, drugi w poniedziałek.

W 2026 roku dokładnie 57 672 zł przysługuje każdemu pracownikowi, który jest zatrudniony na pełnym etacie. Pracodawcy nie mają wyjścia - muszą dostosować dokumenty płacowe i faktyczne wypłaty do nowej stawki w 2026 roku - nie ma wyjątków. Nawet jeżeli nie zdążyli aneksować umowy o pracę, przepisy wymagają tej kwoty.

Kodeks pracy uzależnia okres wypowiedzenia od długości zatrudnienia u danego pracodawcy. Ile w związku z tym wynosi długość okresu wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony na niepełny etat, np. pół etatu?

Uproszczenie definicji mobbingu, większa ochrona przed działaniami niepożądanymi w miejscu pracy, ale też przed fałszywymi oskarżeniami, a do tego wyższe rekompensaty dla osób, które doświadczyły mobbingu – to główne założenia projektu ustawy, który powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt.

Warto mieć na uwadze, że w 2026 roku pracownik ma prawo wnioskować o zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w sytuacjach związanych z działaniem siły wyższej. Pojęcie to jest w doktrynie oraz judykaturze rozumiane stosunkowo szeroko, co oznacza, że może obejmować wiele różnych okoliczności. Na tej podstawie przysługuje Ci możliwość wykorzystania do 2 dni lub 16 godzin wolnego – wystarczy, że złożysz odpowiedni wniosek, a pracodawca jest zobowiązany go uwzględnić.

Od dziś, 27 stycznia 2026 r., można składać więcej wniosków z zakresu prawa pracy w formie elektronicznej. Oto lista 12 czynności, których można dokonać z użyciem narzędzi komunikacji elektronicznej, w tym z wykorzystaniem poczty elektronicznej.

Jeszcze do niedawna zasady były jasne: umowa na czas określony kończy się w terminie w niej wskazanym, nawet jeśli pracownik osiągnąłby podczas jej trwania 4 lata do emerytury. Najnowsza uchwała SN wywraca to do góry nogami. Pracodawcy są oburzeni, wskazując, że interpretacja sędziów wykroczyła daleko poza brzmienie kodeksu pracy. Czy Sąd Najwyższy właśnie dopisał prawo, wpędzając ich w kłopoty? Zapraszamy do wyrażenia swojej opinii w sondzie.

Decyzja zapadła. Masz dość ciągłych pomyłek, braku zaangażowania, konfliktowego charakteru lub po prostu słabych wyników jednego z pracowników. Chcesz zakończyć tę współpracę. Otwierasz wzór wypowiedzenia i… co wpisujesz w rubryce "przyczyna"? Jeśli myślisz o wpisaniu "utrata zaufania" lub "niespełnianie oczekiwań" to lepiej się w tym momencie zatrzymaj.

Premier podjął decyzję o końcu prac nad reformą PIP. Nie będzie ustalania stosunku pracy przez inspektorów PIP. Ale pamiętajmy o jednym pomyśle związanym z tym: lista kontrolna PIP. Rewolucja w kontroli zatrudnienia: jak lista kontrolna PIP zmieni rynek pracy w Polsce? Lista kontrolna Państwowej Inspekcji Pracy może stać się przełomowym narzędziem w historii polskiego prawa pracy. Po raz pierwszy pracodawcy, pracownicy i inspektorzy pracy będą dysponować tym samym, uzgodnionym wspólnie instrumentem oceny charakteru zatrudnienia. Dlaczego to takie ważne? Bo wybór odpowiedniej formy zatrudnienia to jedna z najważniejszych decyzji, przed którą staje każdy przedsiębiorca, ale i osoba zatrudniana. Nieprawidłowa kwalifikacja umowy może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych – zarówno dla pracodawcy, jak i dla osoby wykonującej pracę. Aby rozwiązać ten problem systemowo, Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki zainicjował prace nad innowacyjnym narzędziem: listą kontrolną, która w przejrzysty sposób wskaże, jaki rodzaj umowy powinien zostać zastosowany w konkretnej sytuacji zawodowej.

W 2026 roku, zgodnie z Kodeksem pracy, pracownicy zyskają dwa dodatkowe dni wolne, ponieważ dwa święta państwowe wypadną w sobotę. Otrzymanie tych rekompensat nastąpi jednak dopiero w drugiej połowie tego roku kalendarzowego.

W Sejmie zapadła ważna decyzja, która może odmienić sytuację wielu polskich rodzin. Komisja do Spraw Petycji podjęła działania dotyczące grupy rodziców, którzy przez lata czuli się pokrzywdzeni przez obowiązujące przepisy. Czy czekają nas istotne zmiany w prawie pracy? Ministerstwo Rodziny zostało wezwane do zajęcia stanowiska w tej sprawie.

24 grudnia 2025 r. wchodzą w życie nowe obowiązki pracodawców dotyczące wynagrodzenia za pracę. Konsekwencje niestosowania się do nowych przepisów mogą być bardzo dotkliwe. Teraz jest najlepszy czas na przygotowanie się do zmian. O co chodzi we wdrażanych przepisach? Z czasem dojdą kolejne, ponieważ wymaga tego dyrektywa unijna.

Śmierć członka rodziny to moment, w którym kwestie finansowe schodzą na dalszy plan. Jednak polskie prawo pracy przewiduje mechanizmy, które mają zabezpieczyć bliskich zmarłego pracownika. Jednym z nich jest odprawa pośmiertna. To nie dobra wola pracodawcy, a jego prawny obowiązek. Kto może otrzymać te środki? Dlaczego czasem wypłata jest dzielona na pół? I kiedy szef może odmówić wypłaty?

Braki kadrowe stają się codziennością a wynajem pracowników zyskuje na popularności jako praktyczne narzędzie zarządzania zasobami ludzkimi. To forma zatrudnienia tymczasowego, w której agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracowników tymczasowych i deleguje ich do wykonywania zadań u innego pracodawcy – użytkownika. W Polsce reguluje to ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych z 2003 roku, z nowelizacjami, ograniczająca okres pracy tymczasowej do 18 miesięcy w ciągu trzech lat u jednego użytkownika. W odróżnieniu od tradycyjnego zatrudnienia, wynajem pracowników pozwala firmom unikać długoterminowych zobowiązań, jednocześnie szybko uzupełniając luki w zespole.

14 podstawowych zasad prawa pracy na 2026 r. Zasady prawa pracy to ogólne wytyczne, które jednak nadają ton całemu prawu pracy. Każdy powinien je znać. Wyznaczają one ramy postępowania w stosunkach pracy. Stanowią wytyczne dla pracodawców ale i wskazówki dla pracowników. Pamiętaj: Ignorantia iuris nocet - nieznajomość prawa szkodzi!