Kategorie

Systemy czasu pracy

Nie każdy przedsiębiorca może skorzystać z dodatkowych rozwiązań dotyczących czasu pracy w okresie stanu zagrożenia epidemicznego oraz stanu epidemii. Chodzi o zmianę systemu lub rozkładu czasu pracy pracowników oraz zlecenie pracy w godzinach nadliczbowych.
Każdy pracownik wraz z rozpoczęciem stosunku pracy poznaje określony czas rozpoczęcia pracy i zakończenia, czyli dobowy czas pracy. Wraz zapoznaniem się z ustalonym grafikiem podlega również określonemu trybowi pracy. Dla wielu firm, zależnie od charakteru prowadzonej działalności, jednym z najbardziej elastycznych systemów czasu pracy jest równoważny czas pracy. Sprawdź, jak przygotować grafik w systemie równoważnego czasu pracy.
Przepisy prawa pracy nie zawierają żadnych bezpośrednich ograniczeń w zakresie momentu wprowadzenia nowego systemu czasu pracy.
Od 6 czerwca 2018 r. rodzice dzieci niepełnosprawnych zyskali nowe uprawnienia w zakresie czasu pracy, pozwalające im w łatwiejszy sposób pogodzić obowiązki pracownicze ze sprawami osobistymi, między innymi poprzez wprowadzenie elastycznych form organizacji czasu pracy na wniosek wiążący pracodawcę.
Pracownikowi, zatrudnionemu w zadaniowym systemie czasu pracy przysługuje urlop wypoczynkowy na takich samych zasadach, jak dla innych pracowników.
Prawo pracy to nie tylko kodeks pracy. Budowane jest przez różne ustawy i niejednokrotnie odesłań należy szukać w zupełnie innym miejscu. W maju br. znowelizowano ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 1076). Zmieniła ona kilka zapisów właśnie kodeksu pracy. Szczęśliwie zmianie podlegają zapisy, dotyczące rodziców, przyznając większą elastyczność w łączeniu życia prywatnego z zawodowym.
Przepisy prawa pracy nie zabraniają pracownikom korzystania z tzw. wyjść prywatnych, jeśli pracodawca wyraża na nie zgodę. Pracownik powinien odpracować wyjście, aby nie doszło do zmniejszenia jego wynagrodzenia. Odpracowywanie nieobecności jest jednak bardziej problematyczne niż początkowo mogło by się zdawać.
Stosowanie w zakładzie pracy zmianowej dopuszczalne jest niezależnie od obowiązującego w nim systemu czy systemów czasu pracy, opisanych w wewnętrznym akcie prawnym, jakim jest Regulamin Pracy. Charakteryzuje się ona uciążliwością związaną z częstym zmienianiem przez pracowników pory wykonywania pracy, pozwala jednak na planowanie pracy w niedziele i święta. Praca zmianowa uzasadniona jest rodzajem lub organizacją procesu pracy.
Istotną różnicą pomiędzy przerywanym systemem czasu pracy a pozostałymi systemami jest występowanie przerwy, która może trwać maksymalnie 5 godzin. Kiedy zastosować przerywany system czasu pracy i jak go wprowadzić?
Zadaniowy czas pracy to jeden z systemów czasu pracy, który może być zastosowany wobec pracownika w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. System czasu pracy określa dopuszczalny wymiar czasu pracy i zasady jego rozłożenia w poszczególnych dniach, tygodniach czy miesiącach w przyjętym okresie rozliczeniowym.
Warunkiem stosowania systemu równoważnego czasu pracy jest potrzeba pracodawcy wynikająca z rodzaju lub organizacji pracy. Wdrożenie tego systemu następuje w formie wprowadzenia odpowiednich postanowień do regulaminu pracy albo układu zbiorowego.
W równoważnym systemie czasu pracy moż­liwe jest zaplanowanie pracy powyżej 8 godzin na dobę przy skróceniu jej w innych dniach lub udzieleniu dnia wolnego. Jak wygląda w praktyce rozliczenie nadgodzin w równoważnym systemie czasu pracy bądź na część etatu?
Pracę w dni harmonogramowo wolne należy zrekompensować na ogólnych zasadach, tj. czasem wolnym lub wynagrodzeniem w razie niemożności udzielenia czasu wolnego. Jak rozliczyć wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym przypadającym w święto?
Pracownik pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy w systemie równoważnym. Pracodawca zleca mu również pracę w godzinach nadliczbowych oraz zdarza się, że wzywa pracownika do pracy w jego dni wolne od pracy. Jak zrekompensować pracownikowi dodatkową pracę?
Równoważny system czasu pracy można wprowadzić, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją. Polega on na tym, że w niektórych dniach dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin. Wydłużone godziny pracy powinny być zrównoważone krótszą pracą w inne dni lub dniami wolnymi od pracy.
Dla poprawnego i skutecznego wprowadzenia zadaniowego czasu pracy nie wystarczy samo nazwanie systemu czasu pracy "zadaniowym". W celu wprowadzenia zadaniowego czasu pracy, niezbędne jest określenie zadań pracownika w akcie kreującym treść jego stosunku pracy.
Kodeks pracy wyróżnia kilka systemów czasu pracy. Systemy czasu pracy powinny być wprowadzone w regulaminie pracy, układzie zbiorowym pracy lub w obwieszczeniu, jeżeli w zakładzie nie ma regula­minu pracy lub układu zbiorowego.
Zadaniowy system czasu pracy polega na wykonywaniu zadań ustalonych pomiędzy pracownikiem a pracodawcą. Zadania powinny być wyznaczone tak, by nie przekraczały norm wynoszących 8 godzin na dobę i przecięt­nie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy. Czy pracodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję czasu pracy?
Zgodnie z polskim prawem pracy za święto ustawowo wolne od pracy wypadające w sobotę pracodawca musi oddać pracownikowi inny dzień wolny od pracy. Co w sytuacji, gdy pracownik nie zdąży wykorzystać tego dnia wolnego przed rozwiązaniem umowy o pracę? W najbliższym czasie w sobotę wypada Święto Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny - 15 sierpnia.
Roczne okresy rozliczeniowe mają swoje wady i zalety. Wprowadzenie wydłużonych okresów rozliczeniowych musi być uzasadnione przyczynami obiektywnymi, technicznymi lub dotyczącymi organizacji pracy, a przy tym nie może naruszać zasad dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników. Nie stosuje się ich do lekarzy i kierowców.
Wśród systemów czasu pracy funkcjonujących w polskim prawie pracy Kodeks pracy wyróżnia weekendowo-świąteczny. Jakie są zasady wprowadzania i stosowania tego systemu?
System czasu pracy w ruchu ciągłym stosuje się wówczas, gdy ze względu na technologię produkcji praca wykonywana jest przez 24 godziny na dobę 7 dni w tygodniu. Oznacza to, że praca nie może zostać wstrzymana. Jakie są zasady rozliczania czasu pracy w systemie pracy w ruchu ciągłym?
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, pracodawcy muszą wyznaczać dodatkowy dzień wolny za święto przypadające w sobotę. Podobnie należy postępować, gdy święto przypadnie w innym dniu wolnym od pracy wynikającym z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy. W 2014 roku dwa święta wypadają w sobotę.
Polski ustawodawca wyróżnił kilka systemów czasu pracy. Czy i jaki wpływ maja one na sposób uzupełniania podstawy wymiaru świadczenia chorobowego?
Elastyczny czas pracy został uchwalony przez Sejm. W 2014 r. będzie można stosować dłuższe 12-miesięczne okresy rozliczeniowe, ruchomy czas pracy oraz przerywany czas pracy wprowadzany w drodze porozumienia ze związkami zawodowymi lub przedstawicielami pracowników.
Zadaniowy system czasu pracy to forma organizacji czasu pracy, w której pracodawca nie określa godzin pracy, lecz zadania, jakie mają zostać wykonane przez pracowników. Jak w zadaniowym systemie czasu pracy uniknąć godzin nadliczbowych?
Chciałabym wprowadzić dla pracowników system zadaniowego czasu pracy. Czy powinnam oznaczyć okres wykonywania zadania? Czy mogę zlecać je na bieżąco każdego dnia, czy muszę je ustalać z wyprzedzeniem?
Pracodawca zatrudniający pracownika w weekendowym systemie czasu pracy nie może polecić mu pracy w innym dniu niż piątek, sobota, niedziela lub inny dzień świąteczny. Jeżeli jednak zleci taką pracę, to naraża się na odpowiedzialność za naruszenie praw pracowniczych.
Pracodawca ma możliwość powierzenia pracownikowi innej pracy niż wynikająca z umowy o pracę na okres nieprzekraczający 3 miesięcy w danym roku bez konieczności stosowania wypowiedzenia warunków pracy i płacy. Zdarza się, że taka praca będzie wykonywana w innym systemie czasu pracy niż dotychczasowy. W takiej sytuacji niezbędne będzie poinformowanie pracownika o tej zmianie.
Od 1 stycznia 2011 r. został wprowadzony przepis, zgodnie z którym, jeżeli święto przypada w dniu wolnym od pracy, wynikającym z rozkładu czasu pracy (czyli np. w wolną sobotę), to nie obniża ono wymiaru czasu pracy (art. 130 § 21 Kodeksu pracy). Jeżeli zatem pracodawca ustalił jako dzień wolny od pracy np. sobotę, to dotychczas nie musiał oddawać dnia wolnego za święto, które przypadało w tym dniu. Taką regulację 2 października br. TK uznał za niezgodną z konstytucją.
Zatrudniamy pielęgniarkę na umowę o pracę w wymiarze 0,3 etatu. Jej dobowa norma czasu pracy wynosi 7 godz. i 35 min. Ile urlopu wypoczynkowego w dniach/godzinach przysługuje tej pracownicy?
Zatrudniamy pracownika niepełnosprawnego, który posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności, w wymiarze 1/2 etatu na stanowisku sprzedawcy. Pracownik świadczy pracę od poniedziałku do piątku po 4 godziny dziennie. W związku z tym, że w okresie wiosennym nasze sklepy są otwarte również w sobotę, zastanawiamy się, czy jest dopuszczalne wyznaczenie pracownikowi pracy od poniedziałku do piątku oraz dodatkowo w niektóre soboty. Jeżeli jest to dopuszczalne, to jakie warunki musimy dodatkowo spełnić? Obecnie pracownik nie posiada zgody lekarza medycyny pracy na wykonywanie pracy w godzinach nadliczbowych, a jest zatrudniony w podstawowym systemie czasu pracy.
Chcemy wprowadzić tzw. ruchomy system czasu pracy, w którym umożliwilibyśmy pracownikom wybór godziny rozpoczynania pracy w poszczególnych dniach, wyznaczając jedynie przedział czasowy, w którym powinni przybyć do zakładu (między godz. 7.00 a 9.00). Czy możemy wprowadzić takie rozwiązanie w regulaminie pracy? Dowiedzieliśmy się, że może być ono zakwestionowane przez Państwową Inspekcję Pracy.
Wprowadzenie pracy zmianowej pozwoli pracodawcy na zatrudnienie pracownika w niedziele i święta. Ograniczeniem możliwości świadczenia pracy w te dni będzie zakaz pracy w święta w placówkach handlowych.
Co do zasady nie ma przeszkód, aby indywidualny rozkład czasu pracy wprowadzić w każdym systemie czasu pracy. Jednak w niektórych systemach może się to okazać niecelowe, np. w systemie zadaniowego czasu pracy.
System skróconego tygodnia pracy jest to taki system czasu pracy, w którym dopuszczalne jest wykonywanie przez pracownika pracy przez mniej niż 5 dni w ciągu tygodnia, przy równoczesnym przedłużeniu dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 1 miesiąca.
W podstawowym systemie czasu pracy norma czasu pracy wynosi 8 godzin dziennie. Jednak w niektórych systemach norma ta może być zwiększona do 12 godzin, np. w przypadku zastosowania systemu skróconego tygodnia czasu pracy.
Zatrudniamy pracowników w biurze rachunkowym. W związku z tym, że ze względu na specyfikę pracy pracowników biura i indywidualne potrzeby klientów mamy problem z ustaleniem rozpoczynania godzin pracy, postanowiliśmy uelastycznić czas pracy tych pracowników. Chcemy wprowadzić tzw. ruchomy system czasu pracy, w którym umożliwilibyśmy pracownikom wybór godziny rozpoczynania pracy w poszczególnych dniach, wyznaczając jedynie przedział czasowy, w którym powinni przybyć do zakładu (między godz. 7.00 a 9.00). Czy możemy wprowadzić takie rozwiązanie w regulaminie pracy? Dowiedzieliśmy się bowiem, że może być ono zakwestionowane przez Państwową Inspekcję Pracy.
Święta Wielkanocne przypadają w tym roku 8 i 9 kwietnia. Pracodawcy będą musieli je zatem uwzględnić przy rozliczaniu czasu pracy pracowników w kwietniu 2012 r. Poniedziałek Wielkanocny w większości przypadków obniży wymiar czasu pracy pracowników o 8 godzin.
Kierowca zatrudniony przy przewozach materiałów szczególnie niebezpiecznych bardzo często pracuje – ze względu na specyfikę wykonywanych przewozów – w porze nocnej ustalonej dla wszystkich pracowników (u nas jest to czas między godz. 23.00 a 7.00). Zdecydowanie rzadziej wykonuje pracę w porze nocnej kierowców (od godz. 0.00 do godz. 4.00). Na podstawie jakich przepisów – Kodeksu pracy czy ustawy o czasie pracy kierowców – należy ustalić, czy pracownik jest pracownikiem pracującym w nocy?
Pracodawca, którego pracownicy wykonują pracę poza zakładem pracy, może rozważyć wprowadzenie dla nich zadaniowego systemu czasu pracy. W takim systemie pracodawca rozlicza pracownika z wykonanych zadań i nie musi rejestrować jego godzin pracy.
Dłuższy niż miesięczny okres rozliczeniowy daje pracodawcy możliwość elastycznego planowania czasu pracy. Stosując taki okres, pracodawca nie jest związany wymiarami czasu pracy w poszczególnych miesiącach, lecz wymiarem obowiązującym w całym tym okresie.
Pracodawca, zgadzając się na prywatne wyjście pracownika, może wymagać, aby ten odpracował czas nieobecności. Jednak aby było to celowe, pracownik musi wrócić do pracy tego samego dnia.
Czy pracownik zatrudniony w weekendowym systemie czasu pracy na cały etat pracujący po 12 godzin we wszystkie dopuszczalne dni – piątki, soboty, niedziele i święta będzie wypracowywał obowiązujący go wymiar czasu pracy, czy też może na skutek takiej organizacji czasu pracy dojść do pracy w nadgodzinach?
Pracodawca ma prawo wybrać jeden lub kilka systemów czasu pracy, w zależności od potrzeb firmy.
Jestem pracownikiem działu kadr w zakładzie produkcyjnym. Większość zatrudnionych u nas pracowników wykonuje swoje obowiązki w systemie pracy w ruchu ciągłym. Ostatnio szef zarzucił mi, że planując pracę dla tych pracowników nie uwzględniam nowych przepisów dotyczących wymiaru czasu pracy. Szef uważa, że jak święto przypada w sobotę, to pracownicy ci nie powinni z tytułu tego święta mieć obniżanego wymiaru czasu pracy, tak jak pracownicy zatrudnieni w systemie podstawowym. Czy ma rację?
Do naruszenia doby pracowniczej dochodzi w sytuacji gdy pracownik rozpoczyna pracę w kolejnym dniu wcześniej, niż miało to miejsce w dniu poprzednim. Przekroczenie dozwolonej liczby godzin pracy w danej dobie będzie stanowiło pracę w godzinach nadliczbowych, którą pracodawca będzie musiał odpowiednio zrekompensować.
W naszej firmie obowiązuje system równoważnego czasu pracy. Pracownicy wykonują pracę zgodnie z harmonogramem w 3-miesięcznym okresie rozliczeniowym. W czasie trwania okresu rozliczeniowego dochodzi jednak do wielu nieprzewidzianych sytuacji (np. choroby pracowników, urlopy na żądanie), które często uniemożliwiają realizację planu pracy. Czy istnieje w takich przypadkach możliwość wprowadzenia w trakcie trwania okresu rozliczeniowego zmian do harmonogramu? Jeśli tak, to na jakich zasadach?
W przypadku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, praca w godzinach nadliczbowych będzie miała miejsce dopiero po przekroczeniu ogólnie obowiązujących norm czasu pracy, czyli co do zasady 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień.
System równoważnego czasu pracy pozwala na przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy nawet do 16 czy 24 godzin. Jednak w takich przypadkach pracodawca musi liczyć się z tym, że pracę, co do zasady, powinien planować w 1-miesięcznym okresie rozliczeniowym.