Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Praca na zmiany - planowanie pracy zmianowej

Anna Mrugas
ekspert z zakresu prawa pracy
Praca na zmiany - planowanie pracy zmianowej/ fot. Fotolia
Praca na zmiany - planowanie pracy zmianowej/ fot. Fotolia
Stosowanie w zakładzie pracy zmianowej dopuszczalne jest niezależnie od obowiązującego w nim systemu czy systemów czasu pracy, opisanych w wewnętrznym akcie prawnym, jakim jest Regulamin Pracy. Charakteryzuje się ona uciążliwością związaną z częstym zmienianiem przez pracowników pory wykonywania pracy, pozwala jednak na planowanie pracy w niedziele i święta. Praca zmianowa uzasadniona jest rodzajem lub organizacją procesu pracy.

Planowanie pracy zmianowej

Przez pracę zmianową należy rozumieć wykonywanie pracy według ustalonego rozkładu czasu pracy, przewidującego zmianę pory jej wykonywania przez poszczególnych pracowników po upływie określonej liczby godzin, dni lub tygodni (art. 128 § 2 pkt 1 KP).

Zmianowa organizacja czasu pracy wymaga określenia rozkładu czasu pracy pracowników w niej zatrudnionych w harmonogramach sporządzanych na dany okres rozliczeniowy. Grafiki powinny wskazywać konkretne dni i godziny świadczenia pracy, a także dni wolne od pracy ze wskazaniem ich rodzaju. Rodzaj dnia wolnego (tzn. czy jest to dzień wolny wynikający z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, czy też wolny w zamian za pracę w niedzielę lub święto) jest istotny dla prawidłowej rekompensaty za ewentualną pracę wyznaczoną w takim dniu.

Planowanie pracy w systemie zmianowym odbywa się na podstawie ustalonego dla danego okresu rozliczeniowego wymiaru czasu pracy. Ustala się go zgodnie z art. 130 KP (z wyjątkiem pracy w ruchu ciągłym). Obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się:

  • mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie
  • dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku,
  • obniżając wymiar czasu pracy o 8 godzin za każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela.

Praca zmianowa może być stosowana w każdym systemie czasu pracy w tym w podstawowym, równoważnym czy w ruchu ciągłym.

Także przy pracy na zmiany należy stosować zasadę przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Oznacza to, że praca w jednym tygodniu może być wykonywana przez 6, a nawet przez 7 dni (w razie dopuszczalnej pracy w niedzielę), ale należy ją zrekompensować mniejszą liczbą dni pracy w innym tygodniu w danym okresie rozliczeniowym.

Polecamy książkę: Nowe emerytury. Obowiązki pracodawcy po zmianach od 1 października 2017 r.

W każdym systemie czasu pracy, jeżeli przewiduje on rozkład czasu pracy obejmujący pracę w niedziele i święta, pracownikom zapewnia się określoną liczbę dni wolnych od pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym. Musi ona odpowiadać co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym okresie (art. 147 KP). Ustalając rozkład czasu pracy przy pracy zmianowej, pracodawca związany jest więc liczbą godzin i dni, jakie wynikają z prawidłowo obliczonego wymiaru czasu pracy.

Pracodawca wprowadzając pracę zmianową obowiązany jest także do zapewnienia pracownikom:

  • w każdej dobie co najmniej 11-godzinnego nieprzerwanego odpoczynku (art. 132 § 1 KP),
  • w każdym tygodniu co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego przypadającego w niedzielę (art. 133 § 1 i 3 KP); jeżeli w zakładzie dozwolona jest praca w niedzielę, odpoczynek tygodniowy można wyznaczyć w innym dniu tygodnia niż niedziela.

Jeśli chodzi o pracę zmianową, to odpoczynek tygodniowy pracowników zatrudnionych przy takiej pracy może trwać krócej niż 35 godzin. Dotyczy to sytuacji, gdy następuje zmiana pory wykonywania pracy przez pracownika w związku z jego przejściem na inną zmianę, zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy. W takim przypadku tygodniowy nieprzerwany odpoczynek może obejmować mniejszą liczbę godzin, nie może być jednak krótszy niż 24 godziny (art. 133 § 2 KP).

Pracownikowi wykonującemu dozwoloną pracę w niedziele i święta pracodawca jest obowiązany zapewnić inny dzień wolny od pracy:

  • w zamian za pracę w niedzielę - w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli,
  • w zamian za pracę w święto - w ciągu okresu rozliczeniowego.

Gdyby nie było możliwe wykorzystanie w podanym terminie dnia wolnego w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego. W razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy w tym terminie, pracownik jest uprawniony do dodatku do wynagrodzenia w wysokości 100%, za każdą godzinę pracy w niedzielę (art. 15111 § 2 KP). Natomiast niemożność wykorzystania przez pracownika w ustawowym terminie dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w święto powoduje, że przysługuje mu dodatek do wynagrodzenia w wysokości 100%, za każdą godzinę pracy w święto.

Pracę w święto przypadające w niedzielę należy traktować tak jak pracę w niedzielę i stosować przepisy dotyczące pracy w niedzielę (art. 15111 § 4 KP).

Pracownik pracujący w niedziele powinien korzystać co najmniej raz na 4 tygodnie z niedzieli wolnej od pracy.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.)

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Komplet: Kodeks pracy, Czas Pracy, Wynagrodzenia 2022
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Święta i dni wolne od pracy w Polsce
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Dniami wolnymi od pracy zgodnie z ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy są:
    poniedziałki
    środy
    piątki
    niedziele
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Do kogo właściwie mówisz?
    Z punktu widzenia sukcesu opowieści bardzo ważne jest to, aby dopasować ją do publiczności. Historia, która przypadnie do gustu grupie dwudziestoparolatków po kilku piwach, niekoniecznie spodoba się rekruterowi podczas rozmowy kwalifikacyjnej, klientowi podczas spotkania biznesowego czy twoim ultrakonserwatywnym teściom. Od czego zatem zacząć?
    Google pomoże zdobyć kompetencje cyfrowe młodym ludziom
    „Umiejętności Jutra” czy „Kompetencje Jutra” to programy, dzięki którym młodzi ludzie będą mogli zdobyć kompetencje cyfrowe i budować karierę w branży marketingu internetowego. Eksperci w tej dziedzini będą mogli liczyć nie tylko na pewne zatrudnienie, ale i niezwykle atrakcyjne zarobki.
    2022: zmiany w wynagrodzeniach i modyfikacje Polskiego Ładu
    Polski Ład nadal podlega zmianom — w lipcu 2022 pojawią się nowe. Jakie będą zmiany w wynagrodzeniach od lipca 2022?
    Praca pielęgniarek i położnych: kwalifikacje, ale także wrażliwość
    Praca pielęgniarek i położnych wymaga nie tylko wysokich kwalifikacji, ale także wrażliwości, empatii, poświęcenia i umiejętności zrozumienia człowieka w jego cierpieniu – z okazji Międzynarodowego Dnia Pielęgniarki i Położnej przekazało PPOZ.
    Prawa pracowników firm objętych sankcjami
    Umieszczenie firmy wspierającej agresję Rosji na Ukrainę na liście sankcyjnej MSWiA oznacza dla jej pracowników w Polsce natychmiastowe odebranie źródła utrzymania. Rzecznik Praw Obywatelskich w piśmie do ministerstwa rodziny wyjaśnia, że przepisy powinny przewidywać ochronę ich praw.
    Efektywność pracowników wzrosła po pandemii
    Przed wprowadzeniem innowacji należy dobrze zastanowić się, które z nich będą najkorzystniejsze dla naszej firmy – mówiła Erin Meyer, profesor w INSEAD, międzynarodowej szkole biznesu, podczas kongresu Impact’22, który odbył się w dniach 11-12 maja w Poznaniu.
    Kij, czy marchewka? Prawne możliwości zmniejszania poziomu nieplanowanych absencji
    Kilkanaście lat temu w Stanach Zjednoczonych przeprowadzono badania, z których wynikało, że tylko jeden na pięć powodów nieplanowanej nieobecności pracownika to choroba. Pozostałe cztery to sprawy rodzinne, stres, powody osobiste i brak wyraźnej przyczyny. Można założyć, że mimo upływu czasu sytuacja w polskich zakładach pracy wygląda podobnie. Czy pracodawcy są w takim razie bezsilni?
    Ukraińcy powinni zgłosić w ZUS wyjazd z Polski
    Obywatele Ukrainy, którym ZUS wypłaci pieniądze z programów 500+ i rodzinnego kapitału opiekuńczego muszą poinformować Zakład o wyjeździe z Polski. Pobieranie pieniędzy pomimo utraty prawa do ich otrzymywania skutkować będzie koniecznością ich zwrotu wraz z odsetkami.
    Rola psychiki w osiąganiu sukcesów biznesowych
    Rola psychiki w osiąganiu sukcesów biznesowych jest ogromna. Jakie predyspozycje są więc potrzebne do założenia firmy? Kto sprawdzi się jako lider, a kto jako szeregowy pracownik?
    Upadki z wysokości zmorą polskiego budownictwa
    40 proc. ofiar wypadków na placach budowy zginęło z powodu braku sprzętu ochronnego – powiedział zastępca Głównego Inspektora Pracy Jarosław Leśniewski.
    Zatrudnianie młodocianych podczas wakacji
    Wakacje to dla młodzieży czas wypoczynku. Są jednak tacy, którzy w tym okresie decydują się na podjęcie pracy. Przepisy Kodeksu pracy umożliwiają zatrudnienie osoby młodocianej, jednak są pewne warunki. Jakie?
    Czy składki ZUS ulegają przedawnieniu?
    Co się stanie, jeśli składki ZUS nie zostaną opłacone w terminie lub należytej wysokości? Czy nastąpi ich przedawnienie?
    W 2023 roku płaca minimalna będzie waloryzowana dwukrotnie
    Rozmowy w Radzie Dialogu Społecznego dotyczące wysokości płacy minimalnej dotyczą inflacji i rosnących oczekiwań społecznych związanych ze spadkiem wartości wynagrodzeń.
    Ustawa o dostępności produktów i usług - prace
    Trwają prace nad ustawą o dostępności niektórych produktów i usług, wdrażającą w Polsce unijną dyrektywę o dostępności (EAA).
    Przyznanie farmaceutom ochrony prawnej podczas pracy w aptece?
    W środowej debacie kluby poparły projekt nowelizacji ustawy przewidujący, że farmaceuta i technik farmaceutyczny podczas wykonywania czynności zawodowych w aptece lub punkcie aptecznym korzystają z ochrony przewidzianej dla funkcjonariusza publicznego.
    FOMO w IT
    Inwestowaniem w nowoczesne technologie rządzi Fear Of Missing Out (FOMO), strach przed pozostaniem w tyle. Z jednej strony zjawisko to zachęca pojedyncze osoby i firmy do próbowania nowych rzeczy, a z drugiej strony powoduje stratę czasu i pieniędzy. Jak nie tracić na FOMO, radzi Jacek Chmiel, dyrektor Avenga Labs.
    Diety w podróży służbowej dla pracowników służbowych – wzrośnie stawka
    Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej przewiduje podwyżkę stawki diety przysługującej m.in. pracownikom samorządowym z tytułu podróży służbowej. Jakie będą zmiany?
    Praca zdalna - planowane regulacje
    Obserwujemy prace nad projektem nowelizacji Kodeksu pracy, która ma wejść w życie jeszcze w 2022 roku. Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie regulacji dotyczących pracy zdalnej jako rozwiązania stałego. Na wejście w życie zmian w tych obszarach przedsiębiorcy czekają już od wielu miesięcy.
    Czy wynagrodzenie prokurenta podlega składce zdrowotnej?
    Czy wynagrodzenie prokurenta jest oskładkowane?
    W jakiej formie ma być przekazana informacja dla pracowników o sposobie naliczania premii
    Prowadzimy stowarzyszenie z działalnością gospodarczą. Poza wynagrodzeniem zasadniczym pracownicy otrzymują nagrody kwartalne (jeśli kwartał zakończył się pozytywnym wynikiem finansowym), które są oddzielne wypłacane pracownikom - są w pełni oskładkowane i opodatkowane. Zapis o nich widnieje w regulaminie wynagrodzeń. Z drugiej strony: kwoty nagród i to, czy otrzymają je wszyscy pracownicy (z administracji, sprzedawcy i pozostali) jest kwestią decyzji kierownika jednostki. Kierownik zmienił zasady udzielenia tych nagród: dla administracji bez zmian, natomiast dla pozostałych pracowników zmienił je na nagrody comiesięczne w kwotach uznaniowych - jeśli wyrobią normę powyżej jakiegoś wyniku (zazwyczaj jest to co miesiąc robiona lista pracowników). Kierownik zmieniając zasady dla pozostałej grupy pracowników zrobił to ustnie w ustaleniu z nimi. Czy Kierownik musi wydać oficjalną decyzję o sposobie ustalania i wypłacania nagrody comiesięcznej dla pozostały pracowników czy jednak może ona zostać na zasadach ustaleń ustnych?
    Kiedy należy utworzyć regulamin pracy?
    Utworzenie regulaminu pracy poprawia działanie firmy oraz pełni funkcję ochronną dla stron stosunku pracy. Kiedy jest wymagane?
    Rząd: powstanie system ułatwiający kontakty obywateli Ukrainy z pracodawcami
    Rząd przygotował kolejną nowelizację ustawy o pomocy ukraińskim uchodźcom dotyczącą utworzenia systemu teleinformatycznego, który ułatwi nawiązywanie kontaktów między pracodawcami a poszukującymi pracy obywatelami Ukrainy - poinformowała kancelaria premiera
    Emeryt a prawo do świadczeń z ZFŚS
    Czy emeryt ma prawo do świadczeń z ZFŚŚ (Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych)? Odpowiada Państwowa Inspekcja Pracy.
    Świadczenia z ZFŚS w okresie wypowiedzenia
    Czy w okresie wypowiedzenia umowy o pracę należą się pracownikowi świadczenia z ZFŚS? Odpowiada Państwowa Inspekcja Pracy.
    Urlop ojcowski w świetle dyrektywy work-life balance
    Pracownik, który jest ojcem, ma prawo do urlopu ojcowskiego w związku z narodzeniem się dziecka. Czy zaadoptowanie przepisów unijnych spowoduje skrócenie okresu, w którym będą mieli możliwość skorzystania z takiego urlopu?