Kategorie

Łączenie rodzicielstwa z pracą, czyli zmiany dla pracowników

Marzena Pilarz-Herzyk
www.mamaprawniczka.pl
Łączenie rodzicielstwa z pracą, czyli zmiany dla pracowników/fot.Shutterstock
Łączenie rodzicielstwa z pracą, czyli zmiany dla pracowników/fot.Shutterstock
fot.Shutterstock
Prawo pracy to nie tylko kodeks pracy. Budowane jest przez różne ustawy i niejednokrotnie odesłań należy szukać w zupełnie innym miejscu. W maju br. znowelizowano ustawę o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 1076). Zmieniła ona kilka zapisów właśnie kodeksu pracy. Szczęśliwie zmianie podlegają zapisy, dotyczące rodziców, przyznając większą elastyczność w łączeniu życia prywatnego z zawodowym.

Niestety jest i druga strona medalu, ta mniej szczęśliwa - zapisy bowiem są bardzo nieprecyzyjne. Ja jako duży plus wskazałabym również na to, iż w końcu zwrócono uwagę na przyznanie uprawnień rodzicom dzieci, posiadających zaświadczenie o chorobie, przyznane na podstawie Ustawy o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz.U 2016 poz 1860).

Czego dotyczą zmiany?

Wprowadzono możliwość zmiany organizacji pracy na wniosek pracownika. Co więcej pracodawca tym wnioskiem z zasady jest związany (choć o możliwości odmowy przeczytasz poniżej). Ponadto wniosek ten może być złożony w formie papierowej, ale również elektronicznej - nie pozostawiono więc tutaj wątpliwości, że e-mail do pracodawcy będzie miał moc dokumentu.

O co można wnioskować?

Pracownik (mowa więc tutaj o osobach, zatrudnionych na podstawie umowy o pracę) może wnioskować o wykonywanie pracy:

Reklama

- w systemie przerywanego czasu pracy:
System ten charakteryzuje się tym, iż przewidziano nie więcej, niż jedną 5 godzinną przerwę w ciągu doby. Przerwy tej nie wlicza się do czasu pracy, ale pracownik otrzymuje za nią wynagrodzenie w wysokości połowy wynagrodzenia przestojowego. System ten musi być uzasadniony rodzajem lub organizacją pracy.

- w ruchomym rozkładzie czasu pracy:
Taki rozkład czasu pracy można łączyć z każdym z systemem czasu pracy. Zakłada on, iż pracownik może rozpoczynać pracę o różnych godzinach, w różne dni pracy (ma więc wpływ na tworzenie grafiku według własnego uznania). Należy pamiętać, że w ten sposób pracy nie możne naruszać przepisów o wymaganym dobowym odpoczynku, natomiast co ważne, rozpoczęcie kolejnego dnia pracy w tej samej dobie nie spowoduje naliczenia nadgodzin.

- w indywidualnie ustalonym czasie pracy;

- w formie telepracy:
Wbrew częstemu przekonaniu, z którym się spotykam, telepraca nie jest ściśle związana jedynie z centrami telefonicznymi. W tej formie może być świadczona każda praca, która świadczona jest regularnie poza zakładem pracy, przy wykorzystaniu środków komunikacji elektronicznej. Do tej pory koniecznym było porozumienie u danego pracodawcy lub stosowne zapisy regulaminowe. W tej chwili praca taka może być wykonywana nawet z pominięciem powyższych obowiązków.

Polecamy: RODO dla kadrowych i HR. Wzory dokumentów z objaśnieniami

Kto może złożyć wniosek?

Wyszczególniono następujące grupy uprawnionych:

- pracownik-małżonek albo pracownik-rodzic dziecka w fazie prenatalnej, w przypadku ciąży powikłanej.

Reklama

Warto tutaj zwrócić uwagę, że zapis ten budzi kilka kontrowersji, a jego wykładnia nie należy do najłatwiejszych. Przepisy nie uwzględniły dla tej grupy uprawnionych, możliwości złożenia wniosku o świadczenie pracy w formie telepracy. Trochę to zaskakujące, gdyż takie rozwiązanie wydaje się sensownym dla kobiet, borykających się w ciąży z powikłaniami, które jednak chciałyby nie rezygnować z aktywności zawodowej.

Dalej warto zwrócić uwagę na to, kto będzie uprawnionym. Nie budzi wątpliwości, iż matka dziecka, małżonek matki, ojciec dziecka, również w sytuacji, w której nie jest małżonkiem matki. Biorąc jednak pod uwagę, iż z domniemania ojcostwa wynika, iż małżonek matki jest ojcem dziecka, trudno jednoznacznie stwierdzić dlaczego wyodrębniono pracowników-małżonków, skoro wchodzą oni automatycznie w grupę pracowników-rodziców. Co ważne w przypadku osób, nie pozostających w związkach małżeńskich, celem skorzystania z tego uprawnienia, koniecznym będzie uznanie dziecka poczętego.

Koniecznym do doprecyzowania wydaje się być określenie „dziecko w fazie prenatalnej”, gdyż na ten moment pozostawia ona niepewność, od którego więc momentu rodzicom dziecka poczętego, należą się dodatkowe uprawnienia. Biorąc pod uwagę dążenia do ochrony dziecka poczętego od samego początku ciąży, słusznym wydaje się twierdzenie, że uprawnienie to przysługuje przez cały okres trwania ciąży. Należy jednak się spodziewać, iż użycie terminu nie dookreślonego w przepisach, będzie powodem wątpliwości.


Na koniec pozostaje użycie kolejnego terminy, co do którego trudno szukać doprecyzowania w przepisach - mowa bowiem o „ciąży powikłanej”. Brak jest definicji do tego określenia. Można by się odwołać do Standardów Opieki Okołoporodowej, wskazujących na najczęstsze powikłania ciążowe, np. nadciśnienie tętnicze, ryzyko niedotlenienia wewnątrzmacicznego płodu, krwotok położniczy. Trzeba jednak pamiętać, ze to jedynie przykłady i katalog ten zapewne nie wyczerpuje wszystkich realnych powikłań ciążowych. Czy wystarczającą zatem będzie opinia lekarska, iż ciąża jest powikłana? Brak również jakichkolwiek wytycznych, w jaki sposób takie powikłanie powinno zostać potwierdzone - prawdopodobnym jest, iż koniecznym będzie przedłożenie zaświadczenia lekarskiego.

- pracownik – rodzic dziecka, posiadającego zaświadczenie lekarza ubezpieczenia zdrowotnego, stwierdzające ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą życiu, które powstały w prenatalnym okresie rozwoju dziecka lub w czasie porodu.

Z zapisu tego wykluczeni zostali małżonkowie (nie będący jednocześnie rodzicami, których wyróżniono powyżej). Warto przypomnieć, że powyższe zaświadczenie, wprowadzone w 2016 r. Ustawą „Za życiem” musi być wystawione przez lekarza, świadczącego usługi w ramach NFZ. Brak jest sformalizowanego wzoru zaświadczenia - z racji wielości pytań Ministerstwo Zdrowia opublikowało wzór zalecany. Co ważne po dzień dzisiejszy bardzo dużo wątpliwości budzi katalog chorób, uznawanych za nieuleczalne/zagrażające życiu i spotykamy się często z różnymi opiniami poszczególnych lekarzy, czy dane schorzenie kwalifikuje się do takiego tytułu zaświadczenia.

- pracownik – rodzic:
a) dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności albo orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności określonym w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz
b) dziecka posiadającego odpowiednio opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego lub orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, o których mowa w przepisach ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.

Tu również warto zwrócić uwagę, że grupa uprawnionych została ograniczona jedynie do rodziców dziecka z pominięciem małżonków, których wyróżniono w pierwszej grupie uprawnionych.

Kiedy pracodawca może odmówić?

Pracodawca może odmówić pracownikowi skorzystania z wnioskowanej zmiany organizacji czasu pracy, jeżeli przychylenie się, nie byłoby możliwe ze względu na organizację pracy lub rodzaj pracy wykonywanej przez pracownika. W mojej opinii określenie to jest bardzo szerokie i będzie otwierało dużą furtkę do stosowania decyzji odmownych. Odmowę pracodawca musi jednak uzasadnić w formie pisemnej lub elektronicznej.

Wniosek

Przepisy nie nakładają formalnego wzoru wniosku. Brak również jednoznacznego wskazania, w jaki sposób należy potwierdzić posiadanie uprawnień. Słusznym wydaje się droga, w której do wniosku będzie trzeba dołączyć stosowne zaświadczenia/orzeczenia, o których mowa powyżej.

Podstawa prawna:
- Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 1076)
- Ustawa z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem” (Dz.U 2016 poz 1860 ze zm).
- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks Pracy (Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 ze zm)

Marzena Pilarz-Herzyk, www.mamaprawniczka.pl |www.facebook.com/mamaprawniczka | www.instagram.com/mama_prawniczka

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.

    Pracownik oczekuje elastyczności zatrudnienia

    Elastyczność zatrudnienia - tego oczekuje pracownik od miejsca pracy.

    Pracownicy ocenili sytuację w zakładach pracy [BADANIE]

    Sytuacja w zakładach pracy została oceniona przez pracowników. Jakie są wyniki badania CBOS?

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - projekt ustawy

    Kasy zapomogowo-pożyczkowe u pracodawców - komisje sejmowe pozytywnie zaopiniowały projekt ustawy. Projekt reguluje zasady tworzenia, organizowania i działania kas w zakładach pracy.

    Pracownicy PIP z dodatkowym urlopem wypoczynkowym

    Dodatkowy urlop wypoczynkowy zostanie przyznany niektórym pracownikom PIP. Ile dni?

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. - ponowne przeliczenie

    Emerytury czerwcowe od 2009 do 2019 r. będą ponownie przeliczone. Takie rozwiązanie przewiduje nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. - projekt

    Państwowy egzamin na maszynistę od 2023 r. przewiduje projekt nowelizacji ustawy o transporcie kolejowym. Co się zmieni?

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 - stanowisko PIP

    Szczepienia pracowników przeciwko COVID-19 są celowe i zasadne, lecz mają charakter dobrowolny. To oficjalne stanowisko PIP na temat szczepień pracowników.

    Pracownik niepełnosprawny - zwolnienie lekarskie, czas pracy

    Pracownik niepełnosprawny - jakie ma uprawnienia? Jakie są zasady przebywania na zwolnieniu lekarskim? Jaki jest wymiar czasu pracy pracownika niepełnosprawnego? Co z urlopem wypoczynkowym?

    5 korzyści z audytu wynagrodzeń

    Audyt wynagrodzeń przynosi liczne korzyści. Poniższy artykuł omawia 5 najważniejszych z nich.

    Badania do celów sanitarno-epidemiologicznych

    Badania sanitarno-epidemiologiczne to dodatkowa weryfikacja zdrowotna wymagana do pracy, przy wykonywaniu której istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

    Reforma rynku pracy w Polsce

    Reforma rynku pracy w Polsce jest częścią Krajowego Planu Odbudowy. Jakie zmiany zakłada nowy model polityki zatrudnienia?

    Zakaz noszenia hidżabu w miejscu pracy - wyrok TSUE

    Hidżab w miejscu pracy - pod pewnymi warunkami można wprowadzić zakaz noszenia hidżabu w pracy. Tak zdecydował TSUE w swoim wyroku. Krytykuje go Prezydent Turcji.

    Ile osób odbiera telefony służbowe na urlopie?

    Telefon służbowy na urlopie? Ile osób odbiera je podczas urlopowego wypoczynku?