Zadaniowy czas pracy - na czym polega i jak go wprowadzić

System zadaniowego czasu pracy definiują przepisy Kodeksu pracy, a dokładnie art. 140 Kodeksu pracy, który brzmi: „W przypadkach uzasadnionych rodzajem pracy lub jej organizacją albo miejscem wykonywania pracy może być stosowany system zadaniowego czasu pracy. Pracodawca, po porozumieniu z pracownikiem, ustala czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań, uwzględniając wymiar czasu pracy wynikający z norm określonych w art. 129.”

Ustawodawca nie precyzuje wystąpienie jakiego rodzaju pracy uzasadnia stosowanie zadaniowego systemu czasu pracy. Jedno jest pewne, wymiar czasu pracy pracownika wykonującego pracę w zadaniowym systemie czasu pracy nie może przekroczyć 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym nieprzekraczającym 4 miesięcy.

Polecamy książkę: Kodeks pracy 2017 - praktyczny komentarz z przykładami

Korzyści zadaniowego systemu czasu pracy

Wprowadzenia zadaniowego systemu czasu pracy może być korzystne zarówno dla pracodawcy jak i samego pracownika. Przede wszystkim pracodawca jest zwolniony ze sprawowania bezpośredniej kontroli nad wykorzystaniem przez niego czasu przeznaczonego na pracę, nie musi również prowadzić ewidencji jego czasu pracy.

Pracownik ma większą swobodę w realizacji powierzonych zadań i samodzielnie ustala swój harmonogram dnia czy tygodnia. Tym samym pracodawca nie ma też obowiązku tworzenia harmonogramu czasu pracy takiego pracownika. W rezultacie pracownik może elastycznie kształtować długość dnia pracy, długość przerw w pracy, a nawet liczbę dni pracy (przykładowo, pracownik może świadczyć w danym tygodniu pracę przez 4 dni po 10 godz., a w innym przez 5 dni po 8 godz., jeżeli tylko o takim układzie dni i godzin pracy zadecydował samodzielnie). Liczba dni pracy i dni wolnych od pracy musi jednak bilansować się na przestrzeni okresu rozliczeniowego. Tym samym świadczenie pracy przez nawet 7 dni w tygodniu przy odpowiednim zmniejszeniu dni pracy w innym tygodniu do 3 stanowi realizację wskazanej zasady.

Zadaniowy czas pracy jest elastycznym rodzajem czasu pracy, w którym czas pracy pracownika mierzony jest wymiarem jego zadań.

Wprowadzenie zadaniowego czasu pracy

Zadaniowy czas pracy nie może być wprowadzony w zakładzie pracy dla każdego pracownika i dla każdego rodzaju pracy, np. pracownik młodociany ze względu na konieczność ścisłego kontrolowania i ewidencjonowania czasu pracy nie może być zatrudniony w zadaniowym systemie czasu pracy.

Zadaniowy system czasu pracy wprowadza się:

- w układzie zbiorowym pracy,

- regulaminie pracy,

- lub w obwieszczeniu, jeśli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy.

System też można zastosować do indywidualnego pracownika ale może on dotyczyć również grupy pracowników albo całego zakładu pracy, choć trudno sobie wyobrazić sytuację, w której wszyscy pracownicy zakładu pracy spełniają przesłanki wprowadzenia zadaniowego czasu pracy.

Warto dodać, że przepisy prawa nie zakazują umieszczenia zapisów odnośnie stosowania systemu zadaniowego w umowie o pracę.

Zobacz serwis: Urlopy

Rodzaj pracy lub jej organizacja

Zadaniowy system czasu pracy można zastosować w szczególnych przypadkach:

1. gdy rodzaj pracy powoduje, że praca może być wykonywana o dowolnej porze, np. praca grafika komputerowego,
2. gdy zapotrzebowanie na pracę jest zależne od zmiennych okoliczności, zależne od wielu czynników zewnętrznych i wtedy pracownik musi sam decydować o rozkładzie czasu pracy, np. dozorca domu,
3. gdy kontrola i ewidencja pracy jest niemożliwa lub bardzo utrudniona ze względu na miejsce wykonywania pracy, np. praca akwizytora, przedstawiciela handlowego,
4. gdy rodzaj pracy i jej organizacja nie wymagają, by praca rozpoczynała się i kończyła o ściśle ustalonej godzinie, np. praca leśnika,
5. gdy wykonywanie pracy zależy od indywidualnego zaangażowania pracownika, praca jest uzależniona od działań pracownika - nie ma potrzeby współpracy z innymi pracownikami, np. praca twórcza,
6. gdy sposób realizacji zadań powierzonych pracownikowi nie wymaga ciągłej kontroli ze strony pracodawcy.

Miejsce pracy w systemie zadaniowego czasu pracy ustala pracodawca poprzez wskazanie np. określonej ulicy na której konieczne jest skontrolowanie liczników.

Czas pracy

Wymiar zadań powinien być tak ustalony, by pracownicy mogli wykonywać swoje obowiązki w ramach podstawowych norm czasu pracy, czyli przez 8 godzin na dobę, przeciętnie 40 godzin na tydzień, przeciętnie w 5 dniowym tygodniu pracy.

Natomiast to pracodawca ustala z pracownikiem czas niezbędny do wykonania powierzonych zadań a jeśli wystąpi konieczność dodatkowej pracy (tzn. ponad dokonane ustalenia), to będzie to praca nadliczbowa, za którą należy się pracownikowi rekompensata. W zadaniowym czasie pracy mogą wystąpić godziny nadliczbowe, które w przypadku gdy są wykonywane ze względu na szczególne potrzeby pracodawcy są limitowane w skali roku kalendarzowego.

Jeżeli pracodawca powierzy pracownikowi zadania w wymiarze niemożliwym do zrealizowania w ramach norm czasu pracy, doprowadzi to do naruszenia norm odpoczynku i maksymalnego czasu pracy - co naraża pracodawcę na pociągnięcie odpowiedzialności wykroczeniowej i nałożenie kary grzywny w wysokości od 1.000 do 30.000 złotych.

Jeżeli z góry wiadomo, że pracownik nie ma możliwości wykonania powierzonych zadań w ramach podstawowych norm czasu pracy, to wprowadzenie zadaniowego czasu pracy jest niedopuszczalne!

W zadaniowym czasie pracy pracodawca ma zadanie skontrolowanie pracowników, sprawdzając czy wyznaczone zadania zostały wykonane w terminie. Natomiast jeśli pracownik jest niezdolny do pracy lub korzysta z uprawnienia do urlopu wypoczynkowego, to jego wymiar czasu pracy ulega obniżeniu, a tym samym termin wykonania poleconych zadań musi być przesunięty.

Pracodawca nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji godzin pracy pracownika zatrudnionego w zadaniowym czasie pracy, musi natomiast ewidencjonować okresy: urlopów wypoczynkowych, urlopów bezpłatnych, niezdolności do pracy z powodu choroby, opieki nad chorym dzieckiem lub chorym członkiem rodziny (nie ewidencjonuje się godzin pracy a jedynie dni pracy i dni wolne od pracy).

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U.2016.1666 t.j. z dnia 2016.10.12 )

Sprawdź: Wskaźniki i stawki