Zasady wprowadzania i stosowania weekendowo–świątecznego systemu czasu pracy

• Zasady wprowadzania weekendowo–świątecznego systemu czasu pracy
• Wymiar czasu pracy w omawianym systemie czasu pracy
• Wyłączenia ustawowe
• Praca w godzinach nadliczbowych
• Praca w placówkach handlowych w święta
• Odpowiedzialność wykroczeniowa

Zasady wprowadzania weekendowo–świątecznego systemu czasu pracy

Na podstawie art. 144 kodeksu pracy, na  wniosek pracownika złożony na piśmie, może być do niego stosowany system czasu pracy, w którym praca jest wykonywana  wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. W tym systemie dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy, nie więcej jednak niż do 12 godzin, w okresie rozliczeniowym czasu pracy nieprzekraczającym 1 miesiąca.

System ten, zgodnie z art. 150 § 6 kodeksu pracy stosowany jest na podstawie zapisu zawartego w umowie o pracę. Z uwagi na wprowadzenie do treści umowy o pracę zapisu o obowiązywaniu wskazanego systemu czasu pracy, jego zmiana (na inny system czasu pracy), może nastąpić jedynie w drodze wypowiedzenia warunków umowy, w zakresie obowiązującego sytemu lub porozumienia zawartego pomiędzy pracownikiem a pracodawcą zmieniającego ten system na inny obowiązujący pracownika.     

W celu wprowadzenia omawianego systemu czasu pracy, konieczny jest wniosek pracownika złożony na piśmie i decyzja o uwzględnieniu tego wniosku przez pracodawcę. Pracodawca może nie uwzględnić wniosku pracownika w tym zakresie bez podania przyczyny i od tej decyzji pracodawcy, pracownikowi nie przysługuje prawo do wniesienia odwołania.

Rekomendowany produkt: KODEKS PRACY 2015 z komentarzem + CD

Wymiar czasu pracy w omawianym systemie czasu pracy

W tym systemie czasu pracy, praca może być świadczona w pełnym wymiarze czasu pracy lub też niepełnym wymiarze czasu pracy, co z uwagi na fakt, iż podczas weekendu pracownik maksymalnie może przepracować 36 godzin (3 dni x 12 godzin =36 godzin), preferuje zatrudnianie pracowników na część etatu. Należy podkreślić, iż obliczając wymiar czasu pracy na dany miesiąc kalendarzowy, zgodnie z art. 130 kodeksu pracy, w niektórych miesiącach może powstać problem z wykorzystaniem przez pracownika pełnego obowiązującego wymiaru czasu pracy.

Przykładowo w miesiącu lipcu 2014 r. do przepracowania w pełnym wymiarze czasu pracy było 184 godziny i 23 dni, gdyż (40 godzin  x 4 tyg.) + (8 godzin  x 3 dni) = 184 godzin. W miesiącu tym nie występują żadne święta. Pracownik zatrudniony w omawianym systemie czasu pracy w lipcu 2014 r. maksymalnie może przepracować po 12 godzin w cztery piątki, cztery soboty oraz cztery niedziele co daje 12 dni i 144 godzin. Konsekwencją nie wypracowania pełnego obowiązującego pracownika wymiaru czasu pracy w okresie rozliczeniowym, nie może być pomniejszenie jego wynagrodzenia, gdy zatrudniony jest w pełnym wymiarze czasu pracy. Tak więc gdy pracownik otrzymuje wynagrodzenie za miesiąc pracy w stałej wysokości, przykładowo 3000 zł brutto. To zgodnie z opisanym wyżej przykładem w lipcu 2014 r., pomimo nie wypracowania pełnego wymiaru czasu pracy, pracownik powinien otrzymać wynagrodzenie w stałej wysokości t.j. 3000 zł. brutto.

Porozmawiaj o tym na FORUM

Wyłączenia ustawowe

Należy nadmienić, iż pracodawca w tym systemie czasu pracy, jest zwolniony z obowiązku udzielania raz na 4 tygodnie, niedzieli wolnej od pracy, o czym stanowi art. 151¹² kodeksu pracy.

Określenie dni, w których to, może być wykonywana praca w opisywanym systemie czasu pracy.

Praca w przedmiotowym systemie czasu pracy, może być wykonywana jedynie w piątek, sobotę, niedzielę oraz święto.

Dniami świątecznymi zgodnie z postanowieniami ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm. oraz z 2010 r. Nr 224, poz. 1459) są: 1 stycznia - Nowy Rok, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień Wielkiej Nocy,1 maja - Święto Państwowe, 3 maja - Święto Narodowe Trzeciego Maja, pierwszy dzień Zielonych Świątek,  dzień Bożego Ciała, 15 sierpnia - Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny,1 listopada - Wszystkich Świętych,11 listopada - Narodowe Święto Niepodległości,25 grudnia - pierwszy dzień Bożego Narodzenia,26 grudnia - drugi dzień Bożego Narodzenia.

Warunki wprowadzania i stosowania przerywanego systemu czasu pracy

Praca w godzinach nadliczbowych

Praca w godzinach nadliczbowych w tym systemie czasu pracy będzie występowała jedynie w dni, w których dopuszcza się wykonywanie pracy  t.j.piątek, sobotę, niedziele, święto.

Powyższe potwierdza stanowisko Głównego Inspektoratu Pracy z dnia 17 listopada 2010 r. GPP-459-4560-75-1/10/PE/RP, zgodnie z którym, pracownika wobec którego stosowany jest tzw. „weekendowo-świąteczny system czasu pracy” można zatrudniać jedynie w ściśle określonych wskazanych przez ustawodawcę dniach. Zgodnie z literalnym brzmieniem przepisu art. 144 kodeksu pracy, pracownik ten może świadczyć pracę wyłącznie w piątki, soboty, niedziele i święta. Tym samym  praca w godzinach nadliczbowych może wystąpić jedynie w dniach wskazanych w tym przepisie.  

W przypadku zatrudnienia pracownika w omawianym systemie, w niepełnym wymiarze czasu pracy, na podstawie art. 151¹ § 5 kodeksu pracy strony w umowie o pracę ustalają dopuszczalną liczbę godzin pracy ponad określony w umowie wymiar czasu pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy, których przekroczenie uprawnia pracownika oprócz dodatkowego wynagrodzenia, do dodatku do wynagrodzenia które przewiduje art. 151¹§ 1 kodeksu pracy. Czyli np. strony w umowie o pracę wykonywanej na ½ etatu postanawiają, że prócz wynagrodzenia za godziny pracy, pracownik otrzyma dodatek z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych, gdy przekroczy normę dobową w wymiarze 4 godzin a tygodniową w wymiarze 20 godzin przeciętnie na tydzień w danym okresie rozliczeniowym czasu pracy.

Rozliczanie czasu pracy kadry kierowniczej

W sytuacji zatrudnienia pracownika w pełnym wymiarze czasu pracy do wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych dojdzie gdy pracownik ten w piątek, sobotę , niedzielę, święto będzie pracował ponad 12 godzin na dobę lub dojdzie do wykonywania pracy ponad ustalony rozkładem czasu pracy wymiar czasu pracy pracownika w danym dniu. Przykładowo pracownik w piątek miał pracować osiem godzin zgodnie z obowiązującym rozkładem czasu pracy ale na skutek polecenia pracodawcy musiał pozostać w pracy jeszcze przez np. 4 godziny.

Praca w placówkach handlowych w święta

Wprowadzenie weekendowo- świątecznego systemu czasu pracy, nie wyłącza obowiązku stosowania  postanowień art. 151^9a § 1 kodeksu pracy, który to zakazuje wykonywania pracy w święta w placówkach handlowych.

Odpowiedzialność wykroczeniowa

W przypadku omawianego systemu czasu pracy, wyznaczanie pracy w innym dniu niż piątek, sobota, niedziela, święto, może być potraktowane jako wykroczenie określone w art. 281 pkt. 5 kodeksu pracy, z uwagi na naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy, które zagrożone jest karą grzywny od 1000 zł do 30.000 zł. Odpowiedzialność ta może być przypisana pracodawcy lub osobie działającej w jego imieniu, która dopuściła się do popełnienia opisywanego wykroczenia.

Dodatkowe wolne lub wynagrodzenie za prace w święta