REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Planowanie pracy w systemie równoważnym

Jeżek Przemysław
Planowanie pracy w systemie równoważnym/ Fot. Fotolia
Planowanie pracy w systemie równoważnym/ Fot. Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Równoważny system czasu pracy można wprowadzić, jeżeli jest to uzasadnione rodzajem pracy lub jej organizacją. Polega on na tym, że w niektórych dniach dopuszczalne jest przedłużenie dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin. Wydłużone godziny pracy powinny być zrównoważone krótszą pracą w inne dni lub dniami wolnymi od pracy.

Polega on na tym, że w niektórych dniach praca może być planowana nawet do 12, 16 bądź 24 godzin w ciągu doby bez powstania nadgodzin.

REKLAMA

Autopromocja

Systemy i rozkłady czasu pracy oraz przyjęte okresy rozliczeniowe ustala się w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy albo w obwieszczeniu, jeżeli pracodawca nie jest objęty układem zbiorowym pracy lub nie jest zobowiązany do ustalenia regulaminu pracy (art. 150 § 1 Kodeksu pracy).

W przepisach Kodeksu pracy wskazane zostały 3 rodzaje równoważnego systemu czasu pracy. Ich wybór uzależniony jest od rodzaju wykonywanej pracy lub jej organizacji. Cechą charakterystyczną tego systemu czasu pracy jest dopuszczalność przedłużenia dobowego wymiaru czasu pracy powyżej 8 godzin. Przedłużony dobowy wymiar czasu pracy może być równoważony krótszym dobowym wymiarem w niektórych dniach lub dniami wolnymi od pracy.

Redakcja poleca: Lista płac - sporządzanie i korekta w praktycznych rozliczeniach (PDF)

Rodzaje równoważnego systemu czasu pracy

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Maksymalny

dobowy wymiar czasu pracy

Dopuszczalność stosowania

Okresy rozliczeniowe

1

2

3

12 godzin

(art. 135 Kodeksu pracy)

brak konkretnych wskazań w przepisach

● 1 miesiąc

● do 3 miesięcy w szczególnie uzasadnionych przypadkach

● do 4 miesięcy, gdy praca jest uzależniona od warunków atmosferycznych

● do 12 miesięcy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi albo dotyczącymi organizacji pracy

16 godzin

(art. 136 Kodeksu pracy)

praca przy dozorze urządzeń lub związana z częściowym pozostawaniem w pogotowiu do pracy

● 1 miesiąc

● do 12 miesięcy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi albo dotyczącymi organizacji pracy

24 godziny

(art. 137 Kodeksu pracy)

praca przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób; pracownicy zakładowych straży pożarnych i zakładowych służb ratowniczych

● 1 miesiąc

● do 3 miesięcy w szczególnie uzasadnionych przypadkach

● do 4 miesięcy, gdy praca jest uzależniona od warunków atmosferycznych

● do 12 miesięcy, jeżeli jest to uzasadnione przyczynami obiektywnymi lub technicznymi albo dotyczącymi organizacji pracy

Przedłużenie okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy należy ustalić w układzie zbiorowym pracy lub w pisemnym porozumieniu zawartym z zakładowymi organizacjami związkowymi. Jeżeli nie jest możliwe uzgodnienie treści porozumienia ze wszystkimi związkami zawodowymi, pracodawca uzgadnia treść zawartego porozumienia z organizacjami związkowymi reprezentatywnymi. W sytuacji gdy u danego pracodawcy nie działają związki zawodowe, pisemne porozumienie można zawrzeć z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Obowiązkiem pracodawcy jest przekazanie kopii zawartego porozumienia właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy w terminie 5 dni roboczych od dnia zawarcia porozumienia (art. 150 § 3–4 Kodeksu pracy).

Wydłużanie okresów rozliczeniowych do 3 lub 4 miesięcy wprowadza się w porozumieniu z zakładową organizacją związkową. Jeżeli w firmie nie działa taka organizacja związkowa lub nie wyraża ona zgody na wydłużenie okresu rozliczeniowego, dłuższe okresy rozliczeniowe wprowadza się po uprzednim zawiadomieniu właściwego okręgowego inspektora pracy (art. 150 § 2 Kodeksu pracy).

Zakaz pracy powyżej 8 godzin dla niektórych grup pracowników

Planując pracę w systemach równoważnych, należy pamiętać, że niektóre grupy pracowników mają zakaz pracy powyżej 8 godzin na dobę, co przedstawia poniższa tabela.

Grupy pracowników, którzy nie mogą pracować powyżej 8 godzin na dobę

Pracownicy objęci zakazem pracy
powyżej 8 godzin na dobę

Podstawa prawna

1

2

pracownicy młodociani

art. 202 i 203 Kodeksu pracy

pracownicy niepełnosprawni,

z wyłączeniem:

● osób zatrudnionych przy pilnowaniu

● gdy na wniosek osoby zatrudnionej lekarz przeprowadzający badania profilaktyczne pracowników lub w razie jego braku lekarz sprawujący opiekę nad tą osobą wyrazi na to zgodę

art. 15 i 16 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

pracownicy zatrudnieni na stanowiskach pracy, na których występują przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń lub natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia

art. 148 pkt 1 Kodeksu pracy

pracownice w ciąży

art. 148 pkt 2 Kodeksu pracy

pracownicy opiekujący się dziećmi do ukończenia przez nie 4. roku życia – bez zgody pracownika

art. 148 pkt 3 Kodeksu pracy

Wymiar czasu pracy

Aby w prawidłowy sposób zaplanować pracę, w pierwszej kolejności należy ustalić wymiar czasu pracy, a więc liczbę godzin oraz odpowiednią liczbę dni, które pracownicy będą zobowiązani przepracować w danym okresie rozliczeniowym.

Niezależnie od stosowanego systemu czasu pracy (z wyjątkiem pracy w ruchu ciągłym) obowiązujący pracownika wymiar czasu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym oblicza się według następujących zasad:

Krok 1. Mnożymy 40 godzin przez liczbę pełnych tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym.

Krok 2. Do otrzymanej liczby godzin dodajemy iloczyn 8 godz. i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego wykraczających poza pełne tygodnie, przypadających od poniedziałku do piątku.

Krok 3. Od obliczonego w ten sposób wymiaru czasu pracy odejmujemy 8 godz. za każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela.

W przypadku 1-miesięcznego okresu rozliczeniowego obejmującego np. październik 2015 r. liczba godzin do przepracowania wyniesie:

● 40 godz. x 4 pełne tygodnie = 160 godz.,

● 160 godz. + [8 godz. x 2 dni (29 i 30 października)] = 176 godz.

Przeciętnie 5-dniowy tydzień pracy:

176 godz. : 8 godz. = 22 dni pracy.

Planując pracownikowi maksymalnie 22 dniówki robocze, zachowamy zasadę przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy (art. 129 § 1 Kodeksu pracy).

Dołącz do nas na Facebooku!

Planowanie pracy w systemie równoważnym

Obowiązkiem każdego pracodawcy jest ustalenie wymiaru czasu pracy przed rozpoczęciem danego okresu rozliczeniowego i jego „rozłożenie” na poszczególne dni i godziny tego okresu według z góry zaplanowanego rozkładu czasu pracy.

Rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony w formie pisemnej lub elektronicznej na okres krótszy niż okres rozliczeniowy, obejmujący jednak co najmniej 1 miesiąc. Obowiązkiem pracodawcy jest przekazanie pracownikowi rozkładu czasu pracy co najmniej na 1 tydzień przed rozpoczęciem pracy w okresie, na który został sporządzony (art. 129 § 3 Kodeksu pracy).

Pracodawca zobowiązany do tworzenia rozkładów czasu pracy musi pamiętać o podstawowych zasadach planowania czasu pracy na poszczególne miesiące kalendarzowe w danym okresie rozliczeniowym ze szczególnym uwzględnieniem:

● godzin rozpoczęcia i zakończenia pracy – ustalając godziny rozpoczęcia pracy należy pamiętać, aby godziny te nie przypadały na tę samą dobę pracowniczą (z wyjątkiem ruchomego czasu pracy);

● odpoczynków dobowego i tygodniowego – w przypadku pracy w systemie równoważnym, w którym dniówka może być przedłużona do 16 lub do 24 godzin, bezpośrednio po każdym okresie pracy w takim przedłużonym wymiarze pracownikowi przysługuje odpoczynek przez czas odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin, niezależnie od 35-godzinnego odpoczynku tygodniowego. W dniach pracy 12-godzinnej obowiązuje odpoczynek dobowy wynoszący co najmniej 11 godzin. Przy pracy zmianowej w przypadku zmiany pory wykonywania pracy odpoczynek tygodniowy może być skrócony do 24 godzin;

● zachowania przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy;

● zakazu pracy w niedziele i święta, a gdy praca jest dozwolona w niedzielę – o zachowaniu jednej na 4 tygodnie niedzieli wolnej od pracy.

REKLAMA

W harmonogramie czasu pracy pracodawca jest zobowiązany wskazać również dodatkowe dni wolne od pracy w przypadku planowania pracy w niedziele i święta oraz gdy dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy ustalany jest różnie w danych tygodniach pracy.

Jeżeli rozkład czasu pracy obejmuje pracę w niedziele i święta, pracownikom należy zapewnić łączną liczbę dni wolnych od pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym odpowiadającą co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy przypadających w tym okresie (art. 147 Kodeksu pracy).

Zostań naszym ekspertem!

Planując pracownikowi pracę w niedziele i święta, pracodawca jest zobowiązany zapewnić pracownikowi inny dzień wolny od pracy:

● w zamian za pracę w niedzielę – w okresie 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po takiej niedzieli lub najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie dnia wolnego we wskazanym terminie;

● w zamian za pracę w święto – w ciągu okresu rozliczeniowego.

W przypadku nieudzielenia pracownikowi dnia wolnego pracodawca będzie zobowiązany do wypłaty dodatku do wynagrodzenia w wysokości 100% za każdą godzinę pracy.

Za pracę w niedzielę i święto w razie nieoddania pracownikowi dnia wolnego trzeba mu wypłacić 100% dodatek za każdą godzinę pracy.

Cały artykuł przeczytasz w Monitorze Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Podstawa prawna:

● art. 129, art. 130, art. 132, art. 133, art. 135–137, art. 1401, art. 148, art. 150, art. 15110–15112, art. 202, art. 203 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1268

● art. 15–16 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych – j.t. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 1359

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Uprawnienia rodzicielskie
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne
Kadry
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Kto jest chroniony przed zwolnieniem? 5 przypadków

Kto jest chroniony przed zwolnieniem w formie wypowiedzenia umowy o pracę? Oto 5 szczególnych przypadków przewidzianych w Kodeksie pracy. Przepisy te zapewniają stabilność zatrudnienia i ochronę przed niesprawiedliwym traktowaniem.

Co najbardziej motywuje pracowników? Czego pracownik wymaga od szefa?

Oczywiste jest, że najbardziej motywują pracowników pieniądze. Co jest drugim w kolejności najlepszym motywatorem? Wyniki różnią się w zależności od pokolenia pracowników i stanowiska. Na czym zależy młodszym, a na czym starszym pracownikom? Czego pracownik wymaga od szefa? Okazuje się, że ważne jest, aby przełożony potrafił przyznać się do błędu i by stosował wobec wszystkich równe zasady. 

Konfederacja Lewiatan: Trzeba zmienić sposób ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę

Konieczne jest większe powiązanie wynagrodzenia minimalnego z aktualną lub prognozowaną sytuacją gospodarczą. Mogłoby się to odbywać poprzez zmniejszenie roli rządu w tym procesie.

Czterodniowy tydzień pracy: Kodeks pracy już umożliwia pracę na cały etat przez 4 dni w tygodniu

W przestrzeni medialnej trwa debata nad skróceniem tygodnia pracy do czterech dni w tygodniu. Resort rodziny analizuje możliwość skrócenia czasu pracy do 4 dni, bądź 35 godzin. Przy tej okazji warto przypomnieć, że kodeks pracy umożliwia taką pracę.

REKLAMA

Główny Inspektor Pracy: Praca zdalna może wpływać na wydajność pracowników

Do Państwowej Inspekcji Pracy nie wpływa wiele skarg w związku z pracą zdalną. Zdaniem Głównego Inspektora Pracy, w praktyce najlepiej sprawdza się praca zdalna okazjonalna. Praca zdalna może wpływać na wzrost wydajności pracowników.

ZUS: ponad 1,1 mln cudzoziemców (w tym 771 tys. obywateli Ukrainy) płaci polskie składki na ubezpieczenia społeczne

Na koniec czerwca 2024 roku do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. W ciągu miesiąca przybyło ich blisko 10 tys. a od 2008 roku ponad 1 mln 140 tys. Takie dane podał 24 lipca 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Awaria uniemożliwiająca wykonywanie pracy, a wynagrodzenie pracownika

Awaria w miejscu pracy może skutecznie uniemożliwić wykonywanie obowiązków zawodowych, stając się poważnym problemem zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Niespodziewane problemy techniczne, takie jak przerwy w dostawie prądu, awarie sprzętu komputerowego, czy problemy z infrastrukturą, mogą prowadzić do przestojów i zakłóceń w normalnym funkcjonowaniu firmy. W artykule omówimy, jakie prawa przysługują pracownikom w przypadku wystąpienia awarii i jakie obowiązki mają pracodawcy w takich sytuacjach.

Jakie prawa ma pracownik niepełnosprawny?

Pracownikom niepełnosprawnym przysługują dodatkowe uprawnienia w miejscu pracy. Uprawnienia te przysługują od dnia złożenia pracodawcy orzeczenia o niepełnosprawności.

REKLAMA

Jedno świadczenie w całości +15% drugiego (po zmarłym małżonku albo własnego). Rada Ministrów: wypłata renty wdowiej od 1 lipca 2025 r.

Na posiedzeniu 23 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła kierunkowo stanowisko dotyczące obywatelskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw w celu wprowadzenia renty wdowiej.

Ponad milion ubezpieczonych cudzoziemców w ZUS. Ich liczba stale rośnie

Rzecznik prasowy ZUS Paweł Żebrowski poinformował, że na koniec czerwca bieżącego roku, do ubezpieczeń społecznych w ZUS było zgłoszonych 1 mln 160 tys. cudzoziemców. Pierwsze miejsce zajmują cudzoziemcy pochodzący z Ukrainy. 

REKLAMA