Kodeks pracy

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Nowe święto państwowe będzie obchodzone od 2026 roku 12 kwietnia. Prezydent podpisał ustawę, a decyzja wywołała falę pytań - czy oznacza to kolejny dzień wolny od pracy dla Polaków? Sprawdzamy, co wynika z przepisów i czy w 2026 roku pojawi się dodatkowe wolne za święta wypadające w sobotę. Układ kalendarza może w tym roku zaskoczyć wielu pracowników.

Wielki Piątek co roku wywołuje to samo pytanie. Trzeba iść do pracy, czy jednak pojawi się dodatkowy dzień wolny? W 2026 roku Wielki Piątek wypada 3 kwietnia. Temat wrócił do Sejmu. Jak zakończyły się obrady? Jest szansa na wolne w Wielki Piątek 2026?

W grudniu 2018 r. powstał projekt ustawy dodający każdy Wielki Piątek i Wigilię Bożego Narodzenia do dni wolnych od pracy. Czy Wielki Piątek jest wolny od pracy albo trwają pracę nad dopisaniem go do dni ustawowo wolnych od pracy? Coraz więcej pracowników ma wolne w tym dniu.

Od 1 stycznia 2026 r. staż pracy liczony jest na nowych zasadach. Tymczasem od długości stażu pracy zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wielu pracowników sektora publicznego już od początku 2026 r. skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy i dłuższe okresy wypowiedzenia. Pozostali pracownicy dłużej poczekają na wejście w życie nowych przepisów.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Pracujący rodzic ma prawo do opieki na dziecko zdrowe. Uprawienie to wynika z art. 188 Kodeksu pracy. Czy każdy rodzic ma 2 dni wolne na wspólne dziecko? Do jakiego wieku dziecka można korzystać z opieki? Jak napisać wniosek? Podajemy przykłady.

Prawo pracy przewiduje, że w określonych przypadkach pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy, nawet jeśli nie wynika on bezpośrednio z kalendarza. Chodzi o sytuację, gdy święto ustawowo wolne od pracy wypada w sobotę. W 2026 roku mamy dwa takie przypadki - jeden wypada w piątek, drugi w poniedziałek.

W każdym przedsiębiorstwie delegacje służbowe – zarówno krajowe, jak i zagraniczne – są nieodłącznym elementem działalności biznesowej. Właściwe zarządzanie tym obszarem to nie tylko kwestia organizacyjna, ale też podatkowa i księgowa. Poniżej przedstawiam kluczowe informacje, które powinien znać każdy przedsiębiorca kierujący pracownika w podróż służbową.

Dla większości z nas 14 lutego kojarzy się przede wszystkim z Walentynkami, jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że od ubiegłego roku ma ono również status oficjalnego święta państwowego – Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej. Ustanowiła je specjalna ustawa, którą Prezydent podpisał dokładnie rok temu. Najczęściej zadawanym pytaniem jest: czy oznacza to dodatkowy dzień wolny od pracy? Kolejnym tematem podnoszonym przez czytelników jest 13 lutego 2026 r., przypadający w piątek. Zakładają oni, że skoro 14 lutego (wypadający w sobotę) miałby być dniem wolnym, to należałoby "przesunąć" wolne na inny dzień, np. na 13 lutego, co stworzyłoby długi weekend w lutym. Czy to poprawne rozumowanie?

Jesteśmy przyzwyczajeni do tego, że latem dyskutuje się o warunkach pracy gdy wysoka temperatura uniemożliwia standardowe funkcjonowanie, a od pracodawców wymaga się np. napojów chłodzących czy zapewnienia klimatyzacji. A jak jest zimą? Okazuje się, że praca na mrozie też wiąże się z szeregiem obowiązków. Prawnicy odpowiadają na coraz więcej skarg, że pracodawcy nie są przygotowani, by pracownicy działali przy drastycznie niskich temperaturach

W 2026 roku, zgodnie z Kodeksem pracy, pracownicy zyskają dwa dodatkowe dni wolne, ponieważ dwa święta państwowe wypadną w sobotę. Otrzymanie tych rekompensat nastąpi jednak dopiero w drugiej połowie tego roku kalendarzowego.

Rok 2026 ale i lata kolejne przyniosą szereg wyzwań, zmian i znaczących wzrostów kosztów w zakresie prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Nadchodzący rok 2026 zapowiada się jako okres istotnych przekształceń w polskim prawie pracy i zmianę optyki na pewne instytucje. Już teraz pracownicy działów kadr, specjaliści, doradcy, prawnicy oraz sami zainteresowani pracodawcy i pracownicy powinni przygotować się na szereg rewolucyjnych rozwiązań.

Czy nauczyciele, dyrektorzy i ZZ są świadome, że Związki Zawodowe Nauczycieli już od 13 grudnia 2025 r. zyskają szerszy zakres uprawnień i wpływ na polepszenie sytuacji nauczycieli. W jakim zakresie? No w zasadzie w każdym bo przepisy tworzą otwarty katalog. Najważniejsze jednak wydają się: wynagrodzenia i dodatki, zarządzenie wiekiem, czas pracy, work-life balance, ZFŚS. Co do powyższego mamy autorski komentarz NSZZ „Solidarność” Krajowa Sekcja Oświaty i Wychowania.

Już od września 2025 r. są wszystkim znane stawki wynagrodzenia minimalnego miesięcznego oraz minimalnej stawki godzinowej. Dysponując wiedzą o tych kwotach, istnieje stosunkowo łatwy sposób aby zarabiać więcej, będąc wciąż na minimalnej płacy – i to nawet o jedną dodatkową wypłatę w roku! Konkretnie mowa o takich pieniądzach: 5.379,20 zł więcej w skali roku. To tak jakby dostawać trzynastą pensję!

Zapewne wielu pracowników, tak jak ma to miejsce w poszczególnych pragmatykach pracowniczych (i specyficznie uregulowanych zawodach odrębnymi ustawami), chciałoby mieć 100% płatny, dodatkowy urlop wypoczynkowy za staż w wymiarze do 13 dni rocznie. Kto ma zatem do niego prawo i w jakich okolicznościach może korzystać z dodatkowych urlopów? Istotną rolę odgrywa tutaj też orzecznictwo, które wskazuje jaki sąd jest właściwy w przypadku sporu.

Postanowienie Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2025 roku, sygn. II PSK 90/24 stanowi o ważnym aspekcie prawa pracy, który odnosi się do artykuł 8 Kodeksu Pracy. W praktyce mało osób ma świadomość co oznacza tzw. nadużycie prawa podmiotowego. A przypominamy ignorantia iuris nocet, tak więc uważaj na art. 8 KP bo może ci zaszkodzić w pracy.

Co się liczy a co nie? Nowa definicja stażu pracy w Polsce już niebawem, ale okazuje się, że z tym zaliczaniem stażu pracy wcale nie jest tak kolorowo. Jest wiele wyłączeń czy "dublowania się okresów pracy". Przedstawiamy przewodnik po zmianach od 2026 r.