REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Obowiązkowe szpilki, makijaż i malowanie paznokci do pracy? Główny Inspektor Pracy tłumaczy przepisy

Emilia Panufnik
autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości
szpilki w pracy dress code makijaż manicure
Obowiązkowe szpilki, makijaż i malowanie paznokci do pracy? Główny Inspektor Pracy tłumaczy przepisy
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Ubiór pracownika wpływa na wizerunek firmy. Czy zatem pracodawca może żądać noszenia szpilek, makijażu i malowania paznokci do pracy? Główny Inspektor Pracy tłumaczy przepisy na przykładzie Wyroku Sądu Najwyższego z 25 lutego 2025 r. (sygn. III PSKP 21/24).

Dress code w pracy

Kiedy prowadzi się działalność, w której pracownicy obsługują klientów, ważny jest ich ubiór. Z pewnością wpływa on na wizerunek firmy. Czy zatem szef może wymagać konkretnego stroju od osoby zatrudnionej? Pracodawca ma możliwość wprowadzania dress code'u w pracy. Nie może jednak robić tego dowolnie. Jak ustalić wymagania co do stroju pracowników? Należy łącznie przestrzegać trzech zasad:

REKLAMA

REKLAMA

  1. wymagania dotyczące stroju muszą być proporcjonalne,
  2. zasady muszą być równe dla wszystkich,
  3. dress code nie może zagrażać zdrowiu, godności ani prywatności pracownika.

Wymagane: szpilki, makijaż i manicure w pracy

Główny Inspektor Pracy, Marcin Stanecki, w kontekście dress code'u przywołuje Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2025 r. (sygn. III PSKP 21/24). W skrócie dotyczy on sytuacji wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy zatrudnionej na stanowisku krupiera w kasynie, która nie stosowała się do wymaganego stroju dla kobiet. Musiała nosić spódnicę, buty na obcasie, nosić makijaż i pomalowane paznokcie. Zwykle nie stosowała się do wspomnianych zasad, ale sąd stwierdził, że nie świadczy to o tym, że jej prawa nie zostały naruszone. Kobiety miały więcej obowiązków dotyczących ubioru niż mężczyźni - wystarczyło aby wyglądali schludnie, mogli mieć też długie włosy i zadbany zarost.

Stan faktyczny sprawy:

Fragmenty orzeczenia SN:

"Motywując swoje stanowisko, strona pozwana wyjaśniła, że prowadzi działalność skupiającą się na świadczeniu usług dla klientów i w tego rodzaju pracy liczy się wysoka jakość obsługi oraz prezencja personelu. Powódka była jednym ze słabszych pracowników zatrudnionych na stanowisku krupiera, nie przejawiała zaangażowania w pracy, co wpływało na jakość obsługi klientów i ta okoliczność była główną przyczyną wypowiedzenia przedmiotowej umowy o pracę, o czym powódka została poinformowana przed wręczeniem jej oświadczenia woli pracodawcy. O uwagach dotyczących jakości pracy powódka była informowana również w trakcie zatrudnienia. Podczas procesu rekrutacyjnego była też pouczona o zasadach dotyczących ubioru i makijażu oraz obuwia i na tym etapie nie wyrażała jakichkolwiek zastrzeżeń i wątpliwości. Zastrzeżenia takie zaczęła zgłaszać po podjęciu pracy, odmawiając stosowania makijażu czy manicure lub używając butów niepasujących fasonem do reszty stroju."

"Stosownie do § 12 regulaminu pracy, pracownicy kasyna gry zobligowani są do noszenia w czasie pracy ubiorów służbowych i roboczych zgodnie z zasadami obowiązującymi w spółce. Formę i wygląd ubioru służbowego i roboczego oraz wykaz stanowisk, na których stroje te obowiązują, określa odrębnie zarząd spółki. W § 13 lit. A pkt 30 regulaminu pracy wskazano, że pracownikom poleca się utrzymywanie starannego i schludnego wyglądu."

"[...] niepisane zasady dotyczące wyglądu pracowników, stanowiące uszczegółowienie § 12 regulaminu pracy. Potencjalny pracownik już w momencie rozmowy kwalifikacyjnej informowany był ustnie o zasadach wyglądu (obuwia, ubioru i makijażu) obowiązujących u strony pozwanej. Tak też było w przypadku M. R. Powódka nie zgłaszała wówczas jakichkolwiek zastrzeżeń dotyczących stroju."

"Pracownicy po zawarciu umowy o prace otrzymywali stroje służbowe. Panowie nosili koszulę, kamizelkę i spodnie, a panie koszulę, kamizelkę, spódnicę i cieliste rajstopy. Pracodawca dopuszczał możliwość odstępstw od wyżej wymienionych reguł. Jedna z pracownic M. C.-S. ze względu na problemy zdrowotne zwróciła się do dyrektora kasyna o możliwość noszenia spodni i taką zgodę otrzymała. Ponadto mężczyźni byli zobowiązani nosić czarne sznurowane obuwie, zaś kobiety buty na obcasie, najlepiej czółenka. W przypadku istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do noszenia obuwia na obcasie pracownica powinna zgłosić taką okoliczność. Pracodawca wyrażał wówczas zgodę na noszenie obuwia na niższym obcasie lub całkowicie płaskim, najczęściej na okres kilku miesięcy. Zwracano uwagę na to, by obuwie pasowało do reszty stroju. Niektóre pracownice ze względu na ból nóg w trakcie zmiany na kilka godzin zakładały buty na płaskim obcasie."

"Od kobiet zatrudnionych na stanowisku krupiera pozwana wymagała także widocznego makijażu (gdyż w ocenie pracodawcy twarz z makijażem lepiej prezentuje się w sztucznym świetle) oraz pomalowanych paznokci ze względu na pracę dłońmi. Taki wymóg uzasadniano koniecznością operowania brudnymi żetonami, argumentując, że brud wnika pod paznokcie, co wygląda nieestetycznie. Zostawiano pracownicom dowolność co do kwestii kolorystyki makijażu i lakieru na paznokciach. Sporadycznie zdarzało się, że pracownica nie zdążyła lub zapomniała pomalować paznokcie. Pracodawca nie wyciągał z tego powodu negatywnych konsekwencji. Pracownice czasem zgłaszały potrzebę niemalowania paznokci z uwagi na zniszczoną płytkę paznokcia, otrzymując od przełożonych zezwolenie na to przez okres konieczny do regeneracji paznokci. Strona pozwana pozwalała też na niemalowanie paznokci, jeśli pracownica przedłożyła zaświadczenie o chorobach skórnych. Pracodawca wymagał również - niezależnie od płci - schludnej fryzury. Jeśli włosy zasłaniały twarz i przeszkadzały w prowadzeniu gry, musiały być upięte. Mężczyźni mogli nosić zarost (jeżeli był zadbany) oraz długie włosy. Strona pozwana nie zwracała pracownikom kosztów kosmetyków i maszynek do golenia."

"M. R. nie stosowała makijażu i nie malowała paznokci. Kilka razy zwrócono jej uwagę, że makijaż powinien być wieczorowy, a paznokcie pomalowane. Zwracano jej również uwagę na kwestię niewłaściwego obuwia, niedostosowanego do wymagań pracodawcy. Powódka w odpowiedzi wskazywała, że skoro kierownik zmiany (mężczyzna) nie musi nosić obuwia na obcasie, to ona również nie musi. Po 10 godzinach pracy w butach na obcasach bolały ją nogi."

"W dniu 6 czerwca 2020 r. kierownik zmiany P. M. zwrócił powódce uwagę, że nie założyła właściwego obuwia. Tego dnia M. R. miała na sobie masywne obuwie na niskim obcasie. Między pracownicą i przełożonym doszło do wymiany zdań, podczas której powódka oświadczyła między innymi, że chce nosić spodnie w pracy. Uznała, że po przepracowaniu u strony pozwanej ponad roku może mieć wymagania w tym zakresie. Wcześniej takich propozycji nie zgłaszała. Powódka nigdy nie powoływała się na istnienia przeciwwskazań medycznych do noszenia obuwia na obcasach czy stosowania makijażu i manicure."

Sąd Najwyższy stwierdził, że w niniejszej sprawie "Punktem wyjścia [...] powinna być w istocie bezsporna okoliczność, że pracodawca wprowadził w zakładzie pracy standardy ubioru odnoszące się do ogółu pracowników wykonujących pracę na stanowisku krupiera. Zasady te były zróżnicowane, a kryterium różnicowania było oparte na płci (strój męski – strój żeński). Powódka była zobowiązana do utrzymywania wyglądu wymaganego przez pracodawcę wobec osób płci żeńskiej, odmiennego od oczekiwanego od osób płci męskiej. Już to ustalenie wskazujące na ogólne zróżnicowanie warunków pracy powinno prowadzić do wynikającego z art. 183b § 1 k.p. przerzucania ciężaru dowodu na stronę pozwaną i poczynienia ustaleń w zakresie dowodów i twierdzeń zaproponowanych przez pracodawcę (art. 232 k.p.c.) co do obiektywnych motywów różnicowania pracowników oraz co do przedsięwzięcia proporcjonalnych środków dla osiągniecia obiektywnie uzasadnionego celu owej dyferencjacji. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń faktycznych na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym, możliwe będzie rozważanie, czy skarżącej przysługuje roszczenie o odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego niedyskryminacji w zatrudnieniu (art. 183d k.p.)."

REKLAMA

Podsumowanie

Podsumowując, zasadą jest, że pracodawca może regulować dress code w swojej firmie, ale powinien robić to zgodnie z prawem. Przede wszystkim, szanując dobra osobiste pracownika oraz zasady równego traktowania w zatrudnieniu. W przypadku różnicowania ubioru ze względu na płeć musi zgodnie z art. 183b § 1 Kodeksu pracy wykazać zgodność z prawem poprzez użycie środków właściwych, koniecznych i proporcjonalnych. Musi udowodnić, iż naruszając tę zasadę, kierował się obiektywnymi względami. Należy bowiem mieć na wzlędzie, iż pracodawca ma nie tylko obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków pracy, ale również obowiązek dbałości, by dobra osobiste pracownika nie doznawały uszczerbku w związku z wykonywaniem pracy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Tydzień pracy tylko do czwartku czy 26 dni dodatkowego urlopu – jak przepisy nowego kodeksu pracy skrócą czas pracy

Jeszcze sześć tygodni potrwa firmowany przez ministerstwo pracy pilotaż skróconego czasu pracy. 78 pracodawców i około 5 tys. pracowników testuje skrócenie czasu pracy, umownie określane jako czterodniowy tydzień pracy. Czy przesądzi on, że wkrótce wszystkie piątki będą wolne od pracy tak jak dziś wolne są wszystkie soboty – mamy pracować krócej, ale za te same pieniądze.

Czy ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie może stanowić mobbing?

W związku ze zmianami Kodeksu pracy, które weszły w życie 5 listopada 2026 r. powstaje wiele pytań o nową definicję mobbingu. Czy mieści się w niej ignorowanie pracownika podczas spotkań, przerywanie mu i uciszanie?

Jeśli odejdą, będzie katastrofa. Chodzi o pracowników od 45. do 59. roku życia

Jeśli ci pracownicy odejdą z firmy, będzie katastrofa. Chodzi o osoby od 45. do 59. roku życia. To pokolenie X czyli najliczniejsza i najbardziej znacząca grupa na rynku pracy. Jak ją rozumieć i wspierać jako pracodawca?

Środa 11 listopada kusi, by wziąć 2 dni L4 i mieć 5 dni wolnego. Ostrzeżenie przed tzw. mostkowaniem

W tym roku 11 listopada, a więc Święto Niepodległości Polski wypada w środę. Taka sytuacja kusi część pracowników do wzięcia 2 dni L4 w celu zapewnienia sobie 5 dni wolnego od pracy. Ekspert ostrzega więc pracodawców przed tzw. mostkowaniem.

REKLAMA

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla firm. Pokolenie X jest zaangażowane i chce pracować dłużej niż wiek emerytalny

Osoby urodzone w latach 1965–1980 mają strategiczne znaczenie dla polskich firm. To pokolenie X, które jest zaangażowane i chce pracować dłużej, nawet po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. Co jest najlepsze w starszych pracownikach?

Pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja

Sytuację na polskim rynku pracy w październiku 2026 r. ocenia główny ekonomista Konfederacji Lewiatan, Mariusz Zielonka. Obecnie pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Z drugiej strony wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja.

Praca dla pracowników po 50. roku życia, seniorów i emerytów: jakiego zatrudnienia szukają silversi? Warto wykorzystać potencjał starszych

Jakiej pracy szukają pracownicy po 50. roku życia, seniorzy i emeryci? Co silversi wpisują w wyszukiwarkach? To duża podpowiedź dla pracodawców. Warto wykorzystać potencjał starszych Polaków na rynku pracy.

Polakom brakuje dni wolnych od pracy. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie

Z badania "Dni wolne od pracy w Polsce" wynika, że Polakom brakuje odpoczynku. Oddaliby część zarobków za dodatkowy czas dla siebie. Ile wynagrodzenia jesteśmy w stanie poświęcić na więcej urlopu?

REKLAMA

Kontrola warunków pracy w magazynach Amazona w Niemczech i w Polsce. Jakie są konsekwencje zarządzania algorytmicznego dla praw pracowniczych?

Parlament Europejski skontrolował warunki pracy w magazynach Amazona w Niemczech i w Polsce. Ustalenia mają szczególne znaczenie dla debaty o poprawie jakości pracy w Unii Europejskiej oraz zapowiadanego przez Komisję Europejską aktu prawnego dotyczącego wysokiej jakości miejsc pracy (Quality Jobs Act). Jakie są konsekwencje zarządzania algorytmicznego dla praw pracowniczych?

Duże zmiany w formularzach ZUS po 11 latach. Jakie informacje i dokumenty są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku od 24 października 2026 r.?

Pierwsze, duże zmiany w przepisach po 11 latach: od 24 października 2026 r. obowiązują nowe zasady dotyczące informacji i dokumentów, jakie są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku przez ZUS. Celem jest zmniejszenie liczby pism i uproszczenie formalności.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA