REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy kandydat musi informować pracodawcę o swojej chorobie? Fakty i mity dotyczące procesu rekrutacji

Katarzyna Łodygowska
Prawnik, autorka bloga prawniczego dla kobiet w ciąży i młodych Mam www.matkaprawnik.pl. Specjalizuje się w prawie pracy, opiece okołoporodowej i ubezpieczeniach społecznych.
rozmowa kwalifikacyjna pytania o zdrowie choroby leki rekrutacja choroba przewlekła kandydata
Czy kandydat musi informować pracodawcę o swojej chorobie? Fakty i mity dotyczące procesu rekrutacji
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Rozmowa kwalifikacyjna to okazja, by zaprezentować swoje doświadczenie i umiejętności. Co jednak, jeśli zamiast pytań o kompetencje pojawiają się te dotyczące stanu zdrowia, niepełnosprawności czy wcześniejszych zwolnień lekarskich? Wielu kandydatów zastanawia się, czy musi ujawniać takie informacje, obawiając się, że odmowa odpowiedzi przekreśli ich szanse na zatrudnienie. Tymczasem przepisy jasno określają granice pytań rekrutacyjnych. Wyjaśniamy, czego pracodawca może wymagać, a które kwestie powinny pozostać prywatną sprawą kandydata.

O co pracodawca może zapytać podczas rozmowy kwalifikacyjnej?

Podczas rekrutacji naturalne są pytania o doświadczenie zawodowe, wykształcenie czy umiejętności potrzebne na danym stanowisku. Granica między oceną kompetencji a ingerencją w prywatność kandydata bywa jednak przekraczana, zwłaszcza gdy rozmowa schodzi na tematy dotyczące zdrowia lub życia osobistego.

REKLAMA

REKLAMA

Wbrew powszechnemu przekonaniu pracodawca nie ma prawa pytać o wszystko, co jego zdaniem mogłoby mieć wpływ na przyszłą współpracę. Zakres informacji, których może żądać od kandydata, jest ściśle określony w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 22¹ §1 pracodawca może wymagać podania imienia i nazwiska, daty urodzenia oraz danych kontaktowych. Ma również prawo pytać o wykształcenie, kwalifikacje zawodowe i przebieg dotychczasowego zatrudnienia, o ile informacje te są niezbędne do wykonywania pracy na danym stanowisku.

Przepisy nie przewidują natomiast obowiązku ujawniania informacji o przebytych chorobach, przyjmowanych lekach czy korzystaniu z pomocy psychiatrycznej. Dane dotyczące zdrowia należą do szczególnych kategorii danych osobowych i podlegają dodatkowej ochronie wynikającej z RODO. – Kandydat do pracy nie ma obowiązku informowania pracodawcy o swojej chorobie ani stanie zdrowia podczas procesu rekrutacji. Pracodawca nie może oczekiwać takich informacji, a rekruter nie ma prawa zadawać pytań o historię medyczną czy przebyte schorzenia. Pytania powinny dotyczyć przede wszystkim kwalifikacji i wymagań związanych z danym stanowiskiem – wyjaśnia Matka Prawnik Katarzyna Łodygowska, ekspertka prawa pracy, zaangażowana w kampanię “Każdy talent na wagę złota – Inkluzywni w zatrudnianiu”.

Choroba przewlekła, ADHD, niepełnosprawność. Czy trzeba powiedzieć o nich rekruterowi?

Osoby żyjące z chorobami przewlekłymi mogą zastanawiać się, czy powinny już podczas pierwszej rozmowy poinformować potencjalnego pracodawcę o swojej diagnozie. Podobne wątpliwości mogą towarzyszyć osobom z ADHD, w spektrum autyzmu czy posiadającym orzeczenie o niepełnosprawności. Czy zatajenie takich informacji może zostać później uznane za nieuczciwość wobec pracodawcy? – Przekonanie, że kandydat ma obowiązek ujawnienia swojej diagnozy, jest mitem. Co do zasady nie musi informować o chorobie przewlekłej, przyjmowanych lekach ani planowanym leczeniu. Dotyczy to również niepełnosprawności, której rodzaj i stopień nie muszą być ujawniane na etapie rozmowy kwalifikacyjnej – przekonuje ekspertka.

REKLAMA

Nie oznacza to jednak, że kandydat nie może sam poruszyć takiego tematu. Jeśli chce poinformować o swoich potrzebach, na przykład w związku z koniecznością dostosowania warunków pracy, ma do tego prawo. Decyzja o przekazaniu informacji powinna jednak należeć do niego, a nie wynikać z presji ze strony rekrutera. – Warto rozróżnić etap ubiegania się o pracę od samego zatrudnienia. Osoba z niepełnosprawnością, która chce korzystać z przysługujących jej szczególnych uprawnień pracowniczych, powinna przedstawić pracodawcy odpowiednie dokumenty potwierdzające jej status. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem opowiadania o swojej diagnozie podczas rekrutacji – dodaje Matka Prawnik Katarzyna Łodygowska.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

A jeśli rekruter zapyta o zdrowie psychiczne?

Pytania o zdrowie psychiczne bywają szczególnie trudne dla kandydatów. Czy w ostatnim roku przebywał pan na zwolnieniu psychiatrycznym? Czy korzysta pani z psychoterapii? Czy wcześniejsze problemy zdrowotne mogą wpłynąć na dyspozycyjność? Warto wiedzieć, że tego typu pytania w ogóle nie powinny paść. Nieprawdą jest więc, że osoba ubiegająca się o zatrudnienie musi wyjaśniać przerwy w aktywności zawodowej poprzez ujawnianie swojej historii leczenia. Kandydat może opowiedzieć o dotychczasowej ścieżce zawodowej bez wskazywania medycznych przyczyn nieobecności w pracy.

Podobnie wygląda sytuacja w przypadku pytań o plany rodzicielskie. Pracodawca nie może wymagać informacji o planowanej ciąży czy zamiarach związanych z powiększeniem rodziny. Są to okoliczności należące do sfery prywatnej, które nie powinny decydować o ocenie kompetencji zawodowych.

Co zatem zrobić, gdy takie pytanie padnie podczas rozmowy? Kandydat ma prawo odmówić odpowiedzi i skierować rozmowę na kwestie związane z przyszłymi obowiązkami. Może na przykład podkreślić, że jest gotowy omówić swoją dyspozycyjność i wymagania stanowiska, ale nie chce ujawniać prywatnych informacji medycznych.

– Zasada równego traktowania obowiązuje już na etapie rekrutacji, a nie dopiero po podpisaniu umowy. Jeżeli sposób prowadzenia rozmowy wskazuje, że kandydat jest celowo stawiany w mniej korzystnej sytuacji ze względu na cechę chronioną prawem, takie zachowanie może zostać zakwalifikowane jako przejaw dyskryminacji. W ramach kampanii “Każdy talent na wagę złota – Inkluzywni w zatrudnianiu” zwracamy uwagę na bariery, z jakimi mierzą się osoby z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnościami na rynku pracy. O szansach na zatrudnienie powinny decydować przede wszystkim kompetencje i rzeczywiste wymagania stanowiska, a nie stereotypy czy obawy związane ze stanem zdrowia kandydata – podkreśla Matka Prawnik Katarzyna Łodygowska.

Nie każde niestosowne pytanie automatycznie oznacza jednak dyskryminację w rozumieniu prawa. Istotne są okoliczności konkretnej sytuacji, w tym powody odmowy zatrudnienia oraz to, czy informacje dotyczące życia prywatnego wpłynęły na ocenę kandydata.

Czy stan zdrowia może przesądzić o możliwości podjęcia pracy?

Prawo do zachowania prywatności nie oznacza, że stan zdrowia pozostaje bez znaczenia przy wykonywaniu każdego zawodu. Istnieją stanowiska, na których określona sprawność fizyczna lub psychofizyczna jest niezbędna ze względu na charakter obowiązków i bezpieczeństwo. – Dobrym przykładem jest zawód kierowcy. Poważne problemy ze wzrokiem mogą stanowić przeciwwskazanie do wykonywania pracy wymagającej prowadzenia pojazdów. Nie oznacza to jednak, że rekruter może samodzielnie oceniać, czy kandydat z określoną chorobą nadaje się na dane stanowisko – mówi Matka Prawnik Katarzyna Łodygowska.

O tym, czy stan zdrowia pozwala na wykonywanie określonej pracy, rozstrzyga lekarz, a nie osoba prowadząca rozmowę kwalifikacyjną. Zgodnie z art. 229 Kodeksu pracy pracodawca nie może dopuścić pracownika do wykonywania obowiązków bez aktualnego orzeczenia lekarskiego potwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku. – Lekarz medycyny pracy dokonuje oceny na podstawie warunków i zagrożeń występujących na stanowisku. Pracodawca otrzymuje natomiast orzeczenie o istnieniu lub braku przeciwwskazań, a nie szczegółową historię medyczną pracownika – dodaje ekspertka.

W przypadku niektórych zawodów obowiązują również odrębne przepisy dotyczące wymagań zdrowotnych. Nie zmienia to jednak podstawowej zasady: ocena medycznych przeciwwskazań do pracy nie powinna być zastępowana przypuszczeniami rekrutera na temat konkretnej choroby.

Zatrudnianie bez uprzedzeń. Dlaczego to ważne?

Przepisy wyznaczają granice, ale równie istotne jest to, jak rekrutacja wygląda w praktyce. Dla osoby z chorobą przewlekłą, neuroatypowej czy niepełnosprawnością już samo pytanie o diagnozę może być sygnałem, że jej stan zdrowia zostanie uznany za ważniejszy niż doświadczenie i kompetencje. Tymczasem sama diagnoza nie przesądza o możliwościach zawodowych danej osoby.

Na potrzebę ograniczania takich barier zwraca uwagę kampania społeczna „Każdy talent na wagę złota – Inkluzywni w zatrudnianiu”. Jej celem jest zwiększanie aktywności zawodowej osób napotykających trudności na rynku pracy oraz promowanie rozwiązań wspierających bardziej otwarte i dostępne środowisko pracy. Jednym z ważnych zagadnień podejmowanych w ramach kampanii jest sytuacja osób neuroatypowych, z chorobami przewlekłymi i niepełnosprawnościami. W ich przypadku barierą w dostępie do zatrudnienia mogą być nie tylko ograniczenia zdrowotne, lecz także stereotypowe wyobrażenia na temat dyspozycyjności, wydajności czy zdolności do wykonywania obowiązków.

Dlatego tak ważne jest, aby pracodawcy potrafili oddzielić rzeczywiste wymagania stanowiska od własnych przypuszczeń dotyczących zdrowia kandydatów. Dobrze przeprowadzona rekrutacja pozwala ocenić, czy dana osoba ma odpowiednie kompetencje, a jednocześnie pozostawia przestrzeń do rozmowy o ewentualnych potrzebach związanych z organizacją pracy. Ostatecznie to umiejętności, doświadczenie i rzeczywiste wymagania zawodowe powinny pozostawać w centrum procesu rekrutacji.

Autorka licznych publikacji z zakresu prawa pracy, ubezpieczeń społecznych, prawa budowlanego i nieruchomości.  Ukończyła studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie na kierunku Prawo. Doświadczenie zawodowe zdobywała w redakcjach oraz kancelariach prawnych. Z Grupą INFOR związana od 2012 roku. Pasjonuje się światem roślin i zwierząt.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Nie widzę przeszkód, dowożę wyniki. Dlaczego pracodawcy wciąż boją się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami? [Gość INFOR.PL]

Ponad 5 milionów osób z niepełnosprawnościami żyje w Polsce, ale wciąż zbyt rzadko dostrzegamy je w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy. Tymczasem wiele z nich ma wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i ambicje. Dlaczego więc pracodawcy nadal obawiają się ich zatrudniania? O stereotypach, barierach rekrutacyjnych i potencjale niewykorzystanym przez polski rynek pracy opowiada Helena Szczuka - Kalenský z Fundacji Avalon w programie Gość INFOR.PL.

Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji od 5 listopada. Jakie nowe obowiązki ma pracodawca?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony godności pracowników. Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia definicję mobbingu, podnosi minimalne zadośćuczynienie i precyzuje obowiązki pracodawców. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą formalnie określić zasady, procedury oraz częstotliwość działań przeciwdziałających niepożądanym zachowaniom. Zmiany wymagają przeglądu nie tylko wewnętrznych regulaminów, lecz także codziennych praktyk zarządzania zespołami.

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszty pogrzebu

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszt pogrzebu

REKLAMA

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W samym październiku 2026 r. dołączyło 53 tys. osób. Dlaczego aktywa PPK rosną tak szybko, a w 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności?

Polacy nie liczą na emeryturę. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? [Badanie]

Niemal 80% pracujących Polaków nie liczy na emeryturę, z której da się żyć. Z drugiej strony co czwarta osoba nie odkłada na emeryturę, ponieważ nie ma z czego. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? Faktycznie wśród pobierających emeryturę 38% mówi, że świadczenie im wystarcza. Oto ciekawe wyniki badania dotyczącego polskich emerytur.

Jakie pieniądze po zmarłym wypłaca ZUS? Jak sprawdzić, czy się należą? Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci

Nie wszyscy wiedzą, że ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym. Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci osoby bliskiej. Jak sprawdzić, czy należą się pieniądze? ZUS odpowiada na najczęściej zadawane pytania.

Badania profilaktyczne pracownika w aktach osobowych. Wielu pracodawców wciąż popełnia w tym zakresie błędy

Akta osobowe są częścią dokumentacji pracowniczej. To potężny zbiór dokumentów odnoszących się przebiegu zatrudnienia konkretnej osoby. Jak prawidłowo rozmieszczać w nim te dotyczące profilaktycznych badań lekarskich?

REKLAMA

Benefity są przyjemne i przereklamowane. Jak tworzyć najlepsze miejsca pracy? Wyjaśnia krakowski pracodawca roku [Wywiad]

Najlepszy pracodawca w Krakowie tłumaczy, że benefity są przyjemne i przereklamowane, a firma to nie maszyna do zarabiania pieniędzy, lecz miejsce, w którym spędzamy ogromną część życia. Pracodawca ma więc realny i duży wpływ na jakość życia pracowników. Należy traktować to bardzo poważnie.

Mobbing i nowa definicja od listopada 2026 r. Przykłady wszystkich trzech form mobbingu w pracy

Już od 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca mobbingu i dyskryminacji. Zmienia się definicja mobbingu, a na pracodawców zostają nałożone konkretne obowiązki. Czym aktualnie jest mobbing? Podajemy przykłady trzech form mobbingu.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA