Kategorie

Pracownik - rodzic

24 maja 2021
20 cze 2021
Zakres dat:
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail

Kiedy jest Dzień Matki?

Dzień Matki - kiedy wypada w 2021 r.? Jakie uprawnienia mają mamy w pracy?

Uprawnienia związane z rodzicielstwem przysługujące pracownikowi-ojcu

Podstawowym uprawnieniem związanym z urodzeniem dziecka jest urlop okolicznościowy przysługujący pracownikowi – ojcu w wymiarze dwóch dni. Do wniosku o urlop okolicznościowy należy dołączyć odpis aktu urodzenia dziecka. Oprócz tego, po spełnieniu odpowiednich warunków pracownikowi będzie przysługiwał urlop rodzicielski, wychowawczy oraz 2 dni na opiekę nad dzieckiem.

Utrata pracy a ciąża

Kobieta w ciąży, która właśnie straciła pracę może mieć problemy ze znalezieniem nowej. W takim przypadku pomocna może się okazać rejestracja w powiatowym urzędzie pracy. Poza ubezpieczeniem zdrowotnym PUP może zaoferować przyszłej mamie szereg innych świadczeń.

Tylko jedno z rodziców może korzystać z urlopów rodzicielskich (art. 189 (1))

W przypadku, kiedy oboje rodzice lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnień rodzicielskich może korzystać jedno z nich.

Prawo do zasiłku za czas sprawowania opieki nad dzieckiem (art. 189)

Pracownikowi przysługuje prawo do zasiłku za czas nieobecności w pracy z powodu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Dwa dni na opiekę nad dzieckiem (art. 188)

Dwa dni na opiekę nad dzieckiem reguluje art. 188 Kodeksu pracy. Pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat przysługuje w ciągu roku kalendarzowego zwolnienie od pracy na 2 dni, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia.

Przeniesienie pracownicy w ciąży do innej pracy (art. 179)

Pracodawca jest zobowiązany do przesunięcia kobiety ciężarnej na inne stanowisko, jeśli wykonuje ona pracę zabronioną lub też jeśli przedłożyła zaświadczenie lekarskie, że ze względu na ciążę nie powinna wykonywać dotychczasowej pracy.

Rezygnacja matki z wychowywania dziecka (art. 182)

Wymiar urlopu macierzyńskiego ulega skróceniu także wówczas, gdy kobieta rezygnuje z wychowywania dziecka i oddaje je innej osobie w celu przysposobienia lub do domu małego dziecka.

Stwierdzenie ciąży (art. 185)

Zaświadczenie o stanie ciąży może być wydane przez każdego lekarza. Nie ma w tym zakresie żadnych uwarunkowań formalnych.

Urlop ojcowski (art. 182(3))

Od 1 stycznia 2010 r. pracownik – ojciec ma prawo do urlopu ojcowskiego, który może wykorzystać do osiągnięcia przez dziecko maksymalnie 12 roku życia.

Urodzenie dziecka wymagającego opieki szpitalnej (art. 181)

Artykuł 181 Kodeksu pracy ma duże znaczenie praktyczne w sytuacji, gdy dziecko po porodzie wymaga opieki szpitalnej. Gwarantuje on matce prawo do przerwania urlopu macierzyńskiego na czas pobytu dziecka w szpitalu.

Kiedy zakazane jest wypowiedzenie umowy podczas urlopu wychowawczego (art. 186(1))

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie od dnia złożenia przez pracownicę lub pracownika wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego do dnia zakończenia tego urlopu.

Jaki jest wymiar urlopu macierzyńskiego? (art. 180)

Urlop macierzyński ustanowiony został w celu zapewnienia matce dziecka powrotu do sprawności psychofizycznej po przebytym porodzie oraz oczywiście w celu umożliwienia matce osobistej opieki nad dzieckiem w jego pierwszych dniach życia.

Urodzenie martwego dziecka (art. 180(1))

Przepis ten gwarantuje pracownicy, w razie zgonu urodzonego przez nią dziecka przed upływem 8 tygodni życia, prawo do urlopu macierzyńskiego w wymiarze nie dłuższym niż 8 tygodni po porodzie i nie krótszym niż 7 dni, bez względu na to, w którym tygodniu urlopu macierzyńskiego nastąpił zgon.

Urlop wychowawczy (art. 186)

Urlop wychowawczy jest bezpłatnym urlopem, udzielanym na wniosek pracownika, w celu sprawowania osobistej opieki nad małym dzieckiem w wieku do lat 4. Może on zostać udzielony zarówno matce, jak i ojcu dziecka lub jego opiekunom.

Urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego (art. 183)

Pomimo, iż co do zasady urlop macierzyński jest uprawnieniem związanym ściśle z urodzeniem dziecka i okresem połogu, to jednak w niektórych przypadkach ustawodawca dał prawo do takiego urlopu również w przypadku braku faktycznego urodzenia dziecka.

Rezygnacja z urlopu wychowawczego (art. 186(3))

Urlop wychowawczy to bezpłatny urlop przeznaczony na opiekę nad dzieckiem do ukończenia przez nie czwartego roku życia.

Przerwy w pracy dla kobiety karmiącej piersią (art. 187)

Kobieta, która karmi dziecko piersią, a pracuje na pełnym etacie, ma prawo do dwóch półgodzinnych lub - w przypadku karmienia więcej niż jednego dziecka - do dwóch czterdziestopięciominutowych przerw na karmienie.

Praca na urlopie wychowawczym (art. 186(2))

Omawiany artykuł zezwala pracownikowi przebywającemu na urlopie wychowawczym na podjęcie pracy zarobkowej u dotychczasowego czy innego pracodawcy lub na podjęcie innej działalności.

Powrót do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego (art. 186(4))

Pracownik przebywający na urlopie wychowawczym może z niego zrezygnować w dwojaki sposób. Po pierwsze na podstawie porozumienia pomiędzy pracodawcą a pracownikiem - jeśli zgodę na taką rezygnację wyrazi pracodawca. Po drugie pracownik może jednostronnie zrezygnować z dalszego przebywania na urlopie wychowawczym. Rezygnacja jest skuteczna, o ile pracownik zawiadomi pracodawcę o swoim zamiarze najpóźniej na 30 dni przed planowanym powrotem do pracy.

Podstawowe zasady udzielania urlopu macierzyńskiego (art. 183(1))

Kodeks pracy określa także sposób liczenia urlopu macierzyńskiego przy jego udzielaniu. Dotyczy tego omawiany przepis.

Dodatkowy urlop macierzyński dla pracownika – ojca (art. 182(2))

Dodatkowy urlop macierzyński jest urlopem fakultatywnym, przysługującym po wykorzystaniu obowiązkowego urlopu macierzyńskiego. Przysługuje pracownikowi od 1 stycznia 2010 r.

Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim (art. 183(2))

Omawiany przepis reguluje kwestie powrotu do pracy po skorzystaniu z urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego.

Obniżenie wymiaru czasu pracy na urlopie wychowawczym (art. 186(7))

Omawiany przepis nakłada na pracodawcę obowiązek uwzględnienia wniosku uprawnionego pracownika i obniżenie wymiaru czasu jego pracy, nie więcej jednak niż o połowę obowiązującego go wymiaru.

Dodatkowy urlop macierzyński (art. 182(1))

Dodatkowy urlop macierzyński jest urlopem fakultatywnym, przysługującym po wykorzystaniu obowiązkowego urlopu macierzyńskiego. Przysługuje pracownikowi od 1 stycznia 2010 r.

Zakaz pracy w porze nocnej (art.178(1))

Pracownica w okresie ciąży nie może wykonywać pracy w porze nocnej. Ustawodawca wprowadzając taki zakaz miał na celu ochronę dobra jakim jest zdrowie pracownicy oraz zdrowie poczętego a nienarodzonego dziecka.

Przy jakich pracach nie wolno zatrudniać kobiet? (art. 176)

Nie wolno zatrudniać kobiet przy pracach szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia.

Ochrona pracownicy w ciąży (art.177)

Kobiety - pracownice w ciąży podlegają szczególnej ochronie. Pracodawcy muszą im stworzyć odpowiednie warunki zatrudnienia.

Zakaz pracy kobiet w ciąży w nadgodzinach i w porze nocnej (art.178)

Pracownica w ciąży podlega szczególnej ochronie prawnej. Pracodawca może ją zatrudniać tylko w określonych godzinach.

Uprawnienia pracowników związane z rodzicielstwem (art. 176-189)

Dział ósmy reguluje głównie ochronę pracy kobiet w związku z macierzyństwem. Tytuł działu akcentuje także możliwość korzystania z uprawnień wychowawczych przez pracowników, jednak większość opisanych praw z samej swej natury może przysługiwać tylko kobietom.