Opieka nad dzieckiem, Zasiłek chorobowy

Nagły wypadek w rodzinie? Choroba bliskiej osoby? Masz prawo do 2 dni lub 16 godzin zwolnienia z powodu siły wyższej rocznie z zachowaniem 50% wynagrodzenia. Problem w tym, że obliczenie pensji bywa skomplikowane – szczególnie przy wynagrodzeniu zmiennym (premie, prowizje). Komunikat ZUS wyjaśnił, jak prawidłowo rozliczyć te dni i czy wpływają one na przyszłą podstawę zasiłku chorobowego. Sprawdź krok po kroku, jak to działa i kiedy możesz skorzystać ze zwolnienia.

Na opiekę nad chorym dzieckiem rodzic otrzymuje zwolnienie lekarskie. Ile dni w ciągu roku przysługuje? Ile płatne jest zwolnienie na dziecko? Do ilu lat dziecka jest wystawiane? Co w przypadku, gdy drugi rodzic nie pracuje?

Jedna odpowiedź na maila z pracy podczas L4 może kosztować utratę zasiłku chorobowego. Od 13 kwietnia 2026 r. przepisy zmieniły się jednak w sposób, który po raz pierwszy wprost dopuszcza tzw. incydentalne czynności związane z pracą, ale tylko w określonych sytuacjach.

Coraz więcej ojców korzysta z urlopu rodzicielskiego, a coraz mniej z ojcowskiego. Dane ZUS zaskakują - nagła zmiana nastąpiła w 2023 r. Ile płatny jest urlop rodzicielski? Co zmieniło się w przepisach prawa pracy? Dlaczego panowie przestają brać 2-tygodnie w 100% płatnego urlopu ojcowskiego?

Już 13 kwietnia 2026 r. wejdą w życie przepisy, które zmieniają zasady utraty prawa do zasiłku chorobowego. Wtedy „wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem" zostanie zastąpione „aktywnością niezgodną z celem zwolnienia" - a w ustawie pojawi się też definicja. Czy to oznacza, że ZUS nie odbierze już zasiłku za wakacje na L4? Odpowiedź nie jest tak banalna, jak sugerują niektórzy.

Mężczyźni opiekowali się dziećmi przez 2,3 mln dni a kobiety 8,5 mln dni w roku - to dane ZUS dotyczące zasiłku opiekuńczego. Natomiast w przypadku zasiłku przy opiece nad innym członkiem rodziny niż dziecko prowadzili panowie - 1,4 mln dni na opiekuńczym. Panie pobierały zasiłek przez 988 tys. dni. Przysługuje on osobie, która podlega ubezpieczeniu chorobowemu.

Można otrzymać 1,5 tys. zł z ZUS miesięcznie z programu Aktywni rodzice w pracy. Pieniądze te można przeznaczyć na babcię lub nianię dla dziecka od 12. do 35. miesiąca życia. Jakie trzeba spełniać warunki? Kiedy najlepiej złożyć wniosek do ZUS?

O tym kto w 2026 roku będzie płatnikiem zasiłków z ubezpieczenia chorobowego decyduje liczba osób zgłoszonych na dzień 30 listopada roku 2025. Wynika to z przepisów tzw. ustawy zasiłkowej.

Sprawa przed SR w Szczecinie dotyczyła pracy podczas zwolnienia lekarskiego i w gruncie rzeczy nieporozumienia komunikacyjnego. W opinii sądu, w takiej sytuacji nie można obciążać ubezpieczonego negatywnymi konsekwencjami, czyli pozbawiać go prawa do zasiłku chorobowego za cały okres zwolnienia. Przedstawiamy dość ciekawy problem prawny i spór między ZUSem a ubezpieczonym.

W prawie pracy jest wiele uprawnień rodzicielskich. Pracownicy będący rodzicami mają dodatkowe przywileje jak urlopy, przerwy w pracy, łatwiejszy dostęp do elastycznej organizacji pracy, np. pracy zdalnej. Niektóre prawa przysługują tylko jednemu z rodziców dziecka. Czy 2 dni albo 16 godzin wolnego w roku na opiekę nad dzieckiem zdrowym przysługuje matce i ojcu dziecka?

Zasiłek chorobowy przysługuje za czas choroby ubezpieczonego, potwierdzonej zwolnieniem lekarskim. Maksymalny okres wypłaty zasiłku wynosi 182 dni, a w przypadku ciąży i gruźlicy 270 dni. W jakiej wysokości wypłacany jest zasiłek chorobowy?

Zasiłek chorobowy przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym. Świadczenie wypłacane jest w razie niezdolności do pracy i przysługuje za każdy dzień tej niezdolności, nie wyłączając dni wolnych od pracy. Zasiłek wypłaca pracodawca lub ZUS.

Kontrole L4: W 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził 486,4 tys. kontroli i wydał 36,6 tys. decyzji wstrzymujących dalszą wypłatę zasiłków chorobowych. Na co najczęściej chorowali Polacy w 2024 r.?

Interwencja ZUS miała na celu odmowę wypłaty zasiłku chorobowego. Kobieta z uwagi na rozpoczęcie pracy księgowej otrzymała podwyżkę z około 1750 zł (1/2 etatu) do 4500 zł (3/5 etatu). ZUS kwestionował 4500 zł jako podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe oraz wypadkowe zgodnie z art. 20 ustawy, (podstawa składek na ubezpieczenie emerytalne i ubezpieczenia rentowe).

Luką w przepisach kodeksu pracy jest brak uregulowania wprost takiej sytuacji: Pracownik ma jeszcze kilka dni zwolnienia lekarskie, ale uważa że jest już zdrowy. I chce wrócić do pracy. Dlaczego? Bo np. straci 2000 zł premii wynikowej za miesiąc albo kwartał. Pracownik chce więc wrócić do pracy wcześniej (niż wynika ze zwolnienia lekarskiego) i „załapać się” na premię. Deklaruje rezygnację z części zasiłku chorobowego. Co wtedy ma zrobić pracodawca?

Na dziecko zapisane do żłobka każdy rodzic może wnioskować do ZUS o świadczenie „Aktywnie w żłobku” w wysokości do 1500 zł. Limit miesięcznego kosztu ponoszonego przez rodzica nie może przekroczyć kwoty 2200 zł. ZUS ustala wysokość świadczenia w odniesieniu do faktycznej opłaty rodzica, czyli po odliczeniu ulg i innych zniżek.

W 2025 r. chory pracownik (nie zakażający innych, mogący chodzić) ma prawo przyjść do firmy i załatwić sprawę związaną z pracą. Chodzi o takie incydentalne czynności jak podpisanie umowy, dokumentów reklamacyjnych, doniesienia pendrive, przekazanie kluczy serwisowych, odblokowanie komputera. 

Urlop macierzyński to nie urlop: to praca w domu i opieka nad dzieckiem. Trwa zbieranie podpisów pod petycją na rzecz zmiany określenia: "urlop macierzyński". Aż 90 proc. respondentów uważa, że określenie „urlop” nie pasuje do okresu opieki nad dzieckiem, szczególnie w pierwszych miesiącach jego życia. Podobnie powinno się zastąpić sformułowanie: zasiłek macierzyński - zasiłkiem rodzicielskim.

Opieka na dziecko do lat 14 - kiedy lepiej wziąć na godziny zamiast 2 dni? Dlaczego? Kiedy natomiast korzystniej prosić o dzień lub 2 dni zwolnienia od pracy z tytułu opieki nad dzieckiem zdrowym? Sprawdź czy jesteś w jednej z tych sytuacji.

Emerytura z ZUS, by nie była groszowa, wymaga odpowiedniego stażu ubezpieczeniowego. Ponieważ za czas zwolnienia chorobowego nie są pobierane składki więc nie zwiększa się kwota na koncie i subkoncie ZUS, która posłuży w przyszłości do wyliczenia wysokości emerytury, ale to nie jedyny wpływ chorobowego na przyszłą emeryturę.

Projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka jest częścią rządowego programu „Aktywny rodzic”. Program jest systemową strategią wspierania rodziców w łączeniu ról zawodowych z rolami rodzicielskimi. Wsparcie będzie polegać m.in. na wprowadzeniu nowych świadczeń dla rodziców, m.in. świadczenia „Aktywnie w żłobku”.

Trwają prace nad projektem ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka. Ustawa ma zapewnić rodzicom wsparcie w zależności od ich potrzeb i sytuacji życiowej. Jedną z form wsparcia będzie świadczenie „Aktywnie w domu”.

Pracownik ma prawo do zwolnienia od pracy w celu opieki nad zdrowym dzieckiem w wieku do 14 lat. Zwolnienie od pracy przysługuje w wymiarze 2 dni lub 16 godzin.

Zasiłek chorobowy przysługuje do 182 dni lub do 270 dni gdy niezdolność do pracy jest spowodowana gruźlicą bądź przypada w trakcie ciąży, albo do 91 dni po ustaniu ubezpieczenia. Co zrobić, gdy choroba się przedłuża i kończy się limit dni na chorobowym? Można wystąpić do ZUS o świadczenie rehabilitacyjne. Warto!

Korzystanie ze zwolnienia chorobowego w nieprawidłowy sposób może mieć skutki finansowe. ZUS ma prawo wstrzymać wypłatę, a nawet żądać zwrotu wypłaconego zasiłku chorobowego. Kontrole ZUS pokazują, że większość ubezpieczonych w ZUS stosuje się do zaleceń lekarzy i prawidłowo korzysta ze zwolnień lekarskich, jednak część z pracowników, których zwolnienia chorobowe zostały sprawdzone musiała oddać pieniądze.