Umowa o pracę, Bezrobocie

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, która zacznie obowiązywać od 8 lipca 2026 r., jest jedną z najbardziej znaczących zmian w obszarze nadzoru nad legalnością zatrudnienia w ostatnich latach. Choć projekt wzbudzał istotne kontrowersje i był czasowo wstrzymany, ostatecznie ustawodawca zdecydował się na wzmocnienie realnych kompetencji PIP – szczególnie w kontekście umów cywilnoprawnych i współpracy B2B.

Paradoks polskiego rynku pracy: najwyższe bezrobocie od 5 lat - tymczasem firmom brakuje pracowników, a kandydatom pracy. O co tutaj chodzi?

Przekwalifikowanie umowy B2B na umowę o pracę to temat, który budzi poważne kontrowersje wśród przedsiębiorców. Podpisana przez Prezydenta reforma PIP wprowadza istotne zmiany, które mogą mieć poważne konsekwencje podatkowe, a także wpłynąć na rozliczenie kosztów firmowych po stronie (byłych) zleceniobiorców. Co oznacza dla właścicieli firm, jeśli ich kontrahenci będą musieli przejść na etat?

Wielu zastanawia się czy zgodne z prawem jest zawarcie umowy o pracę celem osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego? Czy narusza to zasady współżycia społecznego i jest nadużyciem prawa podmiotowego? Rzeczywiście sprawa może wydawać się kontrowersyjna, ale judykatura wypowiada się dość jasno. Generalnie, ustalenie zbyt wysokiego wynagrodzenia za pracę może być, w konkretnych okolicznościach, uznane za nieważne. W tym kontekście mówi się o nadmiernym uprzywilejowaniu płacowym pracownika. Ale co w takim razie z zasadą swobody umów? Temat jest niezwykle wielowątkowy.

W lutym br. w urzędach pracy zarejestrowanych było 956,2 tys. osób, czyli o 109,6 tys. osób więcej, niż na koniec lutego 2025 r. Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, szefowa Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej skomentowała wyższą liczbę zarejestrowanych bezrobotnych - jej zdaniem w znacznej mierze to efekt zmian ustawowych.

Co różni zlecenie, B2B i umowę o pracę? Kiedy B2B jest de facto etatem? Oto kilka wskazówek dla pracodawców przed reformą PIP. Firmy muszą zweryfikować formy współpracy.

24 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o systemie e-Umów. Projekt przewiduje rozszerzenie dostępności systemu na wszystkich pracodawców, szerszy katalog umów, ułatwienia dla firm zatrudniających cudzoziemców, a także dodanie obsługi umów zawartych poza systemem.

Coraz mniej ofert pracy trafia do internetu. BIEC podaje, że w styczniu 2026 roku zanotowano największy od dwóch lat jednorazowy spadek liczby wakatów w ujęciu miesięcznym.

W lutym pojawiły się kolejne sygnały o ochłodzeniu na rynku pracy. Bezrobocie rośnie, a liczba ofert pracy jest na niskim poziomie. Wpływa to bezpośrednio na szukających zatrudnienia. Z comiesięcznego „Barometru Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service wynika, na jakie bariery narzekają Polacy poszukujący pracy.

Sąd Najwyższy potwierdził, że nagłe podwyższenie wynagrodzenia przed przewidywaną niezdolnością do pracy może zostać uznane za nieważne. ZUS ma prawo zakwestionować podstawę wymiaru składek, jeśli wysokość wynagrodzenia rażąco odbiega od wkładu pracy, a zmiana nastąpiła tuż przed powstaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. To ważny sygnał dla pracodawców i pracowników.

2 umowy o pracę na pełne etaty u dwóch różnych pracodawców? Jakie są przepisy prawa pracy? Wyjaśniamy czy w Polsce można pracować na podstawie dwóch lub większej liczbie umów o pracę.

Szykuje się reforma Państwowej Inspekcji Pracy: co będzie oznaczała dla pracowników i pracodawców? Na ten moment wiadomo, że rozwiązania mają na celu zapobieganie obchodzeniu prawa i zapewnienie pracownikom realnej ochrony. Reforma ma dwa główne wymiary: organizacyjny – zmiana struktury PIP, wdrożenie narzędzi cyfrowych i standardów kontroli zdalnych; społeczny – budowanie nowego wizerunku inspekcji jako partnera pracowników, a nie instytucji represyjnej. "Główny Inspektor Pracy w rozmowie z money.pl przekonuje, że szykowana na przyszły rok reforma rządowa nie wywoła masowego przekształcania nieprawidłowo zawartych umów w etaty. – Jeżeli ktoś chce zawrzeć umowę doraźną, krótką, jest emerytem, to dlaczego go uszczęśliwiać etatem? – pyta Marcin Stanecki.".

Dla wielu osób głuchych w Polsce, język polski w formie pisanej i mówionej stanowi barierę komunikacyjną, będąc w istocie językiem obcym. Pierwszym i naturalnym sposobem porozumiewania się jest dla nich Polski Język Migowy (PJM). Ta fundamentalna różnica językowa rodzi istotne wyzwania w kontekście nawiązywania stosunku pracy, zwłaszcza na etapie zawierania umowy. Jak zatem skutecznie zawrzeć taką umowę?

Chcę zatrudnić pracownika na najniższą krajową. Jaki jest całkowity koszt zatrudnienia pracownika w 2025 roku przy umowie o pracę? Minimalna płaca wynosi 4666 zł brutto. Ile na rękę otrzyma pracownik?

Ile w 2025 r. minimalne wynagrodzenie wynosi netto? Na umowie o pracę to 4666 zł brutto, a jaka jest stawka godzinowa na rękę? Jej wysokość uzależniona jest od liczby godzin pracy w miesiącu. Jak to obliczyć? Która stawka godzinowa jest wyższa - na zleceniu czy na umowie o pracę?

Wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę jest jednym ze sposobów zakończenia stosunku pracy. Jednak nie zawsze pracodawca może wręczyć pracownikowi wypowiedzenie. Nieobecność pracownika w pracy z powodu urlopu jest jedną z sytuacji, gdy jego stosunek pracy podlega szczególnej ochronie.

Możliwe jest zawarcie kilku umów o pracę z tym samym pracodawcą. Jednak, żeby takie działanie nie zostało zakwestionowane przez organy kontrolne lub w razie sporu sądowego, muszą być spełnione pewne warunki. Jakie?

W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy możliwe jest skrócenie trzymiesięcznego wypowiedzenia umowy o pracę z pracownikiem. Z tego tytułu pracownikowi przysługuje prawo do odszkodowania za pozostałą część skróconego okresu wypowiedzenia.

Już niemal co druga firma w Polsce korzysta z AI – sztucznej inteligencji. Dla wielu pracowników oznacza to utratę pracy, a zdaniem ekspertów ma być odwrotnie. AI ma wspierać pracowników i mobilizować ich do rozwoju kompetencji oraz edukacji cyfrowej.

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej szacuje, że w styczniu 2025 r. stopa bezrobocia rejestrowanego wyniosła 5,4 proc. To więcej niż w grudniu 2024 r. Resort jednak zapewnia, że sytuacja na rynku pracy w pierwszym miesiącu 2025 r. była stabilna.

Porzucenie pracy to sytuacja, w której pracownik bez uprzedzenia przestaje świadczyć pracę, nie informując o tym pracodawcy i nie podając przyczyny swojej nieobecności. Choć takie zachowanie może wydawać się impulsywną reakcją na trudności w miejscu pracy, konsekwencje prawne wynikające z przepisów Kodeksu pracy są poważne i mogą wpłynąć na przyszłą sytuację zawodową pracownika.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Polski. Rząd wycofał się z przepisu, który wprowadzał obowiązek zawierania przez przedsiębiorców umów o pracę z cudzoziemcami.

GUS: Stopa bezrobocia w październiku wyniosła 4,9 proc. Komentarz PIE. Główny Urząd Statystyczny opublikował dane dotyczące stopy bezrobocia w październiku 2024 r. Resort rodziny na początku listopada szacował, że stopa bezrobocia w październiku wynosiła 5,0 proc.

Osoby, które osiągnęły już pewien wiek i które straciły pracę, mogą ubiegać się o świadczenie pozwalające im dotrwać do emerytury. W tym celu muszą spełniać określone warunki. Są to zarówno warunki indywidualne, dotyczące konkretnej osoby, jak i ogólne – które muszą spełniać wszyscy starający się o świadczenie przedemerytalne.