Chore dziecko, drugi rodzic pracuje zdalnie. Czy przysługuje zasiłek opiekuńczy?

REKLAMA
REKLAMA
Czy pracownikowi przysługuje zasiłek opiekuńczy na chore dziecko, jeżeli drugi rodzic dziecka pracuje zdalnie?
- Chore dziecko, drugi rodzic pracuje zdalnie. Czy przysługuje zasiłek opiekuńczy?
- Stanowisko ZUS z 12 czerwca 2026 r. w sprawie członka rodziny wykonującego pracę zdalną
- Prawo do zasiłku opiekuńczego na dziecko
- Dokumentacja do wypłaty zasiłku opiekuńczego i kontrola przez ZUS prawa do tego świadczenia
Chore dziecko, drugi rodzic pracuje zdalnie. Czy przysługuje zasiłek opiekuńczy?
Problem
Nasz pracownik wystąpił z wnioskiem o wypłatę zasiłku opiekuńczego z tytułu konieczności sprawowania osobistej opieki nad chorym 5-letnim dzieckiem. Pracownik wskazał, że w dniach objętych opieką nie będzie wykonywał pracy i zajmie się dzieckiem w domu. Matka dziecka jest zatrudniona u innego pracodawcy i w tym samym czasie wykonuje pracę w formie zdalnej z miejsca zamieszkania rodziny, w którym przebywa dziecko. Mamy wątpliwości, czy w takiej sytuacji pracownikowi przysługuje zasiłek opiekuńczy, skoro drugi rodzic przebywa w domu i potencjalnie może zapewnić dziecku opiekę?
REKLAMA
REKLAMA
Kontrola PIP. Nowe uprawnienia
Rada
Państwa pracownikowi przysługuje zasiłek opiekuńczy na dziecko. Nie ma w tym przypadku znaczenia, że drugi rodzic dziecka przebywa w tym samym czasie w domu i wykonuje pracę zdalną. Szczegóły w uzasadnieniu.
Uzasadnienie
Praca zdalna jest jedynie formą wykonywania przez pracownika obowiązków służbowych poza siedzibą pracodawcy lub innym miejscem prowadzenia przez niego działalności. Osoba pracująca zdalnie pozostaje w dyspozycji pracodawcy i musi realizować powierzone zadania.Przy ustalaniu prawa do zasiłku opiekuńczego istotne jest, czy w gospodarstwie domowym są inni członkowie rodziny mogący zapewnić opiekę. ZUS uważa, że rodzic wykonujący pracę zdalną nie jest uznawany za osobę mogącą zapewnić opiekę, ponieważ nie ma on prawnej ani faktycznej możliwości jej sprawowania podczas świadczenia pracy Choć taka osoba fizycznie przebywa w domu, z przyczyn obiektywnych nie jest uznawana za domownika zdolnego do zapewnienia opieki. Należy wziąć pod uwagę, że łączenie intensywnej opieki nad dzieckiem z pracą zdalną jest prawnie niedopuszczalne i może być uznane za nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych.
Stanowisko ZUS z 12 czerwca 2026 r. w sprawie członka rodziny wykonującego pracę zdalną
Zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli poza ubezpieczonym są inni członkowie rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, mogący zapewnić opiekę dziecku lub choremu członkowi rodziny. Nie dotyczy to jednak opieki sprawowanej nad chorym dzieckiem w wieku do 2 lat. Stwierdzenie, czy pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym członek rodziny może zapewnić opiekę dziecku, wymaga ustalenia zakresu i charakteru tej opieki oraz sytuacji zdrowotnej i zawodowej osoby, która miałaby opiekę sprawować.
Praca zdalna polega na wykonywaniu pracy całkowicie lub częściowo w miejscu wskazanym przez pracownika i każdorazowo uzgodnionym z pracodawcą, w tym pod adresem zamieszkania pracownika, w szczególności z wykorzystaniem środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość. Praca zdalna jest jedną z form realizowania stosunku pracy, w ramach którego pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
Pracownika wykonującego pracę zdalną nie można uznać za domownika mogącego zapewnić opiekę dziecku lub innemu choremu członkowi rodziny. W związku z powyższym, ubezpieczonemu rodzicowi przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu sprawowania opieki nad chorym dzieckiem podczas, gdy w objętym wnioskiem o świadczenie okresie, drugi rodzic wykonuje pracę w domu w trybie pracy zdalnej.
Pozdrawiam, Piotr Olewiński, Biuro prasowe ZUS
Prawo do zasiłku opiekuńczego na dziecko
Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu zwolnionemu od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki nad:
REKLAMA
- dzieckiem w wieku do ukończenia 8 lat w przypadku:
- nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do których dziecko uczęszcza, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice mają zawartą umowę uaktywniającą, lub dziennego opiekuna sprawujących opiekę nad dzieckiem,
- porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
- pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne;
- chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 lat;
- chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat;
- dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia 18 lat w przypadku:
a) porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
b) pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym podmiotu leczniczego wykonującego działalność leczniczą w rodzaju stacjonarne i całodobowe świadczenia zdrowotne (art. 32 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, dalej: ustawa zasiłkowa).
W przypadku chorego dziecka do ukończenia przez nie 2 lat zasiłek opiekuńczy przysługuje zawsze, gdy ubezpieczony rodzic zostaje zwolniony z pracy, aby sprawować tę opiekę. Płatnik zasiłku (ZUS lub pracodawca) w ogóle nie sprawdza, czy w domu jest inny domownik (np. matka pracująca zdalnie lub przebywająca na urlopie), który mógłby zająć się dzieckiem.
Natomiast przyznanie zasiłku opiekuńczego na dziecko, które ukończyło 2 lata, zależy od braku innego domownika mogącego zapewnić opiekę (art. 34 ustawy zasiłkowej). Ponieważ matka pracująca zdalnie jest traktowana jako osoba w pracy, ojciec dziecka zachowuje prawo do zasiłku opiekuńczego, jeżeli zostanie zwolniony z wykonywania pracy w celu sprawowania opieki.
Dokumentacja do wypłaty zasiłku opiekuńczego i kontrola przez ZUS prawa do tego świadczenia
Pracownik ubiegający się o zasiłek opiekuńczy składa na druku Z-15A oświadczenie do celów ustalenia prawa do tego zasiłku i jego wypłaty. W celach dowodowych warto w nim precyzyjnie wskazać godziny pracy rodzica pracującego zdalnie, co uzasadnia konieczność przejęcia opieki przez drugiego rodzica. ZUS ma prawo weryfikować informacje podane w oświadczeniu Z-15A, w tym dane dotyczące godzin pracy drugiego rodzica wykonującego pracę zdalną. ZUS może więc zwrócić się do pracodawcy pracownika wykonującego pracę zdalną z prośbą o potwierdzenie, czy w dniach sprawowania opieki przez drugiego rodzica pracownik faktycznie świadczył pracę zdalną, i ustalenie, w jakich godzinach. Dla celów dowodowych kluczowe jest, aby godziny pracy wskazane we wniosku o zasiłek pokrywały się z ewidencją czasu pracy prowadzoną przez pracodawcę osoby uprawnionej do zasiłku. Jeśli ewidencja (oparta m.in. na logowaniach) wykaże rozbieżności, ZUS może uznać oświadczenie za fałszywe i odmówić prawa do zasiłku, a jeżeli zasiłek został już wypłacony – żądać jego zwrotu wraz z odsetkami.
W przypadku gdy ZUS w drodze kontroli ustali, że dane dotyczące pracy drugiego rodzica były nieprawdziwe (np. w rzeczywistości przebywał on na urlopie wypoczynkowym, a nie pracował zdalnie), wypłata zasiłku może zostać wstrzymana. Pobrane środki mogą zostać uznane za nienależne i pracownik będzie je musiał zwrócić wraz z odsetkami.
Należy przy tym pamiętać, że rodzic, który przebywa na zasiłku opiekuńczym, nie może w tym samym czasie wykonywać żadnej pracy zarobkowej (nawet zdalnej). Jeśli ZUS stwierdzi, że osoba pobierająca zasiłek faktycznie pracowała, również wyda decyzję o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia.
Praca w trakcie korzystania przez osobę ubezpieczoną z zasiłku opiekuńczego na dziecko lub członka rodziny jest zabroniona.
Z kolei pracownik wykonujący pracę zdalnie musi pamiętać, że jeśli ze względu na brak innej opieki zajmowałby się dzieckiem, zamiast pracować, jego pracodawca ma prawo wyciągnąć konsekwencje służbowe, włącznie z wypowiedzeniem umowy o pracę.
Wspólnie zamieszkujący rodzice opiekują się 4-letnim synem. Dziecko nagle zachorowało, a lekarz wystawił zaświadczenie lekarskie (e-ZLA) na okres 5 dni roboczych lipca 2026 r. Matka dziecka jest zatrudniona w firmie IT i wykonuje pracę zdalną z domu w godzinach 8.00–16.00. Ojciec dziecka jest pracownikiem działu administracji i chce wystąpić o zasiłek opiekuńczy, aby osobiście zaopiekować się chorym dzieckiem. Ponieważ matka w godzinach 8.00–16.00 jest w pracy (mimo fizycznej obecności w mieszkaniu), ojciec ma pełne prawo do zasiłku opiekuńczego za te dni.
art. 32 ust. 1, art. 34 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 501; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 441)
- Czy zasiłek opiekuńczy przysługuje na chore 5-letnie dziecko, gdy drugi rodzic pracuje zdalnie w domu?
Pracownikowi przysługuje zasiłek opiekuńczy na chore dziecko. Nie ma znaczenia, że drugi rodzic dziecka przebywa w tym samym czasie w domu i wykonuje pracę zdalną.
- Jak ZUS ocenia rodzica wykonującego pracę zdalną przy zasiłku opiekuńczym na chore dziecko?
ZUS uważa, że rodzic wykonujący pracę zdalną nie jest osobą mogącą zapewnić opiekę, ponieważ nie ma prawnej ani faktycznej możliwości jej sprawowania podczas świadczenia pracy.
- Jakie oświadczenie składa pracownik ubiegający się o zasiłek opiekuńczy przy pracy zdalnej drugiego rodzica?
Pracownik ubiegający się o zasiłek opiekuńczy składa na druku Z-15A oświadczenie do celów ustalenia prawa do tego zasiłku i jego wypłaty. Warto precyzyjnie wskazać godziny pracy rodzica pracującego zdalnie.
- Co grozi za nieprawdziwe dane o pracy zdalnej drugiego rodzica w sprawie zasiłku opiekuńczego?
Jeśli ZUS ustali, że dane dotyczące pracy drugiego rodzica były nieprawdziwe, wypłata zasiłku może zostać wstrzymana. Pobrane środki mogą zostać uznane za nienależne i podlegać zwrotowi wraz z odsetkami.
Alicja Kozłowska, specjalista z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, praktyk z wieloletnim doświadczeniem w dziale kadrowo-płacowym
REKLAMA

- Czytaj artykuły
- Rozwiązuj testy
- Zdobądź certyfikat
REKLAMA





