Zatrudnienie studentów w piekarni na umowie o pracę czy zleceniu? [Interpretacja GIP nr 7]

• Interpretacja GIP nr 7
• Stan faktyczny - sprzedaż i produkcja pieczywa przez studentów
• Studenci wybrali zlecenie
• Wnioskodawca - współpraca na podstawie zlecenia
• Decyzja GIP
• Podporządkowania pracodawcy
• Zakres obowiązków
• Czas pracy
• Wola stron co do rodzaju umowy
• Podsumowanie

Interpretacja GIP nr 7

Kolejny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej GIP wpłynął 20 lipca 2026 r. (podstawa - art. 14b ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy). Decyzja Głównego Inspektora Pracy nr 7 dotyczy ustalenia, czy przedstawione we wniosku stosunki prawne łączące wnioskodawcę ze studentami wykonującymi czynności sprzedaży oraz produkcji w piekarni stanowią stosunki pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeks pracy. GIP uznaje przedstawiony stan faktyczny i stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, a więc we wspomnianych sytuacjach należy podpisać ze studentami umowę o pracę.

Stan faktyczny - sprzedaż i produkcja pieczywa przez studentów

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji i sprzedaży pieczywa oraz wyrobów piekarniczych. Zatrudnia zarówno na podstawie umów o pracę, jak i umów zlecenia. Jednymi z osób współpracujących na podstawie zleceń są studenci wykonujący czynności na stanowiskach sprzedawców oraz pracowników produkcji. W pierwszej kolejności czynności na wskazanych stanowiskach wykonują pracownicy zatrudnieni na podstawie umów o pracę, a w zależności od bieżących potrzeb i dyspozycyjności studentów także osoby współpracujące na podstawie umów zlecenia.

Wnioskodawca tłumaczy we wniosku, że współpraca ta ma charakter elastyczny oraz dostosowana jest do zajęć na studiach poszczególnych osób. Zleceniobiorcy sami wskazują dni oraz godziny, w których mogą przychodzić do piekarni. Nie mają więc stałych dni i godzin pracy. W przypadku zajęć dydaktycznych, sesji egzaminacyjnej, praktyk studenckich lub innych obowiązków studenckich mają możliwość zgłoszenia braku dyspozycyjności bez żadnych konsekwencji (dni lub tygodnie). Podano również przykład nieregularności przedziałów czasowych, w których studenci wykonują umówione czynności - student może wykonywać czynności przez około dwie godziny we wczesnych godzinach porannych, wspierając przygotowanie sklepu do rozpoczęcia sprzedaży, następnie udać się na zajęcia na uczelni, a po ich zakończeniu ponownie wykonywać czynności przez kilka godzin, uczestnicząc m.in. w bieżącej obsłudze sklepu lub czynnościach związanych z jego zamknięciem. Każdorazowo zakres czynności wykonywanych na stanowisku sprzedawcy ustalany jest przez Wnioskodawcę, zgodnie z bieżącymi potrzebami organizacyjnymi danego sklepu. Wnioskodawca podkreśla, że również czynności wykonywane na produkcji dostosowywane są do planu zajęć studentów, a zakres obowiązków jest zróżnicowany i uzależniony od bieżących potrzeb produkcyjnych.

Studenci wybrali zlecenie

Współpraca na podstawie umowy zlecenia to wybór studentów - tłumaczy wnioskodawca. Decyzja taka padła ze względu na możliwość samodzielnego decydowania o dniach i godzinach wykonywania czynności. Ułatwia to godzenie nauki z uzyskiwaniem dodatkowego dochodu. Studenci nie mają w planach pracy w stałych godzinach. Zleceniobiorcy nie mają obowiązku wykonywania określonej liczby godzin ani pozostawania w stałej gotowości do świadczenia pracy.

Wnioskodawca - współpraca na podstawie zlecenia

Zdaniem wnioskodawcy przedstawiony model współpracy wyczerpuje cechy właściwe dla umowy zlecenia. Argumentuje to samodzielnym decydowaniem o swojej dyspozycyjności przez studentów, brakiem zobowiązania do wykonywania pracy w stałych dniach i godzinach oraz harmonogramem ustalanym zgodnie z planem zajęć oraz zgłoszonej dostępności studentów. Co więcej, nie pozostają w stałej gotowości do wykonywania czynności, mogą odmówić zleceń z uwagi na obowiązki studenckie, a także samodzielnie decydują o zakresie współpracy, która nie ma charakteru ciągłego ani stałego. Dodatkowo. często studenci przychodzą do piekarni w dwóch odrębnych przedziałach czasu tego samego dnia (przerwa wynika z trwających zajęć dydaktycznych), a w czasie egzaminów lub praktyk współpraca może zostać czasowo zawieszona.

Decyzja GIP

Zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Jeśli wszystkie te cechy są wyczerpane, zawsze mamy do czynienia ze stosunkiem pracy. Nie ma przy tym znaczenia nazwa umowy zawartej przez strony. W takiej sytuacji Kodeks pracy nie dopuszcza zastąpienia umowy o pracę umową cywilnoprawną.

Decyzją GIP stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku uznać należy za nieprawidłowe. Przesądza o tym ocena całokształtu warunków, w których zobowiązanie jest rzeczywiście wykonywane. W danym stosunku prawnym przeważają cechy właściwe stosunkowi pracy.

Zobacz również: Kontrola PIP. Nowe uprawnienia

Podporządkowania pracodawcy

Urszula Langer, zastępca Głównego Inspektora Pracy wyjaśnia, że podstawową cechą odróżniającą stosunek pracy od innych stosunków prawnych jest podporządkowanie pracownika pracodawcy. O tym, czy mamy do czynienia z pracowniczym podporządkowaniem świadczy sposów wykonywania pracy, czas oraz miejsce pracy. Szczególne ważne jest ustalenie, kto organizuje pracę oraz kto jest kompetentny do określania bieżących zadań osoby wykonującej pracę. Pracownik nie może samodzielnie określać bieżących zadań - leży to w gestii pracodawcy organizującego proces pracy (Wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 stycznia 2025 r., III AUa 32/24).

Jak się okazuje także w umowie zlecenia mogą występować pewne cechy kierownictwa i podporządkowania, ale nie są tożsame z tymi występującymi w stosunku pracy. W świetle wyroku Sądu Najwyższego z dnia 23 czerwca 2021 r. (I PSKP 18/21) w umowie zlecenia zleceniodawca może kontrolować sposób wykonywania zlecenia oraz wpływać na miejsce jego wykonywania, ale w przypadku stosunku pracy charakterystyczne dla kierownictwa jest wydawanie bezpośrednich, wiążących poleceń dotyczących bieżącego wykonywania zadań.

W omawianym stanie faktycznym znaczenie ma więc:

• sposób, w jaki czynności studentów są określane,
• kontekst organizacyjny ich wykonywania,
• a także zakres samodzielności zachowany przez osobę świadczącą pracę.

GIP potwierdza, że w przedstawionej sytuacji występują elementy cywilnoprawnej współpracy: studenci samodzielnie określają swoją dyspozycyjność, wskazując dni i godziny, w których mogą wykonywać czynności. Nie są zobowiązani do wykonywania określonej liczby godzin ani do pozostawania w stałej gotowości do świadczenia pracy. Mogą również, z uwagi na zajęcia dydaktyczne, sesję egzaminacyjną, praktyki studenckie lub inne obowiązki związane z nauką, przez kilka dni lub tygodni nie wykonywać żadnych czynności na rzecz Wnioskodawcy, bez ponoszenia z tego tytułu konsekwencji. Okoliczności te wskazują na istotną swobodę studentów w zakresie określania swojej dostępności oraz rozmiaru współpracy. Z drugiej strony w interpretacji indywidualnej zauważa się, że owa swoboda nie dotyczy w takim samym stopniu sposobu organizacji i wykonywania pracy w okresach wykonywania czynności na rzecz wnioskodawcy.

Zakres obowiązków

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w pierwszej kolejności obsada poszczególnych stanowisk zapewniana jest przez pracowników zatrudnionych na umowie o pracę. Dopiero w drugiej kolejności, w zależności od bieżących potrzeb oraz dyspozycyjności studentów te same czynności wykonywane są przez osoby współpracujące na umowach zlecenia. To praca na stanowiskach sprzedawców oraz pracowników produkcji uczestniczących w bieżącym procesie sprzedaży i produkcji, który prowadzi wnioskodawca. GIP informuje, że samo wykonywanie takich samych lub podobnych zadań nie przesądza o istnieniu stosunku pracy. Wątpliwości narzucają się w związku ze sposobem określania bieżących zadań studentów.

Wnioskodawca podał informację, że każdorazowo ustala zakres czynności wykonywanych na zleceniu na stanowisku sprzedawcy, kierując się przy tym bieżącymi potrzebami organizacyjnymi sklepu. Podobnie jest w przypadku wykonywania czynności na produkcji - zakres powierzanych prac również jest każdorazowo inny, uzależniony od bieżących potrzeb produkcyjnych wnioskodawcy oraz rodzaju prac przewidzianych do wykonania w danym dniu. Oznacza to, że w odniesieniu do każdego zlecenia to wnioskodawca jest osoba, która określa czynności do wykonania. Student nie ma więc swobody w określaniu zakresu swoich zadań. Największe znaczenie mają tutaj aktualne potrzeby organizacyjne, które określa wnioskodawca. Zleceniobiorca ustala tylko przedział czasu, kiedy jest dostępny w piekarni, ale to podmiot organizujący sprzedaż i produkcję konkretyzuje zadania do wykonania. Czy więc zleceniobiorca nie powinien być pracownikiem w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy?

Orzecznictwo Sądu Najwyższego również uznaje wskazany sposób wykonywania obowiązków za podporządkowanie pracownicze. GIP przytacza wyrok z dnia 29 listopada 2017 r. (I PK 358/16), w którym: Sąd Najwyższy wskazał, że pracodawca jako organizator procesu pracy wskazuje zadania oraz proces ich realizacji, zaś istotą pracy umownie podporządkowanej jest możliwość bieżącego konkretyzowania pracownikowi jego obowiązków, w szczególności określania czynności mieszczących się w zakresie uzgodnionego rodzaju pracy i sposobu ich wykonywania. Charakterystyczna dla stosunku pracy dyspozycyjność pracownika wyraża się natomiast w zobowiązaniu do podejmowania zadań według wskazań pracodawcy.

Czas pracy

Studenci mają swobodę w zgłaszaniu swojej dyspozycyjności, ale nie mogą samodzielnie określać bieżące zadania podczas wykonywania pracy. Pozostaje to po stronie wnioskodawcy. Student nie musi pracować, gdy ma egzaminy i inne obowiązki związane z nauką, ale gdy podejmuje wykonywanie czynności na rzecz wnioskodawcy, ich zakres wynika z bieżących potrzeb danego sklepu albo procesu produkcyjnego i jest każdorazowo ustalany właśnie przez wnioskodawcę.

Co więcej, wnioskodawca może codziennie konkretyzować obowiązki wykonywane w sprzedaży i na produkcji. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 września 2020 r. (I PK 126/19) wskazał, że istotą pracy umownie podporządkowanej jest możliwość codziennego konkretyzowania pracownikowi jego obowiązków, a koncepcja podporządkowania autonomicznego, polegającego na wyznaczeniu pracownikowi zadań przy pozostawieniu mu swobody co do sposobu ich realizacji, nie jest adekwatna do pracowników wykonujących proste prace fizyczne. W przedstawionym stanie faktycznym studenci wykonujący czynności na produkcji realizują prace przewidziane do wykonania w danym dniu, których zakres określa Wnioskodawca zgodnie z aktualnymi potrzebami procesu produkcyjnego.

GIP zaznacza, że nieregularność wykonywania czynności również nie przesądza o cywilnoprawnym charakterze zatrudnienia. Okoliczność ta nie rozstrzyga o charakterze zależności istniejącej w okresach faktycznego wykonywania pracy. Także brak obowiązku pozostawania w stałej gotowości do świadczenia pracy przez cały okres współpracy nie ma wpływu na wykluczenie podporządkowania w okresach faktycznego wykonywania powierzonych czynności. Do podjęcia decyzji o charakterze łączącego strony stosunku potrzebne jest również ustalenie, jaki zakres samodzielności zachowuje student po podjęciu powierzonych czynności.

W omówionym stanie faktycznym student wykonuje czynności, których celem jest zaspokajanie bieżących potrzeb sklepu oraz procesu produkcyjnego wnioskodawcy. Student nie organizuje sobie samodzielnie pracy, a wręcz przeciwnie - to wnioskodawca każdorazowo ustala zakres prac wynikający z aktualnego zapotrzebowania przedsiębiorstwa.

Wola stron co do rodzaju umowy

W końcu GIP nie uznaje argumentu woli studentów do zawarcia umów zleceń za wystarczający. Jak już zostało wspomniane, wola stron oraz nazwa umowy mogą mieć znaczenie dopiero wówczas, gdy cechy właściwe stosunkowi pracy oraz stosunkowi cywilnoprawnemu występują w danej sytuacji z jednakowym nasileniem. W omawianym przypadku sposób wykonywania czynności wykazuje jednak przewagę cech właściwych stosunkowi pracy. Wybór zlecenia przez studentów nie będzie miał więc tutaj znaczenia.

Podsumowanie

W opisanym stanie faktycznym przeważają zatem cechy właściwe zatrudnieniu pracowniczemu, w szczególności podporządkowanie w zakresie organizacji procesu pracy oraz określania bieżących zadań osoby wykonującej pracę. W konsekwencji przedstawiony sposób wykonywania czynności odpowiada zatrudnieniu w warunkach określonych.

Interpretacja GIP nr 7 - UNP:GIP-26-272174, GIP-GPP.50.18.2026.2