Zlecenie czy etat? Umowa z kierowcą przewożącym dzieci w roku szkolnym? [Interpretacja GIP nr 5]

REKLAMA
REKLAMA
Czy z kierowcą wykonującym przewóz dzieci z niepełnosprawnościami na jednej, stałej trasie w okresie od dnia 1 września do dnia 30 czerwca każdego roku szkolnego można podpisać umowę zlecenie? Jest decyzja w sprawie interpretacji indywidualnej GIP nr 5.
- Interpretacja indywidualna GIP nr 5
- Kierowca wykonujący przewóz dzieci z niepełnosprawnościami w roku szkolnym
- Zlecenie czy umowa o pracę z kierowcą?
- Podporządkowanie pracownicze - kluczowa przesłanka
Interpretacja indywidualna GIP nr 5
Dnia 3 sierpnia 2026 r. została wydana decyzja w sprawie interpretacji indywidualnej Głównego Inspektora Pracy nr 5. Stosowny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej złożono dnia 16 lipca 2026 r. (następnie był uzupełniany w dniu 27 lipca 2026 r.). Dotyczy zdarzenia przyszłego. Czy przedstawiony stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Kodeksu pracy? GIP uznaje stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe.
REKLAMA
REKLAMA
Kontrola PIP. Nowe uprawnienia
Kierowca wykonujący przewóz dzieci z niepełnosprawnościami w roku szkolnym
Wniosek dotyczy zamiaru zawarcia umowy zlecenia z kierowcą mającym wykonywać przewozów dzieci z niepełnosprawnościami na jednej, stałej trasie w okresie od dnia 1 września do dnia 30 czerwca każdego roku szkolnego. Jedynym obowiązkiem kierowcy będą wskazane przewozy przy wykorzystaniu pojazdu stanowiącego własność jednostki zatrudniającej. Kierowca ma samodzielnie ustalać kolejność odbioru dzieci. Umówioną zapłatę będzie otrzymywał tylko za faktycznie wykonane kursy i przepracowane godziny. Ogranicza się możliwość wykonywania przez inną osobę w zastępstwie z tytułu obowiązków ustawowych dotyczących ochrony małoletnich, w szczególności obowiązku uprzedniej weryfikacji w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz przedstawienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego.
Zdaniem wnioskodawcy przedstawiony stosunek prawny posiada cechy umowy zlecenia. Tłumaczy, że poniższe argumenty nie świadczą o pracowniczym podporządkowaniu, lecz wynikają z charakteru realizowanego zadania publicznego oraz obowiązujących przepisów prawa.:
- udostępnienie pojazdu stanowiącego własność jednostki,
- garażowanie pojazdu w bazie jednostki,
- wykonywanie przewozów według godzin wynikających z organizacji zajęć szkolnych oraz
- ustawowe ograniczenia dotyczące możliwości ustanowienia zastępcy.
Zlecenie czy umowa o pracę z kierowcą?
W świetle art. 22 § 1 Kodeksu pracy nawiązanie stosunku pracy polega na zobowiązaniu się pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, natomiast pracodawca zobowiązuje się do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem. Takie zatrudnienie to stosunek pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy. Niedopuszczalne jest zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu wspomnianych warunków wykonywania pracy, dlatego stanowisko wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie należało uznać za nieprawidłowe.
REKLAMA
O charakterze łączącego strony stosunku prawnego decyduje całokształt okoliczności faktycznych związanych z wykonywaniem pracy oraz przewaga cech właściwych stosunkowi pracy albo stosunkowi cywilnoprawnemu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2019 r., II PK 97/18). Zatem zawsze konieczne jest zbadanie wszystkich elementów łączącego strony stosunku oraz ustalenie, które z nich mają charakter dominujący. Jeśli cechy umowy o pracę będą większej wagi, stosunek należy uznać za stosunek pracy, nawet jeżeli zawiera również elementy właściwe umowom cywilnoprawnym (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2017 r., I PK 176/16). Natomiast przewaga cech umowy zlecenia przesądzi o cywilnoprawnym stosunku. Dodatkowo zastępca GIP, Urszula Langer podkreśla, że niemożliwe jest jednoczesne zakwalifikowanie jednego stosunku prawnego jako umowy o pracę i umowy prawa cywilnego. Gdy dojdzie do sytuacji, kiedy cechy właściwe stosunkowi pracy i stosunkowi cywilnoprawnemu występują z jednakowym nasileniem, bierze się pod uwagę zgodny zamiar stron oraz cel zawartej umowy.
Decyzja GIP w nawiązaniu do wyroków sądów apelacyjnych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 7 maja 2019 r., III AUa 851/18; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2019 r., III AUa 373/18) wyjaśnia, że do podstawowych cech stosunku pracy należą:
- dobrowolność nawiązania zatrudnienia,
- osobiste świadczenie pracy,
- ciągły charakter pracy,
- wykonywanie pracy na rzecz pracodawcy w warunkach podporządkowania organizacyjnego oraz
- ponoszenie przez pracodawcę ryzyka gospodarczego, organizacyjnego i osobowego związanego z zatrudnieniem.
Zobacz także: Kontrola PIP. Nowe uprawnienia
Podporządkowanie pracownicze - kluczowa przesłanka
Co oczywiste, praca wykonywana na podstawie umowy o pracę ma charakter zarobkowy, wykonywana jest osobiście oraz w sposób powtarzalny i ciągły. Nie jest to jednorazowa sytuacja. Przy rozstrzyganiu o charakterze stosunków prawnych kluczowe znaczenie ma przesłanka podporządkowania pracowniczego. Nie jest ona tożsama z permanentnym nadzorem przełożonego nad wykonywaniem każdej czynności. Aby stwierdzić występowanie tej okoliczności, wystarczy wyznaczenie pracownikowi zadań, ustalenie terminu ich realizacji oraz kontrola prawidłowości wykonania pracy (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2019 r., III AUa 373/18).
Współcześnie podporządkowanie pracownicze często przybiera postać podporządkowania organizacyjnego lub autonomicznego, polegającego na wyznaczeniu pracownikowi zadań oraz czasu ich realizacji, przy pozostawieniu mu pewnej swobody co do sposobu ich wykonania (wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 21 marca 2019 r., III AUa 156/18; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 29 marca 2018 r., III AUa 357/17; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2017 r., III UK 204/16).
Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku kierowca ma wykonywać pracę:
- osobiście,
- w sposób powtarzalny i ciągły przez okres całego roku szkolnego,
- zgodnie z ustalonym harmonogramem przewozów wynikającym z organizacji zadania publicznego.
Przewozy będą wykonywane za pomocą pojazdu stanowiącego własność jednostki. Po każdym kursie należy go zwrócić i garażować w bazie. Co więcej, kierowca nie będzie ponosił ryzyka gospodarczego związanego z wykonywaniem przewozów. W jego zakresie nie leży samodzielna organizacja środków transportu ani zaplecza technicznego. Wspomniane czynności objęte umową realizują ustawowy obowiązek gminy w zakresie zapewnienia transportu dzieci z niepełnosprawnościami. Nie ma przy tym znaczenia, że godziny wykonywania przewozów wynikają z organizacji zajęć szkolnych, a nie z bieżących poleceń.
Na ponowne podkreślenie zasługuje fakt, że podrządkowanie pracownicze nie wymaga stałego wydawania poleceń ani bezpośredniego nadzoru nad każdą czynnością pracownika. Wystarczy sama praca wedle ustalonego harmonogramu oraz rozliczanie pracownika z powierzonych zadań. Co więcej, samodzielne ustalanie przez kierowcę kolejności odbioru dzieci to jedynie swoboda w sposobie wykonania powierzonych obowiązków. Nie wyklucza podporządkowania pracowniczego.
Co do warunku zastępstwa, jakim jest wymóg uprzedniej weryfikacji osoby mającej kontakt z dziećmi w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym oraz obowiązek przedstawienia informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika on z przepisów powszechnie obowiązującego prawa i nie przesądza ani o pracowniczym, ani o cywilnoprawnym charakterze zatrudnienia.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Główny Inspektor Pracy uznał, że przeważają cechy charakterystyczne dla stosunku pracy. Z kierowcą należy zawrzeć umowę o pracę.
Interpretacja GIP nr 5 - UNP: GIP-26-268127, GIP-GPP.50.8.2026.7
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

- Czytaj artykuły
- Rozwiązuj testy
- Zdobądź certyfikat
REKLAMA







