Pracownik, Kodeks pracy

Choć wielu Polaków deklaruje zadowolenie z życia, ich zaangażowanie w pracę należy do najniższych w Europie. Najnowsze raporty Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) pokazują rosnący dystans między pracownikami a firmami – problemem są m.in. słaba komunikacja, brak poczucia sensu i ograniczony wpływ na organizację. Eksperci wskazują, że to nie kryzys dobrostanu, lecz relacji w miejscu pracy.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Miejmy nadzieję, że jeszcze w tym roku wejdą w życie znowelizowane przepisy kodeksu pracy dotyczące skuteczniejszej ochrony pracowników przed mobbingiem, dyskryminacją i innymi formami przemocy w miejscu pracy. Nowe przepisy mają wdrożyć prostszą i bardziej transparentną definicję mobbingu, ujednolicają formy nękania, wprowadzają tzw. "model racjonalnej ofiary", zgodnie z którym ocena zachowania będzie dokonywana nie tylko z perspektywy subiektywnych odczuć pracownika, lecz także przy uwzględnieniu obiektywnych okoliczności sprawy. Podwyższeniu ulegnie minimalne zadośćuczynienie za mobbing i wprowadzona zostanie lepsza ochrona przed działaniami odwetowymi. Miało miejsce już I czytanie w Sejmie - czas na kolejny ruch.

Wraz z rozwojem technologii, rozwijają się też stosunki społeczno-gospodarcze. Cyfryzacja i tokenizacja dotarła i do stosunku pracy. Już wcale nie takie oczywiste jest to, że dodatkowe świadczenia pracownicze mogą mieć formę tylko pieniężną, benefitów czy deputatów. We współczesnych realiach prym mogą wieść tokeny. I tutaj z odpowiedzią na wiele prawno-pracowniczych wątpliwości przychodzi nam wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie, III AUa 1247/24 - bardzo świeży i aktualny bo z 19 lutego 2025 r. Już da się słyszeć głosy, że to będzie przełom dla pracowników i pracodawców, tokeny w zamian za podwyżkę - to jest novum. Zaprezentowana przez sąd wykładnia daje ugruntowanie dla programów motywacyjnych dla pracowników opartych na technologii blockchain.

Od 1 stycznia 2026 r. staż pracy liczony jest na nowych zasadach. Tymczasem od długości stażu pracy zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wielu pracowników sektora publicznego już od początku 2026 r. skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy i dłuższe okresy wypowiedzenia. Pozostali pracownicy dłużej poczekają na wejście w życie nowych przepisów.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Nie każda niższa wypłata jest zgodna z prawem. Choć przepisy przewidują sytuacje, w których wynagrodzenie może zostać obniżone, istnieje też wiele przypadków, gdy pracodawca nie ma takiego prawa. W praktyce to właśnie brak wiedzy powoduje, że pracownicy godzą się na niższą pensję, mimo że przepisy jasno ich chronią.

Prawo pracy przewiduje, że w określonych przypadkach pracownikowi przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy, nawet jeśli nie wynika on bezpośrednio z kalendarza. Chodzi o sytuację, gdy święto ustawowo wolne od pracy wypada w sobotę. W 2026 roku mamy dwa takie przypadki - jeden wypada w piątek, drugi w poniedziałek.

Docenianie staje się dziś jednym z najbardziej niedoszacowanych obszarów zarządzania – taki wniosek można wysnuć na podstawie wyników najnowszej edycji badania realizowanego co roku przez Enpulse i Nais. W raporcie „Czy czujesz się doceniany? 2026” czytamy, że aż 71 proc. Polaków nie czuje się zauważanych w pracy – to najwyższy wynik w historii badania. Tomasz Szklarski z Enpulse wskazuje, że pracownik niedoceniony to koszt dla organizacji, a w obecnej sytuacji gospodarczej firmy nie mogą sobie na to pozwolić.

Po ponad 20 latach obowiązywania obecnych przepisów o mobbingu pojawił się projekt, który ma realnie wzmocnić ochronę pracowników. Do Sejmu skierowano nowelizację (UD183, w Sejmie nr 2280) zmieniającą Kodeks pracy i Kodeks postępowania cywilnego. Nowe propozycje regulacji porządkują definicje, podnoszą minimalne zadośćuczynienia i nakładają na pracodawców obowiązek jasnych procedur antymobbingowych. Czy nowy model racjonalnej ofiary mobbingu i dyskryminacji będzie lepszy od dotychczasowego?

Brak wpływu, nieczytelne priorytety i zmiana ogłaszana „z góry” generują frustrację pracowników szybciej niż wysokie wymagania. Prawie co piąty pracownik traci zaangażowanie wskutek restrukturyzacji prowadzonych bez realnego udziału zespołu.

Kodeks pracy uzależnia okres wypowiedzenia od długości zatrudnienia u danego pracodawcy. Ile w związku z tym wynosi długość okresu wypowiedzenia przy umowie na czas nieokreślony na niepełny etat, np. pół etatu?

Uproszczenie definicji mobbingu, większa ochrona przed działaniami niepożądanymi w miejscu pracy, ale też przed fałszywymi oskarżeniami, a do tego wyższe rekompensaty dla osób, które doświadczyły mobbingu – to główne założenia projektu ustawy, który powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt.

Co to jest Tłusty Czwartek? Ile kcal ma 1 pączek? I czy pracodawca może badać nadwagę, cukrzycę i nadciśnienie pracownika? Okazuje się, że prawo pracy może mieć wiele wspólnego z Tłustym Czwartkiem.

Pracownicy oczekują od pracodawców czegoś więcej niż motywacji finansowej. Ważne jest poczucie sensu, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz realna troska o ich dobrostan. Jak zaprojektować nowoczesny i skuteczny system motywacyjny?

Zwolnienie z powodu siły wyższej to uprawienie, z którego pracownicy chętnie korzystają w kryzysowych sytuacjach. Często przy tym zapominają, że może to mieć również długofalowe skutki, które odczują dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego.

Czy można (mówiąc kolokwialnie) zbierać haki na pracowników i wyczekiwać na dobry moment rozwiązania umowy, kumulując sobie tym samym przyczyny rozwiązania umowy i je chomikować? Warto znać aktualne orzecznictwo w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jak i przepisy dyrektywy i KP - by wiedzieć, co potencjalnie czeka nas w sądzie, gdy znajdziemy się w podobnej sytuacji. Jednym z bardziej interesujących zagadnień jest dezaktualizacja przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, a wręcz tzw. "przechowywanie" przyczyny potencjalnego wypowiedzenia. Co to oznacza i jak długo można czekać na złożenie pracownikowi pisma kończącego współpracę?

Wprowadzając zmiany w zakresie obliczania pracowniczego stażu pracy ustawodawca chciał wyrównać zakres uprawnień pracowników etatowych i zleceniobiorców oraz innych osób zarobkujących w różnych formach. Niespodziewanie jednak szala się przechyliła i to etatowcy znaleźli się w gorszej sytuacji.

Decyzja zapadła. Masz dość ciągłych pomyłek, braku zaangażowania, konfliktowego charakteru lub po prostu słabych wyników jednego z pracowników. Chcesz zakończyć tę współpracę. Otwierasz wzór wypowiedzenia i… co wpisujesz w rubryce "przyczyna"? Jeśli myślisz o wpisaniu "utrata zaufania" lub "niespełnianie oczekiwań" to lepiej się w tym momencie zatrzymaj.

Rozmowa z Dorotą Dublanką, dyrektorką zarządzającą w KIR, doświadczoną liderką i HR-ową inspiratorką, o uważności w przywództwie, zmianach technologicznych oraz o tym, jak przygotować siebie, pracowników i menedżerów na nowy świat pracy

W 2026 roku, zgodnie z Kodeksem pracy, pracownicy zyskają dwa dodatkowe dni wolne, ponieważ dwa święta państwowe wypadną w sobotę. Otrzymanie tych rekompensat nastąpi jednak dopiero w drugiej połowie tego roku kalendarzowego.

Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. wzrastają również od 1 stycznia 2026 r. różne inne świadczenia, w tym np. odszkodowanie dla pracowników, które nie może być niższe niż właśnie minimalna krajowa na 2026 r., tj. 4806 zł. Za co i kiedy wypłata?  

W Sejmie zapadła ważna decyzja, która może odmienić sytuację wielu polskich rodzin. Komisja do Spraw Petycji podjęła działania dotyczące grupy rodziców, którzy przez lata czuli się pokrzywdzeni przez obowiązujące przepisy. Czy czekają nas istotne zmiany w prawie pracy? Ministerstwo Rodziny zostało wezwane do zajęcia stanowiska w tej sprawie.

Menedżer, który próbuje ogarnąć zespół na podstawie arkuszy z grafikiem, papierowej listy obecności i maili o nadgodzinach, zwykle widzi tylko fragment prawdziwej sytuacji. Trudno wtedy odpowiedzieć na proste pytania: czy grafik pracy jest ułożony zgodnie z przepisami, kto faktycznie jest dziś dostępny, jak rozliczyć nadgodziny i czy ewidencja czasu pracy obroni się przy kontroli PIP. Nowe raporty czasu pracy w systemie RCPonline zbierają te informacje w jednym miejscu – w kolejnych częściach pokażemy pięć typowych problemów menedżera i konkretne widoki raportowe, które pomagają je rozwiązać bez żonglowania plikami.

Śmierć członka rodziny to moment, w którym kwestie finansowe schodzą na dalszy plan. Jednak polskie prawo pracy przewiduje mechanizmy, które mają zabezpieczyć bliskich zmarłego pracownika. Jednym z nich jest odprawa pośmiertna. To nie dobra wola pracodawcy, a jego prawny obowiązek. Kto może otrzymać te środki? Dlaczego czasem wypłata jest dzielona na pół? I kiedy szef może odmówić wypłaty?