SN zdecydował: prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 KP (dyscyplinarka)

• SN zdecydował: prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 KP (dyscyplinarka)
• Utrata wymaganych kwalifikacji jako przyczyna rozwiązania stosunku pracy. Utrata prawa jazdy przez dyrektora
• Czym jest utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na danym stanowisku?
• Przejściowa utrata uprawnień do wykonywania pracy
• Utrata uprawnień, które są niezbędne na danym stanowisku pracy jedynie z punktu widzenia interesów pracodawcy, a nie są jednocześnie wymaganiem prawnym do wykonywania zawodu

SN zdecydował: prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 KP (dyscyplinarka)

Rzeczą oczywistą wydawałaby się tzw. dyscyplinarka za prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą, jednak Sąd Najwyższy uznał, że zachowania te nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 Kodeksu Pracy (rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku). W sprawie chodziło o dyrektora, który dopuścił się ww. czynów. Jak zakończyła się sprawa i czy dyrektor podlegał pod inny paragraf?

W sprawie chodziło o pracę przedstawiciela handlowego na stanowisku dyrektora. Co najważniejsze z punktu widzenia rozważań sądu, posiadanie prawa jazdy do wykonywania pracy przedstawiciela handlowego na stanowisku dyrektora nie jest wymogiem pranym - nie wynika z ustawy. Przykładowo architekt musi mieć ukończone odpowiednie studia, operator wózka widłowego kurs, radca prawny kwalifikacja i wpis na listę, pilot musi mieć kwalifikacje i kursy, lekarz ukończoną specjalizację, biegły sądowy czy mediator - też musi mieć kwalifikacje i wpis, itd. W tych sytuacjach - utrata tych uprawnień - wynikająca bezpośrednio z przepisów prawa - mogłaby przesądzić o zastosowaniu art. 52 § 1 pkt 3 KP (dyscyplinarka). Nawet jeśli prawo jazdy jest wymagane przez pracodawcę, z uwagi na określony przez pracodawcę zakres obowiązków i sposób ich wykonywania, to w sytuacji, gdy jego posiadanie nie jest wymagane przez ustawę - nie można stosować dyscyplinarki z pkt 3) - ale spokojnie - jak mówią prawnicy - na każdego znajdzie się jakiś paragraf.

Utrata wymaganych kwalifikacji jako przyczyna rozwiązania stosunku pracy. Utrata prawa jazdy przez dyrektora

Jeszcze w tamtym roku zapadł ciekawy wyrok przed Sądem Najwyższym. Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych SN w wyroku z dnia 17 czerwca 2025 r., sygnatura akt I PSKP 15/25 zdecydowała:

• Wymagania kwalifikacyjne, o których mowa w art. 52 § 1 pkt 3 KP muszą wynikać z przepisów prawa warunkujących dopuszczenie do wykonywania pracy na określonym stanowisku. W zakresie przepisu art. 52 § 1 pkt 3 KP nie mieści się utrata uprawnień, które są niezbędne na danym stanowisku pracy jedynie z punktu widzenia interesów pracodawcy, a nie są jednocześnie wymaganiem prawnym do wykonywania zawodu.
• Prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 KP.
• Ocena takich okoliczności jak: prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą jest istotna z perspektywy art. 52 § 1 pkt 1 KP.

Czym jest utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na danym stanowisku?

Argumenty prawne i ważne fragmenty uzasadnienia, które należy podkreślić przy analizie prawnej niniejszej sprawy sprowadzają się do tego, że zgodnie z art. 52 § 1 pkt 3 KP, pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie zawinionej utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.

Utrata przez pracownika uprawnień do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku powinna być stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu lub decyzją właściwego organu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 1984 r., I PRN 142/84, OSNCP 1985 nr 7, poz. 99). Powyższe wymagania kwalifikacyjne muszą wynikać z przepisów prawa warunkujących dopuszczenie do wykonywania pracy na określonym stanowisku.

Przejściowa utrata uprawnień do wykonywania pracy

Szczególny tryb z art. 52 § 1 pkt 3 KP odnosi się do trwałej lub okresowej, a nie przejściowej (krótkiej) utraty uprawnień. Konieczne są ponadto naruszenie przez pracownika prawa pozytywnego i jego wina w utracie uprawnień. Przejściowa utrata uprawnień do wykonywania zawodu w okresie pozostawania bez pracy (przed przywróceniem do pracy) nie stanowi podstawy rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 3 KP).

Utrata uprawnień, które są niezbędne na danym stanowisku pracy jedynie z punktu widzenia interesów pracodawcy, a nie są jednocześnie wymaganiem prawnym do wykonywania zawodu

Zatem trata uprawnień, które są niezbędne na danym stanowisku pracy jedynie z punktu widzenia interesów pracodawcy, a nie są jednocześnie wymaganiem prawnym do wykonywania zawodu. Omawiany pkt 3 dotyczy więc takiej pracy, która wymaga urzędowego certyfikatu. Jak wskazuje w uzasadnieniu sąd: "w takim przypadku, uzasadnione może być wypowiedzenie umowy o pracę - bez prawa do wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, jeśli utrata uprawnień skutkuje niewykonywaniem pracy (art. 80 in fine KP). Należy też zauważyć, że prowadzenie przez powoda samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą (okoliczności, które - według ustaleń faktycznych także powołał pracodawca w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia) nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 KP Ocena tych okoliczności jest istotna z perspektywy art. 52 § 1 pkt 1 KP. Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych (art. 52 § 1 pkt 1 KP) i zawiniona utrata uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku (art. 52 § 1 pkt 3 KP) to dwie niezależne przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia z dnia 17 listopada 1997 r., I PKN 361/97, OSNAPiUS 1998 nr 17, poz. 503).”