Trzynastka, Staż pracy

Wszystko o urlopach wypoczynkowych przed szczytem wakacyjnym 2026 r. - prawo pracy w pigułce. Każdy pracownik i pracodawca powinien znać te pytania, odpowiedzi. Warto przyswoić te przepisy na konkretnych przykładach.

Nowe przepisy, które wydłużają urlop wypoczynkowy weszły w życie w firmach prywatnych dnia 1 maja 2026 roku. Istotnie zmieniają zasady ustalania stażu pracy. Do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze, czyli także długość urlopu wypoczynkowego, będą wliczane nie tylko lata przepracowane na podstawie umowy o pracę, ale również okresy wykonywania pracy na umowach zlecenia oraz prowadzenia działalności gospodarczej.

Po wejściu w życie nowych przepisów w 2026 r. pracodawca powinien wypłacić dodatek stażowy z wyrównaniem. Pracownik musi oczywiście przedstawić zaświadczenie o dłuższym stażu pracy. Jak tłumaczy to PIP?

Wielu pracowników może skorzystać na nowych przepisach o stażu pracy, ale nie każdy o tym wie. Nowe regulacje u pracodawców sektora prywatnego wchodzą w życie w maju 2026 r. W sektorze publicznym funkcjonują już od początku roku. Co trzeba zrobić, aby coś zyskać?

Przepisy umożliwiające wliczanie do staży pracy innych okresów niż zatrudnienie na podstawie umowy o pracę obowiązują od początku roku. ZUS jest zasypywany wnioskami o zaświadczenia potwierdzające okresy ubezpieczenia wliczane do stażu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych uruchomił usługę pozwalającą zweryfikować autentyczność takich zaświadczeń. Jak skorzystać z usługi?

Wliczanie do stażu pracy niektórych okresów zatrudnienia na podstawie innej niż umowa o pracę ma poważny wpływ na uprawnienia do nagrody jubileuszowej. Prawo do tego świadczenia pracownik nabywa w dniu upływu okresu uprawniającego do nagrody jubileuszowej albo w dniu wejścia w życie przepisów wprowadzających takie nagrody. Jak wygląda sytuacja w razie zbiegu prawa do kilku nagród jubileuszowych?

Zgodnie z nowymi przepisami o stażu pracy pracownicy występują do ZUS o zaświadczenie o dłuższym stażu pracy. Dzięki temu mogą otrzymać nowe lub wyższe uprawnienia pracownicze (np. dodatki za staż pracy). Jak pracodawca może zweryfikować elektroniczne zaświadczenie?

ZUS rozpoczął wypłaty dodatkowego rocznego świadczenia pieniężnego. Wypłaty netto będą się różnić i będą uzależnione od wysokości otrzymywanej emerytury lub renty. Co może być potrącone z trzynastki?

Czytelnik: sektor finansów publicznych ma obowiązek uznania stażu od 1 stycznia 2026 r., a jednak szpitale działające jako spółka z o.o. nie poczuwają się do tego obowiązku, mimo, że w wielu regulacjach szczególnych są uwzględniane jako sektor publiczny i sektor finansów publicznych. Czy nowe przepisy o stażu pracy obowiązują w szpitalach od 1 stycznia czy 1 maja 2026 r.? O wyjaśnienie tego zagadnienia poprosiliśmy Głównego Inspektora Pracy.

Czy urlop wychowawczy liczy się do stażu pracy, od którego uzależnione są uprawnienia pracownicze? Czy okres ten będzie liczony w ZUS do emerytury? Czy to jest okres składkowy?

Od 1 stycznia 2026 r. staż pracy liczony jest na nowych zasadach. Tymczasem od długości stażu pracy zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wielu pracowników sektora publicznego już od początku 2026 r. skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy i dłuższe okresy wypowiedzenia. Pozostali pracownicy dłużej poczekają na wejście w życie nowych przepisów.

To jedno z częściej pojawiających się pytań zarówno wśród pracowników, jak i pracodawców – szczególnie w kontekście zakończenia współpracy i kwestii rozliczeń. Często wątpliwości dotyczą tego, czy czas trwania wypowiedzenia umowy o pracę – niezależnie od jego długości – należy uwzględniać w ogólnym stażu pracy pracownika.

Co daje dłuższy staż pracy zgodnie z nowymi przepisami obowiązującymi od 1 stycznia 2026 r.? Zmieniają się zasady obliczania stażu pracy pracowników. Od jego długości zależą ważne uprawnienia pracownicze. Wiele osób wraz z nowym rokiem skorzysta na zmianach w prawie pracy - otrzymają dłuższe urlopy, nagrody, wyższe odprawy, dłuższe okresy wypowiedzenia, dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe. Problem w tym, że w budżetówce nie ma na to pieniędzy.

Dodatek z tytułu zastępstwa należy wliczyć do podstawy naliczenia dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Warunkiem jest jednak spełnianie wymogów określonych w przepisach o obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy.

Dla kogo będzie dodatkowy płatny urlop za staż pracy? Dodatkowe 2 dni urlopu wypoczynkowego za każde kolejne 5 lat pracy? W kwietniu 2026 r. miną 2 lata od zgłoszenia propozycji wzmocnienia uprawnień urlopowych pracowników. Maksymalny wymiar dodatkowego urlopu miał wynosić 10 dni po 25 latach pracy. Łącznie z 26 dniami urlopu byłoby to aż 36 dni wolnego w roku. Pomysł początkowo miał objąć tylko ograniczoną grupę pracowników. Czy dziś jest szansa na kontynuację tego projektu?

Zwolnienie z powodu siły wyższej to uprawienie, z którego pracownicy chętnie korzystają w kryzysowych sytuacjach. Często przy tym zapominają, że może to mieć również długofalowe skutki, które odczują dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego.

Wprowadzając zmiany w zakresie obliczania pracowniczego stażu pracy ustawodawca chciał wyrównać zakres uprawnień pracowników etatowych i zleceniobiorców oraz innych osób zarobkujących w różnych formach. Niespodziewanie jednak szala się przechyliła i to etatowcy znaleźli się w gorszej sytuacji.

Od początku roku okresy prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej i wykonywania pracy na podstawie umów-zleceń wliczane są do stażu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przekazał PAP, że do ZUS wpłynęło już ponad 196 tys. wniosków o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego te okresy.

W dniu 18 listopada 2025 r. do Sejmu RP wpłynął poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Projekt dotyczy uregulowania kwestii zaliczania dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi do okresów pracy w tym do emerytury! Nie dotyczy to jednak wszystkich kategorii pracowników. Kto może oddać krew w 2026 r.? Czy jest usługa e-Krwi? Gdzie można oddać krew? Jakie zmiany czekają na krwiodawców w 2026 r.?

Rewolucyjne zmiany w prawie pracy od 1 stycznia 2026 r.: dłuższe urlopy, nowe zasady kontroli PIP, modyfikacja w zasadach utraty zasiłku chorobowego, podwyżka minimalnego wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń zależnych od płacy minimalnej. Nieco wcześniej wchodzą w życie przepisy o jawności wynagrodzeń.

Nowość: wnioski o zaświadczenia z ZUS będzie można uzyskać od stycznia 2026 r., co jest niezbędne do przeliczenia stażu pracy po nowemu, a co jeśli się nie da? Będzie możliwość udowodnienia samemu odpowiednimi dokumentami - okresu i formy wykonywania pracy - na innej podstawie niż stosunek pracy - aby mieć większy staż pracy. Czy szykuje się mała rewolucja w prawie pracy i ubezpieczeń społecznych - wydaje się, że w praktyce tak. Jak podkreśla Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej: "Mało kto tak naprawdę ma możliwość wyboru formy umowy, na podstawie której świadczona jest praca. Zlecenie to też praca. Jednoosobowa działalność gospodarcza to praca. I zasługują na docenienie. Dlatego konieczna jest zmiana Kodeksu pracy, aby wyrównać szanse w dostępie do niektórych uprawnień pracowniczych, jak i stanowisk wymagających potwierdzonego doświadczenia zawodowego".

Nadchodzi prawdziwa rewolucja na polskim rynku pracy. Po latach dyskusji i apeli milionów Polaków, praca na umowie zleceniu czy prowadzenie własnej firmy nareszcie zostaną potraktowane na równi z etatem. Sejm przyjął ustawę, która zrównuje te formy aktywności zawodowej ze stażem pracy. Co to oznacza dla Ciebie? Przede wszystkim dłuższy urlop, wyższe dodatki i większe bezpieczeństwo. Sprawdźmy szczegóły tej historycznej zmiany, która została już podpisana przez Prezydenta.

Rząd planuje finansową niespodziankę dla licznej grupy pracowników. Na szczęście tym razem jest to pomysł, który zadowoli, a nie zmartwi – chodzi bowiem o rozszerzenie wypłat trzynastej pensji na nową grupę pracowników. Jeżeli prace legislacyjne zakończą się pomyślnie, to trzynastka będzie możliwa w 2027 roku. To minus całego rozwiązania, że odpowiedzialny resort planuje prace w tym zakresie powoli.

Urlop stażowy jest koncepcją spójną z obecnymi trendami społecznymi i prawnymi dotyczącymi równowagi pracy i życia oraz ochrony zdrowia pracowników. Realizacja pomysłu wymaga jednak skoordynowania trzech elementów: precyzyjnego uregulowania, jasnych zasad zaliczania okresów do stażu pracy oraz uwzględnienia skutków ekonomicznych dla pracodawców. Czy zatem w 2025 r. i 2026 r. będą zmiany?

Okazuje się, że pracownikowi samorządowemu może być skrócony, w uzasadnionych przypadkach, staż pracy wymagany na danym stanowisku (oczywiście z wyłączeniem stanowisk, dla których wymagany staż pracy określają odrębne przepisy). Co to daje i jakie rodzi konsekwencje?