REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rewolucja w Kodeksie Pracy: umowa zlecenie i działalność gospodarcza wliczane do stażu pracy. Sprawdź, co zyskasz w 2026 r.

Tomasz Piwowarski
Od 2025 roku w redakcji Infor.pl, a od 2017 roku posiada tytuł zawodowy radcy prawnego. Pisze teksty związane głównie z nowościami prawnymi, a także z obszaru prawa cywilnego, gospodarczego, nowych technologii, pracy, ubezpieczeń społecznych, nieruchomości.
staż pracy, prawo pracy, uprawnienia pracownika, staż, śmieciówki
Rewolucja w Kodeksie Pracy: umowa zlecenie i działalność gospodarcza wliczane do stażu pracy. Sprawdź, co zyskasz w 2026 r.
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Nadchodzi prawdziwa rewolucja na polskim rynku pracy. Po latach dyskusji i apeli milionów Polaków, praca na umowie zleceniu czy prowadzenie własnej firmy nareszcie zostaną potraktowane na równi z etatem. Sejm przyjął ustawę, która zrównuje te formy aktywności zawodowej ze stażem pracy. Co to oznacza dla Ciebie? Przede wszystkim dłuższy urlop, wyższe dodatki i większe bezpieczeństwo. Sprawdźmy szczegóły tej historycznej zmiany, która została już podpisana przez Prezydenta.

rozwiń >

Zrównanie „śmieciówek” z umową o pracę?

Przez lata polski rynek pracy opierał się na wyraźnym podziale. Z jednej strony byli pracownicy etatowi, z pełnym pakietem praw wynikających z Kodeksu pracy. Z drugiej – ogromna rzesza osób pracujących na umowach cywilnoprawnych (tzw. śmieciówkach) lub prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Mimo że płacili podatki i składki, ich wysiłek i lata pracy nie były wliczane do ogólnego stażu pracy, od którego zależałby szereg uprawnień. To rodziło poczucie niesprawiedliwości i realne straty, na przykład w postaci krótszego urlopu. Na szczęście ten rozdział w historii polskiego prawa pracy właśnie dobiega końca.

REKLAMA

REKLAMA

Koniec z podziałem na "lepszych" i "gorszych" pracowników

Głównym celem nowelizacji, przygotowanej przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jest likwidacja nierówności i docenienie każdej formy legalnej pracy zarobkowej. Jak podkreślała minister Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, "praca to praca" i każda zasługuje na uznanie. Ustawa, która przeszła już całą ścieżkę parlamentarną i 26 września 2025 roku została ostatecznie przyjęta przez Sejm, wprowadza fundamentalną zasadę: do stażu pracy, od którego zależą konkretne uprawnienia pracownicze, będą wliczane także okresy innej aktywności zawodowej niż tylko umowa o pracę.

Jakie okresy zostaną wliczone do stażu pracy po zmianach?

Do stażu pracy po zmianach zostaną wliczone następujące okresy, takie jak w szczególności:

  • Prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (samozatrudnienie, B2B);
  • Wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług;
  • Okresy współpracy z osobą prowadzącą działalność gospodarczą;
  • Okresy członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej;
  • Okres prowadzenia gospodarstwa rolnego;
  • Czas zawieszenia działalności gospodarczej w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem;
  • Udokumentowane okresy wykonywania pracy zarobkowej za granicą w innych formach zatrudnienia niż umowa o pracę.

To oznacza prawdziwy przełom. Dla milionów osób, które przez lata budowały swoje doświadczenie zawodowe na "śmieciówkach" lub jako samozatrudnieni, oznacza to odzyskanie straconych lat i realne korzyści.

REKLAMA

Co konkretnie zyskają objęte ustawą grupy osób? Dłuższy urlop to dopiero początek

Wliczanie umów cywilnoprawnych i działalności gospodarczej do stażu pracy to nie tylko symboliczny gest. To zmiana, która przełoży się na konkretne, wymierne korzyści dla pracowników. Od długości stażu pracy zależy bowiem szereg uprawnień. Najważniejszymi korzyściami będą:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  1. Dłuższy urlop wypoczynkowy: To jedna z najbardziej odczuwalnych zmian. Dotychczas, aby mieć prawo do 26 dni urlopu, trzeba było udokumentować 10 lat stażu pracy (wliczając w to np. lata nauki). Osoby pracujące na zleceniach, nawet przez kilkanaście lat, miały prawo tylko do podstawowych 20 dni. Po zmianach ich wieloletnie doświadczenie zostanie wreszcie docenione.
Przykład

Przykład: Pani Anna przez 5 lat pracowała na umowie zleceniu, a od 3 lat jest zatrudniona na umowie o pracę. Ukończyła liceum (4 lata wliczane do stażu). Do tej pory jej staż pracy wynosił 7 lat (3 lata pracy + 4 lata szkoły), co dawało jej 20 dni urlopu. Po wejściu w życie ustawy jej staż pracy wzrośnie do 12 lat (3+5+4), dzięki czemu zyska prawo do 26 dni urlopu.

  1. Dłuższy okres wypowiedzenia: Staż pracy ma również kluczowe znaczenie przy ustalaniu długości okresu wypowiedzenia umowy o pracę. Dłuższy staż to większa ochrona i więcej czasu na znalezienie nowego zatrudnienia. Okres wypowiedzenia wynosi 3 miesiące, jeśli pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej 3 lata. Nowe przepisy wliczą do tego okresu również wcześniejszą współpracę z tą samą firmą na podstawie umowy zlecenia czy B2B.
Przykład

Pan Sławomir pracował 5 lat jako ochroniarz, cały czas na umowach o świadczenie usług. Po 5-ciu latach pracy na umowie śmieciowej, jego pracodawca wreszcie zaoferował mu zatrudnienie na umowie o pracę. Po zmianach dokonywanych "ustawą stażową", pomimo tego, że pan Sławomir dopiero rozpocznie pracę w stosunku pracy, poprzedni 5-letni okres zatrudnienia na śmieciówce zostanie mu zaliczony do stażu pracy, co oznacza, że od razu będzie go obowiązywał 3-miesięczny okres wypowiedzenia.

  1. Dodatki stażowe i nagrody jubileuszowe: W wielu firmach i instytucjach, a zwłaszcza w sektorze publicznym, wysokość wynagrodzenia i prawo do nagród jubileuszowych są ściśle powiązane z ogólnym stażem pracy. Nowe przepisy sprawią, że pracownicy szybciej nabędą prawo do tych świadczeń lub otrzymają je w wyższej kwocie.
  2. Odprawy: Wysokość odprawy (np. w przypadku zwolnień grupowych) również często zależy od stażu pracy w danym zakładzie. Okres pracy np. na umowie zlecenia trzeba będzie traktować na równi z okresem pracy na umowie o pracę, zatem staż z umowy zlecenia będzie się liczył do okres zatrudnienia uprawniającego do odprawy w określonej wysokości.

Jak udowodnić lata pracy na zleceniu lub B2B? To prostsze niż myślisz

Nowe przepisy mają działać wstecz, co jest doskonałą wiadomością. Oznacza to, że będziesz mógł doliczyć do swojego stażu pracy również okresy aktywności zawodowej sprzed wejścia ustawy w życie. Jak to zrobić? Głównym dokumentem potwierdzającym te okresy będzie zaświadczenie wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS). To właśnie tam znajdują się dane o opłacanych składkach z tytułu umów zleceń czy prowadzenia działalności.

Co w sytuacji, gdy z jakiegoś powodu ZUS nie będzie posiadał kompletnych danych (np. w przypadku umów zleceń studentów do 26. roku życia, od których nie odprowadzano składek)? Ustawodawca przewidział i taką możliwość. Wówczas pracownik będzie mógł udokumentować staż pracy za pomocą innych dowodów, takich jak:

  • zachowane umowy,
  • rachunki lub faktury,
  • potwierdzenia wypłaty wynagrodzenia.

Pracownik będzie miał 24 miesiące od dnia wejścia w życie ustawy, aby przedstawić swojemu obecnemu pracodawcy dokumenty potwierdzające wcześniejsze okresy pracy. Warto już teraz zacząć porządkować domowe archiwum!

Kiedy rewolucja wejdzie w życie? Znamy daty

Proces legislacyjny został ukończony. W dniu 15 września 2025 Prezydent RP podpisał ustawę z dnia 26 września 2025 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, co ogłoszono oficjalnie na stronie internetowej Kancelarii Prezydenta. Oznacza to, że opisane powyżej zmiany wejdą w życie. Wejście w życie nowych przepisów zostało podzielone na dwa etapy, aby dać pracodawcom czas na przygotowanie:

  • Od 1 stycznia 2026 roku – nowe zasady zaczną obowiązywać w sektorze publicznym (urzędy, szkoły, instytucje państwowe).
  • Dla pracodawców z sektora prywatnego – ustawa wejdzie w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie sześciu miesięcy od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Ogłoszenie w Dzienniku Ustaw może zaś nastąpić dopiero po podpisaniu ustawy przez Prezydenta RP.

O czym ważnym jeszcze warto pamiętać?

  • Brak podwójnego liczenia: Jeśli w tym samym czasie pracowałeś na etacie i dodatkowo na umowie zleceniu, do stażu pracy wliczony zostanie tylko jeden z tych okresów.
  • Umowa o dzieło bez zmian: Należy podkreślić, że nowelizacja nie obejmuje umów o dzieło. Okresy pracy na tej podstawie nadal nie będą wliczane do stażu pracy.
  • Bez wpływu na emeryturę:  Nowe przepisy dotyczą wyłącznie uprawnień pracowniczych wynikających z Kodeksu pracy. Nie mają wpływu na zasady przyznawania i wysokość emerytur, nie będą więc liczone np. do stażu ubezpieczeniowego, od którego zależy przyznanie minimalnej emerytury.

Podsumowując, nadchodzące zmiany to historyczny krok w kierunku ucywilizowania polskiego rynku pracy. To koniec z fikcją, w której lata ciężkiej pracy na umowach cywilnoprawnych czy samozatrudnieniu były niewidoczne dla systemu. Dla milionów Polaków to szansa na odzyskanie należnych im praw i bardziej sprawiedliwe traktowanie. Praca także na umowach śmieciowych zostanie wreszcie doceniona, a Prezydent RP przychylił się do legislacyjnych zmian, składając swój podpis pod ustawą.

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Rośnie liczba skarg na umowy zlecenie oraz B2B. Ministerstwo podsumowało pierwsze wyniki inspekcji

Po pierwszych trzech miesiącach obowiązywania nowelizacji Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej podało pierwsze liczby, dotyczące kontroli form zatrudnienia. Do PIP wpłynęło już ponad 1300 skarg na niewłaściwe stosowanie umów cywilnoprawnych, inspektorzy wydali ponad 600 poleceń przekształcenia takich umów na umowy o pracę, a pracodawcy wykonali 535 z nich.

Nie widzę przeszkód, dowożę wyniki. Dlaczego pracodawcy wciąż boją się zatrudniać osoby z niepełnosprawnościami? [Gość INFOR.PL]

Ponad 5 milionów osób z niepełnosprawnościami żyje w Polsce, ale wciąż zbyt rzadko dostrzegamy je w przestrzeni publicznej i w miejscu pracy. Tymczasem wiele z nich ma wysokie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i ambicje. Dlaczego więc pracodawcy nadal obawiają się ich zatrudniania? O stereotypach, barierach rekrutacyjnych i potencjale niewykorzystanym przez polski rynek pracy opowiada Helena Szczuka - Kalenský z Fundacji Avalon w programie Gość INFOR.PL.

Przeciwdziałanie mobbingowi i dyskryminacji od 5 listopada. Jakie nowe obowiązki ma pracodawca?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i ochrony godności pracowników. Nowelizacja Kodeksu pracy zmienia definicję mobbingu, podnosi minimalne zadośćuczynienie i precyzuje obowiązki pracodawców. Pracodawcy zatrudniający co najmniej 10 pracowników muszą formalnie określić zasady, procedury oraz częstotliwość działań przeciwdziałających niepożądanym zachowaniom. Zmiany wymagają przeglądu nie tylko wewnętrznych regulaminów, lecz także codziennych praktyk zarządzania zespołami.

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszty pogrzebu

Ile trzeba czekać na zasiłek pogrzebowy z ZUS? Na co przysługuje 7 tys. zł? Koszt pogrzebu

REKLAMA

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności

W PPK uczestniczy obecnie 4,57 mln Polaków. W samym październiku 2026 r. dołączyło 53 tys. osób. Dlaczego aktywa PPK rosną tak szybko, a w 6 lat można uzyskać od 13,7 tys. zł do 24,2 tys. zł oszczędności?

Polacy nie liczą na emeryturę. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? [Badanie]

Niemal 80% pracujących Polaków nie liczy na emeryturę, z której da się żyć. Z drugiej strony co czwarta osoba nie odkłada na emeryturę, ponieważ nie ma z czego. Jakie formy zabezpieczenia na starość stosuje się najczęściej? Faktycznie wśród pobierających emeryturę 38% mówi, że świadczenie im wystarcza. Oto ciekawe wyniki badania dotyczącego polskich emerytur.

Jakie pieniądze po zmarłym wypłaca ZUS? Jak sprawdzić, czy się należą? Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci

Nie wszyscy wiedzą, że ZUS wypłaca pieniądze po zmarłym. Czasami można je odzyskać nawet po kilkunastu latach od śmierci osoby bliskiej. Jak sprawdzić, czy należą się pieniądze? ZUS odpowiada na najczęściej zadawane pytania.

Badania profilaktyczne pracownika w aktach osobowych. Wielu pracodawców wciąż popełnia w tym zakresie błędy

Akta osobowe są częścią dokumentacji pracowniczej. To potężny zbiór dokumentów odnoszących się przebiegu zatrudnienia konkretnej osoby. Jak prawidłowo rozmieszczać w nim te dotyczące profilaktycznych badań lekarskich?

REKLAMA

Benefity są przyjemne i przereklamowane. Jak tworzyć najlepsze miejsca pracy? Wyjaśnia krakowski pracodawca roku [Wywiad]

Najlepszy pracodawca w Krakowie tłumaczy, że benefity są przyjemne i przereklamowane, a firma to nie maszyna do zarabiania pieniędzy, lecz miejsce, w którym spędzamy ogromną część życia. Pracodawca ma więc realny i duży wpływ na jakość życia pracowników. Należy traktować to bardzo poważnie.

Mobbing i nowa definicja od listopada 2026 r. Przykłady wszystkich trzech form mobbingu w pracy

Już od 5 listopada 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca mobbingu i dyskryminacji. Zmienia się definicja mobbingu, a na pracodawców zostają nałożone konkretne obowiązki. Czym aktualnie jest mobbing? Podajemy przykłady trzech form mobbingu.

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA