Stosunek pracy, Obowiązki pracownika

Mamy już 19 interpretacji indywidualnych GIP, które dotyczą 20 przypadków umów B2B i zlecenia zgłaszanych we wnioskach o wydanie interpretacji - to nowość w polskim systemie. Jak PIP ocenia przedstawione we wnioskach stosunki prawne? Czy decyzje są pozytywne, a może w miejsce umów cywilnoprawnych powinny być zawarte umowy o pracę?

To może zaskoczyć. Sama PIP w interpretacji nr 16 z 21 września 2026 r., stwierdziła wprost, że firma może współpracować z opiekunkami domowymi na umowach cywilnoprawnych, a nie na etacie. Warunki? Opiekunka sama wybiera zlecenia, nie wykonuje poleceń firmy, a wynagrodzenie dostaje tylko za przepracowany czas. Decyduje praktyka, a nie sama treść umowy. Śmieciówek będzie więcej?

Jestem na urlopie, proszę do mnie nie dzwonić. Wszystkie sprawy muszą poczekać - tak wypoczynku pilnują Skandynawowie. Dlaczego Polacy mają z tym problem? Większość pracowników nie może oderwać się od pracy na urlopie, sprawdza maile, odbiera telefony i kontroluje, co dzieje się w firmie. Jak wpływa to na pracę po powrocie?

Ustawa platformowa, która miała chronić kurierów i kierowców aplikacji na telefon, w obecnym kształcie może objąć domniemaniem etatu także specjalistów świadczących usługi przez Internet. Useme i Konfederacja Lewiatan ostrzegają: rządowy projekt pomija unijne bezpieczniki, realne koszty dla firm mogą być 3x większe niż założenia, a liczba osób, których dotknie to ponad 700 tys. osób.

Pracę zarobkową można wykonywać na różnych podstawach. Przykładem jest umowa o dzieło lub zlecenie. Czy osoba zatrudniona na takiej umowie jest pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy?

Już 8 lipca wejdzie reforma Państwowej Inspekcji Pracy - prawo do przekształcania umów zlecenia, B2B i innych w umowy o pracę przez inspektora PIP stanie się faktem. Kara za błąd? Do 60 000 zł. Będzie jednak okres abolicyjny dla dobrowolnych przekształceń w umowy o pracę. A resort pracy opublikował oficjalny poradnik dla pracodawców. Sprawdź, co musisz zrobić już teraz, a co może poczekać.

Można powiedzieć, że nadchodzi rewolucja w Państwowej Inspekcji Pracy – po 20 latach oczekiwań czas na zmiany. Czy to jednak będą zmiany na dobre? Poniżej przedstawiamy stanowisko Głównego Inspektora Pracy Pana Marcina Staneckiego, który wypowiada się w sprawie nowej ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw.

Im dalej w las tym gorzej... Trudno powiedzieć, ale spór wokół projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nowa wersja jest z dnia 28.01.2026 r., dalej jako: projekt) - trwa w najlepsze. Najważniejsza różnica co do poprzednich wersji jest taka, że najpierw ma być wydane polecenie nawiązania stosunku pracy, później ewentualnie decyzja ustalająca stosunek pracy - jeżeli pracodawca nie dostosuje się do polecenia. Co istotne zaproponowano również coś na wzór IIP - indywidualnej interpretacji podatkowej. Ma obowiązywać wniosek kierowany do GIP w spawie wydania indywidualnej interpretacji co do istnienia stosunku pracy, czy też nie, w danej sytuacji faktycznej.

Co z konstytucyjną wolnością pracy, co z wolą stron, co ze swobodą umów z KC, co ze swobodą kształtowania stosunków prawnych - w tym stosunku pracy? W ostatnich tygodniach w Polsce toczą się zażarte dyskusje wokół projektowanej nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP). Projekt ten, który miał rozszerzyć kompetencje inspektorów pracy, nie został przyjęty na ostatnim posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów. Co jednak ważniejsze – dyskusja wokół tego konkretnego projektu nie kończy się tutaj. W najbliższych tygodniach rządu ponownie podejmie się prac, bo propozycji było wiele, a organizacje pracodawców czekają na zmiany, które mogłyby złagodzić obawy dotyczące pewności prawa i konsekwencji finansowych dla przedsiębiorców, a z drugiej strony związki zawodowe czekają na szerszą ochronę dla zatrudnionych. A co na to wszystko sami zainteresowani? JEST OSTATECZNA DECYZJA PREMIERA [aktualizacja]

Planowana reforma Państwowej Inspekcji Pracy stanowi istotny punkt zwrotny dla polskiego rynku pracy, znacząco wpływając na sposób funkcjonowania współpracy B2B oraz umów zlecenia. Czy i jak zmieni się sytuacja setek tysięcy zatrudnionych i czy dojdzie do tego, że Inspektorzy pracy będą jak sądy pracy - będą mogli ustalić stosunek pracy?

Szykuje się reforma Państwowej Inspekcji Pracy: co będzie oznaczała dla pracowników i pracodawców? Na ten moment wiadomo, że rozwiązania mają na celu zapobieganie obchodzeniu prawa i zapewnienie pracownikom realnej ochrony. Reforma ma dwa główne wymiary: organizacyjny – zmiana struktury PIP, wdrożenie narzędzi cyfrowych i standardów kontroli zdalnych; społeczny – budowanie nowego wizerunku inspekcji jako partnera pracowników, a nie instytucji represyjnej. "Główny Inspektor Pracy w rozmowie z money.pl przekonuje, że szykowana na przyszły rok reforma rządowa nie wywoła masowego przekształcania nieprawidłowo zawartych umów w etaty. – Jeżeli ktoś chce zawrzeć umowę doraźną, krótką, jest emerytem, to dlaczego go uszczęśliwiać etatem? – pyta Marcin Stanecki.".

Możliwe jest zawarcie kilku umów o pracę z tym samym pracodawcą. Jednak, żeby takie działanie nie zostało zakwestionowane przez organy kontrolne lub w razie sporu sądowego, muszą być spełnione pewne warunki. Jakie?

Obowiązkiem pracownika przebywającego na zwolnieniu lekarskim jest poinformowanie przełożonych o chorobie i związanej z nią nieobecności. PIP ostrzega, że zaniedbanie tego obowiązku może prowadzić nawet do rozwiązania umowy o pracę z winy pracownika.

Zatrudnienie pracownika na umowie śmieciowej może skończyć się dla pracodawcy karą grzywny w wysokości od 1000 zł do 30000 zł. Kiedy umowa cywilnoprawna wyczerpuje znamiona stosunku pracy i należy zmienić ją na umowę o pracę?

Pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swojej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną według zasad określonych w Kodeksie pracy.

Odpowiedzialność za szkodę w mieniu powierzonym charakteryzuje się surowszą odpowiedzialnością pracownika i domniemaniem jego winy. Wystarczy, że pracodawca wykaże pracownikowi powstanie szkody i udowodni jej wysokość.

Spory w sądach pracy trwają zwykle latami. Do momentu otrzymania prawomocnego orzeczenia, szczególnie w dużych miastach (gdzie jest ogromne obłożenie) - trzeba poczekać w zależności od typu sprawy, od 3 do 5 lat, czy nawet czasami dłużej. Oczywiście wynik sprawy i wyrok nie zawsze będzie zadawalający dla każdej ze strony sporu. Stąd też coraz bardziej popularne stają się mediacje, arbitraże czy też  postępowania pojednawcze w sporach z zakresu prawa pracy. Wydaje się, że lepiej skierować sprawę do komisji pojednawczej niż do sądu pracy. Spór będzie zażegnany znacznie szybciej, taniej i w sposób ugodowy.

Czy radca prawny może wykonywać zawód w ramach stosunku pracy? Ile godzin pracuje radca prawny na etacie? Czy radca prawny może być zatrudniony w jednostce państwowej?

Bardzo aktualny jest temat zawarcia umowy o pracę w okresie ciąży – czy można celowo zawierać umowę? Kiedy umowa będzie uznana za pozorną? Czy można zawrzeć umowę w celu osiągnięcia świadczeń z ubezpieczenia społecznego? 

Stosunek pracy - jak ustalić? Czym jest podporządkowanie pracownicze? Czy wola stron i nazwa umowy są istotne. Poniżej sprawa Katarzyny Z., która jest kasjerem mającym zawartą umowę zlecenia.

Do 76 proc. wzrosła liczba pracujących zarobkowo, którzy nie biorą pod uwagę możliwości utraty obecnej pracy - wynika z badania "Nastroje na rynku pracy w pierwszej dekadzie marca" Centrum Badania Opinii Społecznej.

Jak pandemia wpłynęła na obowiązki i rozwój pracowników? Niektórzy musieli wziąć na siebie dodatkowe obowiązki po pracownikach, którzy byli zwalniani lub ich stanowiska pracy były likwidowane. Przejście na pracę zdalną mogło wiązać się z nabyciem nowych umiejętności cyfrowych. Pracodawcy postawili też na nowe benefity.

Zwolnienia niezaszczepionych pracowników linii lotniczych zapowiada spółka-córka Lufthansy, Swiss. Obowiązek szczepień dotyczy pracowników pokładowych.

Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

Wypowiedzenie umowy - czy długotrwałe niewykonywanie części obowiązków pracownika uzasadnia rozwiązanie umowy za wypowiedzeniem?