Kara pieniężna – kiedy pracodawca może ukarać pracownika?

• Kara pieniężna jedną z kar porządkowych
• Wysokość kary pieniężnej
• Jak prawidłowo nałożyć karę pieniężną na pracownika
• Potrącenie kary pieniężnej z wynagrodzenia

Kara pieniężna jedną z kar porządkowych

Kodeks pracy umożliwia stosowanie kar porządkowych wobec pracownika. Są to kary niemajątkowe, czyli upomnienie lub nagana. Pracodawca może też zastosować karę majątkową, czyli karę pieniężną.

Kara pieniężna może być nałożona na pracownika:

• za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych,
• za opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia,
• za stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,
• za spożywanie alkoholu lub zażywanie środka działającego podobnie do alkoholu w czasie pracy.

Czytaj także:

Nawet 2140,68 zł miesięcznie - tyle od 1 czerwca wyniesie zasiłek dla bezrobotnych

Wysokość kary pieniężnej

Przepisy ograniczają wysokość kary pieniężnej. Za jedno przekroczenie, jak i za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności, kara nie może być wyższa od jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Przy ustalaniu wysokości kwoty jednodniowego wynagrodzenia pracownika na potrzeby wymierzenia kary pieniężnej należy stosować reguły obliczania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.

Łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać 10 proc. wynagrodzenia przypadającego pracownikowi do wypłaty (po dokonaniu potrąceń świadczeń alimentacyjnych i innych należności niż świadczenia alimentacyjne egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych oraz zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi).

Jak prawidłowo nałożyć karę pieniężną na pracownika

Pracodawca ma dwa tygodnie na nałożenie kary pieniężnej, licząc od chwili otrzymania wiadomości o naruszeniu przepisów przez pracownika. Kara nie może być zastosowana po upływie trzech miesięcy od momentu naruszenia przepisów.

Przed nałożeniem kary pieniężnej pracownik musi być wysłuchany. W razie nieobecności pracownika w zakładzie pracy i braku możliwości wysłuchania, bieg dwutygodniowego terminu, o którym mowa wyżej, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy.

O zastosowaniu kary pieniężnej pracodawca obowiązkowo informuje pracownika na piśmie. W piśmie należy wskazać rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia. W tym samym piśmie musi zostać zawarta informacja o prawie pracownika do zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Odpis zawiadomienia składa się do akt osobowych pracownika.

Potrącenie kary pieniężnej z wynagrodzenia

Kara pieniężna może zostać potrącona z wynagrodzenia pracownika. Kara podlega potrąceniu po odliczeniu z wynagrodzenia składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania.

Należy jednak pamiętać, że obowiązuje kolejność potrąceń. W pierwszej kolejności potrącane są sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych - świadczenia alimentacyjne, następnie inne niż alimentacyjne świadczenia, potem zaliczki pracownicze, a na końcu dopiero kary pieniężne.

W przypadku kary pieniężnej kwota wynagrodzenia za pracę wolna od potrąceń wynosi 90 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy.

Podstawa prawna:

• ustawa z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277 z późn. zm.)