Odpowiedzialność materialna pracowników. Jak prawidłowo powierzyć pracownikowi mienie z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się (WZÓR)

• Co jest mieniem powierzonym przez pracodawcę
• Powierzenie mienia pracownikowi
• Zwrot powierzonego mienia przez pracownika
• Odpowiedzialność za mienie powierzone

Co jest mieniem powierzonym przez pracodawcę

Pracownika obowiązują szczególne zasady odpowiedzialności w razie wyrządzenia szkody w mieniu powierzonym mu z obowiązkiem zwrotu albo wyliczenia się. Do takiego mienia zalicza się:

• pieniądze, 
• papiery wartościowe, 
• kosztowności, 
• narzędzia i instrumenty lub podobne przedmioty,
• środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze. 

Takim mieniem może być także inne mienie powierzone pracownikowi, o ile tylko towarzyszy mu obowiązek zwrotu albo wyliczenie się z niego.

Powierzenie mienia pracownikowi

Warunkiem odpowiedzialności pracownika za szkodę w powierzonym mieniu jest prawidłowe powierzenie mu tego mienia. 

Powierzenie mienia z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się może nastąpić zarówno w odniesieniu do pracownika zatrudnionego na stanowisku związanym z odpowiedzialnością materialną, jak i do każdego innego pracownika, któremu powierzono mienie pracodawcy z obowiązkiem zwrotu lub do wyliczenia się.

Przepisy prawa pracy nie zawierają wymogu, aby powierzenie mienia miało określoną formę. Rozsądne jednak będzie skorzystanie z formy pisemnej. Pozwoli to uniknąć wątpliwości co do identyfikacji powierzonego przedmiotu, czasu jego powierzenia oraz towarzyszących temu okoliczności.

Przykładowy wzór powierzenia pracownikowi mienia 

Zwrot powierzonego mienia przez pracownika

Powierzenie pracownikowi mienia wiąże się z nałożeniem na niego obowiązku zwrotu mienia albo wyliczenia się.

Zwrot mienia pracodawcy to oddanie przez pracownika tej samej rzeczy (oznaczonej co do tożsamości), która została mu powierzona. W odróżnieniu od zwrotu wyliczenie się pracownika z powierzonego mienia polega na oddaniu pracodawcy nie tej samej, lecz takiej samej rzeczy (oznaczonej co do gatunku).

Odpowiedzialność za mienie powierzone

Odpowiedzialność pracownika za szkodę w mieniu powierzonym charakteryzuje się surowszą odpowiedzialnością pracownika i domniemaniem winy.

Fakt powierzenia mienia przenosi na pracownika ryzyko związane z utratą lub zniszczeniem tego mienia. Pracownik odpowiada w pełnej wysokości za szkodę powstałą w powierzonym mieniu. Przy czym pracodawca jest zwolniony z obowiązku udowodnienia winy pracownika - wystarczy, że wykaże powstanie szkody i udowodni jej wysokość.

Pracownik może się uwolnić od odpowiedzialności w całości lub części, jeżeli wykaże, że szkoda powstała z przyczyn od niego niezależnych. W szczególności dotyczy to sytuacji, gdy szkoda jest konsekwencją niezapewnienia przez pracodawcę warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego mienia.

Podstawa prawna:

• art. 124 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 1465)