Jest nowa wersja projektu o PIP: polecenie nawiązania stosunku pracy, później decyzja a także interpretacja indywidualna GIP

• PIP zyska nowe uprawnienia do przekształcania umów B2B. Resort pracy opublikował zmodyfikowany projekt ustawy
• Polecenie usunięcia naruszeń, a dopiero potem decyzja
• Szersze uprawnienia procesowe inspekcji: powództwo do sądu pracy
• Skutki decyzji stwierdzającej stosunek pracy
• Interpretacje indywidualne GIP za jedynie 40 zł – nowość w prawie pracy
• Kiedy ustawa może wejść w życie?

PIP zyska nowe uprawnienia do przekształcania umów B2B. Resort pracy opublikował zmodyfikowany projekt ustawy

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opublikowało nową wersję projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (numer UD238). Dokument pojawił się na stronie Rządowego Centrum Legislacji i jest sygnowany datą 28.01.2026 r. Najważniejszą zmianą jest wprowadzenie dwustopniowej procedury, która ma ułatwić PIP stwierdzanie istnienia stosunku pracy w przypadkach, gdy praca jest świadczona na podstawie umowy cywilnoprawnej w warunkach typowych dla umowy o pracę.

Polecenie usunięcia naruszeń, a dopiero potem decyzja

Zgodnie z projektem, organy Państwowej Inspekcji Pracy będą najpierw uprawnione do wydania polecenia usunięcia naruszeń. Polecenie będzie dotyczyło zarówno funkcjonowania umowy cywilnoprawnej, jak i faktycznego świadczenia pracy w warunkach określonych w art. 22 § 1 Kodeksu pracy. Dopiero w przypadku niewykonania tego polecenia PIP będzie mogła wydać decyzję administracyjną stwierdzającą istnienie stosunku pracy. Jest to istotna zmiana w stosunku do wcześniejszych wersji projektu.

Szersze uprawnienia procesowe inspekcji: powództwo do sądu pracy

Projekt modyfikuje również zadania PIP. Inspekcja zyska zmodyfikowane prawo do (chociaż aktualnie w pewnym zakresie też ono obowiązywało):

• wytaczania powództw na rzecz obywateli w sprawach o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy,
• wstępowania do już toczących się postępowań sądowych (za zgodą powoda) w każdym ich stadium.

W projekcie dokładnie czytamy: "Okręgowy inspektor pracy, po przeprowadzeniu kontroli, w przypadku stwierdzenia, że praca jest wykonywana w warunkach określonych w art. 22 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeksu pracy, może wydać decyzję, o której mowa w art. 11 ust.1 pkt 7a lub skierować do właściwego sądu pracy powództwo o ustalenie istnienia lub treści stosunku pracy. 4. Okręgowy inspektor pracy może skierować powództwo, o którym mowa w ust. 3, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia istnienia stosunku pracy za okres wcześniejszy niż ten, który może zostać objęty decyzją, o której mowa w art. 11 ust. 1 pkt 7a. 5. W przypadku wniesienia powództwa, okręgowy inspektor pracy nie wydaje decyzji administracyjnej w zakresie objętym powództwem. 6. Wszczęcie przez okręgowego inspektora pracy postępowania, o którym mowa w ust. 1, przerywa bieg przedawnienia roszczeń pracowniczych, dotyczących stosunku pracy. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia uprawomocnienia się decyzji wydanej w tym postępowaniu albo od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądowego wydanego w wyniku wniesienia odwołania albo powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy.".

Skutki decyzji stwierdzającej stosunek pracy

Decyzja wydana przez okręgowego inspektora pracy będzie miała daleko idące konsekwencje. Dniem zawarcia umowy o pracę zostanie uznana data wydania decyzji. Od tego samego dnia decyzja będzie wywoływała pełne skutki prawne wynikające z przepisów:

• prawa pracy,
• prawa podatkowego,
• ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych,
• oraz obowiązkowych wpłat na różne fundusze.

Interpretacje indywidualne GIP za jedynie 40 zł – nowość w prawie pracy

Jedną z największych nowości jest wprowadzenie interpretacji indywidualnych wydawanych przez Głównego Inspektora Pracy – na wzór interpretacji podatkowych.

Interpretacja ma być wydana w ciągu 30 dni. Co istotne:

• będzie wiążąca dla organów PIP,
• podmiot, który się do niej zastosuje, zyska ochronę przed sankcjami administracyjnymi, karami oraz wyższymi daninami,
• interpretacja nie chroni jednak przed kontrolą, jeżeli w rzeczywistości stan faktyczny będzie inny niż opisany we wniosku.

Kiedy ustawa może wejść w życie?

Zgodnie z projektem, ustawa ma wejść w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.