PIP, Obowiązki pracodawcy

Społeczna inspekcja pracy kontroluje przestrzeganie całego prawa pracy, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów bhp. Choć podlega zakładowym organizacjom związkowym, a nie pracodawcy, to dzięki stałej obecności w zakładzie społeczny inspektor pracy może wykryć zagrożenia i uchybienia, zanim zrobi to inspektor PIP. Wyjaśniamy, jakie uprawnienia ma społeczna inspekcja pracy (SIP), czym różni się od Państwowej Inspekcji Pracy i czego pracodawca może od niej oczekiwać.

Zgłoszenie mobbingu od 5 listopada 2026 r. będzie wymagało podjęcia i udowodnienia konkretnych działań przez pracodawcę. Procedura antymobbingowa już nie wystarczy. Eksperci zwracają także uwagę na menedżerów, którzy będą stali w pierwszej linii frontu zmian kodeksowych - potrzebują nie tylko jasnych zasad, ale również wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu psychologii pracy i komunikacji.

Lawinowo rośnie liczba donosów na pracodawców w związku z mobbingiem. Odnotowuje się również więcej kontroli PIP. Gdy do nich dochodzi, inspektorzy sprawdzają również inne obszary, jak: wynagrodzenia, czas pracy, kary porządkowe, prawidłowość rozwiązania stosunku pracy, wewnątrzzakładowe źródła prawa pracy. Z czego wynika większa liczba zgłoszeń? Czy skargi są zasadne?

Zmiany Kodeksu pracy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i innych niepożądanych zachowań w miejscu pracy wejdą w życie 5 listopada 2026 r. Nowelizacja kodeksowa nie tylko zmienia definicję mobbingu, ale przede wszystkim wyraźnie zwiększa obowiązki pracodawców w zakresie zapobiegania niepożądanym zachowaniom w miejscu pracy oraz reagowania na zgłoszenia pracowników.

Nowe przepisy o mobbingu oznaczają dla pracodawców dodatkowe obowiązki, ale nie powinniśmy patrzeć na nie jak na kolejne obciążenie. Bardziej precyzyjna definicja mobbingu, przykładowy katalog niedopuszczalnych zachowań oraz wyraźne odróżnienie ich od uzasadnionej krytyki pracownika mogą ułatwić organizacjom reagowanie na sytuacje, które dotychczas budziły wiele wątpliwości. Dobrze wykorzystana nowelizacja może stać się impulsem do uporządkowania komunikacji i procedur, a w konsekwencji ograniczenia konfliktów oraz ryzyka odpowiedzialności pracodawcy.

To może zaskoczyć. Sama PIP w interpretacji nr 16 z 21 września 2026 r., stwierdziła wprost, że firma może współpracować z opiekunkami domowymi na umowach cywilnoprawnych, a nie na etacie. Warunki? Opiekunka sama wybiera zlecenia, nie wykonuje poleceń firmy, a wynagrodzenie dostaje tylko za przepracowany czas. Decyduje praktyka, a nie sama treść umowy. Śmieciówek będzie więcej?

Czy z kierowcą wykonującym przewóz dzieci z niepełnosprawnościami na jednej, stałej trasie w okresie od dnia 1 września do dnia 30 czerwca każdego roku szkolnego można podpisać umowę zlecenie? Jest decyzja w sprawie interpretacji indywidualnej GIP nr 5.

Nowelizacja Kodeksu pracy, która wchodzi w życie z dniem 5 listopada 2026 r. nakłada na pracodawców nowe obowiązki. Podmioty zatrudniające od 10 do 49 pracowników będą musiały tworzyć regulaminy w związku z dyskryminacją i mobbingiem. Co z pozostałymi i jak liczyć próg 10 pracowników?

Pewna firma planowała zlecać pracownikom magazynu takie zadania, jak kompletację zamówień, pakowanie i przyjmowanie dostaw. Miało to być na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Nie był robiony grafik, a "pracownicy" sami mieli decydować, czy przyjmą dane zlecenie. PIP w interpretacji indywidualnej nr 10 z 27 sierpnia 2026 r. uznał jednak, że taka organizacja pracy to etat, nie zlecenie.

Część przepisów dotyczących jawności wynagrodzeń weszło w życie pod koniec 2025 r. Jednym z nowych obowiązków pracodawców jest podanie proponowanego wynagrodzenia kandydatowi do pracy przed nawiązaniem stosunku pracy. Czy rzeczywiście trzeba to zrobić już w ofercie pracy? Oto fakty i mity na temat nowych przepisów prawa pracy.

Aż 54% Polaków zmaga się z chorobami przewlekłymi, które często przeszkadzają w pozostawaniu aktywnym zawodowo. Jak zmienić tę sytuację? Trwają prace Parlamentarnego Zespołu ds. Inkluzywności w Zatrudnianiu. Są 2 postulaty: pilotaż Funduszu na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu oraz reforma ZFŚS.

W czerwcu tego roku Główny Inspektor Pracy (Marcin Stanecki) podczas konferencji „Po prostu bezpieczeństwo – kierunki zmian”, zorganizowanej przez Okręgowy Inspektorat Pracy w Łodzi i Politechnikę Łódzką, stwierdził, że rodzaj więzi z pracodawcą nie może oznaczać gorszych i mniej bezpiecznych warunków pracy. PIP przedstawiła 3 proponowane zmiany w zakresie BHP dla umów cywilnoprawnych.

Główny Inspektor Pracy w dwóch nowych interpretacjach pokazał, gdzie przebiega granica między zleceniem a etatem. Zakwestionował model współpracy z barberami i sezonowe zatrudnianie kelnerów.

Widać już pierwsze negatywne skutki reformy PIP - zauważa je Rada Przedsiębiorczości. Konieczne są zmiany w przepisach m.in. zapewnienie apolityczności Inspekcji Pracy i przywrócenie zasady generalnej przyznającej sądowi pracy rolę organu rozstrzygającego spory co do istnienia stosunku pracy, ograniczając decyzję administracyjną tylko do przypadków oczywistych.

Pozytywnym skutkiem reformy PIP z 8 lipca 2026 r. jest fakt samodzielnego zmieniania umów przez pracodawców w obawie przed kontrolą PIP. Z ponad 100 kontroli wydano 121 pisemnych poleceń potwierdzenia zatrudnienia etatowego. Natomiast odnotowano aż 201 przypadków, w których firmy samodzielnie zmieniły umowy na etatowe jeszcze zanim organy zakończyły szczegółowe ustalenia kontrolne.

Pracodawcy mają tylko kilka miesięcy na przygotowanie się do nowych przepisów BHP dotyczących pracy w wysokich temperaturach. Regulacje wchodzą w życie w styczniu 2027 r. Które branże będą nimi najbardziej dotknięte? Co powinni już teraz robić zatrudniający?

Jawność wynagrodzeń może mocno uderzyć w firmy, które budują płace z licznych dodatków, premii i benefitów. W nowych raportach o luce płacowej liczyć się będzie nie tylko sama pensja, ale też benefity: auto służbowe, karta paliwowa, pakiet medyczny czy nagrody. Pracodawcy muszą je wycenić i uwzględnić w wartościowaniu stanowisk. Bez tego raportowanie będzie obarczone błędami - PIP to wychwyci.

Upały nadeszły. Czasami pracownicy wykonują pracę w ponad 30-stopniowej temperaturze. Na polecenie ministry pracy Agnieszki Dziemianowicz-Bąk PIP ma przeprowadzić więcej kontroli u pracodawców. Będzie sprawdzane, jak pracodawcy chronią pracowników przed upałami. Od jakiej temperatury pracownikom należą się darmowe napoje od pracodawcy?

Zdaniem ekspertów reforma PIP najmocniej uderzy w branżę IT. Tymczasem zlecenie czy B2B nie zawsze jest narzucone pracownikowi. Skutkiem nowej regulacji może być przyspieszenie odpływu projektów z Polski i osłabienie pozycji naszego kraju jako konkurencyjnego centrum usług IT wobec rynków takich jak Rumunia czy Indie.

Dwie umowy o pracę na pełne etaty u dwóch różnych pracodawców? Jakie są przepisy prawa pracy? Wyjaśniamy czy w Polsce można pracować na podstawie dwóch lub większej liczbie umów o pracę.

Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy nakłada na pracodawcę obowiązek aktywnego współdziałania z inspektorem podczas kontroli. Obejmuje on zarówno udostępnienie dokumentów i informacji, jak i zapewnienie odpowiednich warunków organizacyjnych oraz technicznych do prowadzenia czynności kontrolnych.

Lista kontrolna przygotowana przez PIP i związki zawodowe ma pomóc pracodawcom w wyborze właściwej umowy z pracownikiem. Celem tej inicjatywy jest ograniczenie nadużywania umów cywilnoprawnych w sytuacjach, kiedy powinna być zawarta umowa o pracę.

Od 8 lipca 2026 r. grzywny nakładane na pracodawcę w wyniku kontroli PIP będą znacznie surowsze. Najwyższa kara to nawet 90 tys. zł. Jak będzie wyglądała kontrola PIP po nowemu? Dodaje się również nowe wykroczenie - obejście przepisów dot. zawierania umów cywilnoprawnych w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę.

Janusz Krasoń zapowiada, że do końca 2026 r. PIP skupi się na skargach pracowników. Kontrole planowe zaczną się najwcześniej w 2027 r. Nie tylko pozorne umowy B2B i cywilnoprawne będą sprawdzane. PIP po reformie zajmie się również wzmocnieniem ochrony przed mobbingiem oraz walką z bezpłatnymi stażami. Na takie działania wskazuje szefowa resortu pracy.

Nowe przepisy o PIP już obowiązują. Ustawa weszła w życie 8 lipca 2026 r. Inspektorzy pracy mogą już zmieniać umowy decyzją. Co zrobią, jeśli zlecenie, umowa o dzieło lub kontrakt B2B wykonywane są w warunkach charakterystycznych dla umowy o pracę? Jakie wątpliwości zgłaszają pracodawcy?