Co dalej z przekształceniem umów w stosunek pracy? Pracodawcy krytycznie o konsultacjach nad projektem nowelizacji ustawy o PIP

• Pracodawcy krytycznie o konsultacjach nad projektem nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy – brak udostępnienia dokumentu przed konsultacjami narusza zasady dialogu społecznego
• Zasady dialogu społecznego
• Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (numer projektu: UD283)

Pracodawcy krytycznie o konsultacjach nad projektem nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy – brak udostępnienia dokumentu przed konsultacjami narusza zasady dialogu społecznego

Podczas spotkania w dniu 13 listopada 2025 r. z przedstawicielami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej strona pracodawców – w tym Business Centre Club – wyraziła stanowczy sprzeciw wobec prowadzenia konsultacji społecznych nad trzecim projektem ustawy, którego treści nie otrzymała.

Kalendarz 2026

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej poinformowało, że w najnowszej wersji projektu:

• ograniczono okres, za jaki może zostać wydana decyzja stwierdzająca ustalenie stosunku pracy, do trzech lat wstecz;
• wskazano także, że rygor natychmiastowej wykonalności decyzji będzie mógł zostać uchylony przez Głównego Inspektora Pracy lub sąd;
• resort pracy zapowiedział również wprowadzenie możliwości odpowiedzialności odszkodowawczej za błędne decyzje.

– „Zapraszanie pracodawców na spotkanie w celu odbycia konsultacji nad projektem, którego nie otrzymali, jest naruszeniem elementarnych zasad dialogu społecznego, na które BCC się nie godzi” – podkreślała obecna na spotkaniu Joanna Torbé, ekspertka Business Centre Club ds. prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Nie będziemy uczestniczyć w konsultacjach prowadzonych w takich warunkach. - podsumowuje Łukasz Bernatowicz, prezez ZP BCC.

Zasady dialogu społecznego

Już z przepisu art. 20 Konstytucji RP wynika, że społeczna gospodarka rynkowa oparta na wolności działalności gospodarczej, własności prywatnej oraz solidarności, dialogu i współpracy partnerów społecznych stanowi podstawę ustroju gospodarczego Rzeczypospolitej Polskiej.

Sam resort pracy wskazuje, że: pod pojęciem dialogu społecznego rozumiemy całokształt wzajemnych relacji pomiędzy związkami zawodowymi i organizacjami pracodawców (dwustronne) oraz organami państwowymi, jak rząd i jego agendy, samorząd lokalny i inne instytucje państwowe (wielostronne).

Może mieć charakter instytucjonalny (sformalizowany) lub pozainstytucjonalny. Sformalizowany prowadzony przez specjalnie powołane do tego celu instytucje, rady czy komisje, działające na podstawie aktów prawnych lub przyjętych porozumień, natomiast pozainstytucjonalny realizowany może być poprzez zawieranie układów zbiorowych pracy oraz konsultacje i opiniowanie, będące realizacją uprawnień organizacji partnerów społecznych wynikających z ustawodawstwa ich dotyczącego.

Projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (numer projektu: UD283)

Z projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (numer projektu: UD283) wynika, że w celu wzmocnienia PIP w projekcie ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw projektuje się następujące zmiany:

• 1) wprowadzenie skuteczniejszego mechanizmu przeciwdziałania nieuprawnionemu zastępowaniu umów o pracę umowami cywilnoprawnymi, w postaci przyznania PIP kompetencji do stwierdzania istnienia stosunku pracy, w sytuacji kiedy zawarto umowę cywilnoprawną w warunkach, w których zgodnie z art. 22 § 1 Kodeksu pracy powinna być zawarta umowa o pracę. Kompetencja do wydawania decyzji dotyczących stwierdzania istnienia stosunku pracy w takiej sytuacji zostanie przekazana okręgowym inspektorom pracy. Od decyzji będzie przysługiwało odwołanie do sądu pracy w trybie dodawanego w Kodeksie postępowania cywilnego postępowania odrębnego w sprawach odwołań od decyzji okręgowych inspektorów pracy. Decyzje w tych sprawach będą podlegały natychmiastowemu wykonaniu w zakresie skutków, jakie przepisy prawa pracy wiążą z nawiązaniem stosunku pracy. W zakresie pozostałych skutków (podatkowych, z zakresu ubezpieczeń społecznych) decyzje będą podlegały wstrzymaniu do dnia upływu terminu na wniesienie odwołania, a w przypadku wniesienia odwołania do dnia przekazania odwołania do sądu pracy;
• 2) wymianę informacji i danych między ZUS, PIP i KAS na potrzeby kontroli i analizy ryzyka;
• 3) usprawnienie kontroli PIP poprzez wprowadzenie kontroli zdalnych i wykorzystania urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie czynności kontrolnych na odległość, wprowadzenie postaci elektronicznej dokumentacji sporządzanej podczas kontroli, w szczególności protokołów kontroli;
• 4) sporządzanie przez Głównego Inspektora Pracy rocznych i wieloletnich programów kontroli opartych na analizie ryzyka;
• 5) rozwiązania w zakresie wysokości kar grzywny za wykroczenia przeciwko prawom pracownika mające na celu zapewnienie skuteczniejszej ochrony pracowników i mające pełnić funkcję odstraszającą dla pracodawców nieprzestrzegających przepisów prawa pracy.