Indywidualne prawo pracy

O tym, kto jest krwiodawcą i których pracowników pracodawca zobowiązany jest zwolnić, rozstrzygają przepisy ustawy z 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (DzU z 1997 r. nr 106, poz. 681 ze zm.).

Aby uznać wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony za wadliwe, należy wykazać, że przyczyna wypowiedzenia była nierzeczywista. Taką przyczyną nie jest stwierdzenie, że wypowiedzenie mogło zostać dokonane z innego powodu niż wskazany w oświadczeniu pracodawcy.

Pracownica jest zatrudniona na stanowisku kierownika ds. administracyjnych. Oświadczyła nam jednak, że nie chce dalej pracować na stanowisku kierowniczym. My nie chcemy się zgodzić na zmianę jej stanowiska. Czy pracownica może nam złożyć wypowiedzenie zmieniające w zakresie stanowiska pracy? Czy pracownica może zrezygnować w taki sposób z kierowniczego stanowiska?

Zleciliśmy prowadzenie dokumentacji kadrowej firmie zewnętrznej (biuru księgowemu). Czy w związku z tym powinniśmy upoważnić do przetwarzania danych osobowych imiennie każdą z osób, które w tym biurze będą zajmować się obsługą naszej firmy, czy wystarczy tylko upoważnienie dla właściciela biura?

W związku ze zbliżającym się zakończeniem okresu pobierania zasiłku chorobowego, pracownik poinformował nas, że zamierza wystąpić o świadczenie rehabilitacyjne do ZUS. Dowiedzieliśmy się jednak, że tego nie uczynił. Czy w tej sytuacji możemy natychmiast rozwiązać umowę w trybie art. 53 k.p.?

ZUS uznał umowę o pracę jednej z naszych pracownic za pozorną. Zdaniem ZUS, umowa o pracę została zawarta jedynie w celu uzyskania zasiłku chorobowego. Pracownica odwołała się od decyzji ZUS. Co w takim przypadku mamy zrobić z pracownicą? Czy jej umowa o pracę jest nadal ważna i powinna przychodzić do pracy? Czy musimy z nią rozwiązać umowę o pracę?

Po ukończeniu liceum pracownik podjął swoją pierwszą pracę w naszej firmie i jednocześnie rozpoczął studia zaoczne. Po roku nauki pracownik przerwał studia i wrócił na nie po 2 latach. Cały czas pracował w naszej firmie. Po 4 latach nauki od jej wznowienia pracownik w tym roku kończy studia. Jak ustalić mu wymiar urlopu wypoczynkowego? Jak zakwalifikować przerwę w nauce - doliczyć ją do okresu studiów, czy zaliczyć jako lata pracy?

Zgodnie z planem urlopów pracownik, który ukończył średnią szkołę ogólnokształcącą i posiada 5-letni staż pracy, miał wykorzystać urlop wypoczynkowy od 1 lipca do 28 lipca 2009 r. w wymiarze 20 dni. 15 stycznia 2009 r. wypowiedziałem mu umowę o pracę ze skutkiem na 30 kwietnia 2009 r. W jakim wymiarze będę musiał udzielić mu urlopu za bieżący rok i czy okoliczność uzyskania przez tego pracownika tytułu licencjata ma wpływ na wymiar tego urlopu?

Zatrudniłam po raz kolejny tę samą osobę. Czy muszę założyć jej nową teczkę akt osobowych, czy mogę korzystać ze starej?

Mój pracownik wystąpił z propozycją rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. Swoją ofertę złożył na piśmie, proponując termin, w którym miałby ustać stosunek pracy. Nie wyraziłem zgody na rozwiązanie umowy w terminie zaproponowanym przez pracownika. Czy powinienem zrobić jakąś adnotację na piśmie pracownika lub sporządzić osobne pismo, że nie wyraziłem zgody? Czy w takim razie zaczyna biec pracownikowi okres wypowiedzenia?

Mam pracownika zatrudnionego w wymiarze 1/4 etatu od poniedziałku do piątku po 2 godziny dziennie. Jego wymiar urlopu wypoczynkowego jest wyliczany od 26 dni i wynosi 56 godzin. Ile dni urlopu na żądanie przysługuje w takiej sytuacji?

Na naradzie kierowników z dyrekcją naszej firmy jeden z kierowników, który otrzymał ważne zadanie do wykonania, powiedział, że wypowiada umowę o pracę. Był on zatrudniony na czas określony na okres 10 miesięcy z możliwością wypowiedzenia umowy o pracę za 2-tygodniowym okresem wypowiedzenia. Po upływie 2-tygodniowego okresu wypowiedzenia pracownik nie pojawił się w pracy. Nie dokończył ważnych zadań, jakie polecono mu wykonać. Nie mamy też od niego pisma o wypowiedzeniu umowy. Czy w tej sytuacji możemy zwolnić go dyscyplinarnie za porzucenie pracy? Czy należy uznać ustne oświadczenie pracownika jako wypowiedzenie umowy i wystawić mu świadectwo pracy?

Pracownica posiadająca 2-letni staż pracy wychowuje 2-letnie dziecko. Dlatego może starać się o urlop wychowawczy. Pół roku temu wystąpiła do nas z wnioskiem o obniżenie wymiaru czasu pracy do 1/2 etatu na okres 5 miesięcy. Na jej prośbę wyraziliśmy na to zgodę. Po zakończeniu tego okresu przepracowała miesiąc na pełny etat. Obecnie ponownie wystąpiła z wnioskiem obniżenie wymiaru czasu pracy, tym razem do 3/4 etatu. Czy pracownica może kilkakrotnie występować o obniżenie wymiaru czasu pracy, gdy ma prawo do urlopu wychowawczego? Ile maksymalnie czasu może mieć skrócony etat w takim przypadku?

W umowie o zakazie konkurencji można zawrzeć prawo pracodawcy do odstąpienia od umowy. Przy rozwiązywaniu lub odstąpieniu od umowy o zakazie konkurencji pracodawca nie ma obowiązku podawania przyczyny ustania zakazu konkurencji (wyrok Sądu Najwyższego z 4 lutego 2009 r., II PK 223/08).

Pracownik jest zatrudniony na stanowisku informatyka. Pracuje w naszej firmie od 5 lat. Dwa dni temu jego żona urodziła bliźnięta. Ile dni zwolnienia okolicznościowego przysługuje mu w tej sytuacji?

Pracodawca postanowił wypowiedzieć stosunek pracy pracownikowi zatrudnionemu na podstawie umowy na czas nieokreślony. Jako jedyną przyczynę wypowiedzenia wskazał utratę zaufania do pracownika. Czy postępowanie pracodawcy jest zgodne z prawem?

Czy pracownikowi należy się dzień zwolnienia od pracy na pogrzeb ciotki, która po śmierci matki pracownika aż do jego usamodzielnienia opiekowała się nim?

Pracodawca ma obowiązek sporządzić i wydać świadectwo pracy w dniu, w którym następuje rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku pracy, czyli w ostatnim dniu pracy. Jeżeli wydanie świadectwa w ostatnim dniu trwania stosunku pracy nie jest możliwe (np. pracownik jest nieobecny w pracy z powodu choroby, nie zgłosił się po odbiór świadectwa pracy), pracodawca musi tego dokonać nie później niż w ciągu 7 dni od dnia ustania stosunku pracy.

Pracuję w zakładzie fryzjerskim na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W czwartek po podpisaniu listy obecności wezwano mnie do kadr i wręczono mi wypowiedzenie. Bardzo się w związku z tym zdenerwowałam. Źle się poczułam i poszłam do lekarza, który stwierdził, że mam bardzo wysokie ciśnienie i dał mi 6 dni zwolnienia lekarskiego. Czy w tej sytuacji wypowiedzenie będzie skuteczne?

Jestem dyrektorem biblioteki. Zatrudniam kadrową. Czy osoba prowadząca sprawy kadrowe powinna podpisać oświadczenie o przestrzeganiu przepisów ustawy o ochronie danych osobowych?

Odszkodowanie zazwyczaj ma charakter świadczenia pieniężnego. Pracodawca powinien pamiętać o tym, że jego wysokość nie zawsze musi być ustalana przez sąd.

W związku ze zmianą czasu zimowego na letni 29 marca br. przestawimy zegary z godziny 2.00 na godz. 3.00. Pracownicy w naszym zakładzie pracy pracują w podstawowym systemie czasu pracy. Praca jest trzyzmianowana. Jak w takiej sytuacji rozliczyć godziny pracy pracowników zatrudnionych w porze nocnej?

Od 1 lutego br. zatrudniliśmy nowego pracownika. Wcześniej pracował on na 1/2 etatu. W styczniu 2009 r. u swojego dotychczasowego pracodawcy pracownik wykorzystał 10 dni urlopu wypoczynkowego. Była to maksymalna liczba dni urlopu, jaka mu w tym roku przysługiwała ze względu na pracę na pół etatu. U nas pracownik ten pracuje na pełny etat. Czy w naszym zakładzie przysługuje mu jeszcze urlop wypoczynkowy? Jeśli tak, to w jakim wymiarze? Wymiar urlopu pracownika wynosi 20 dni, ponieważ ma on 6-letni staż urlopowy.

Osiągnięcie wieku emerytalnego i nabycie prawa do emerytury nie może stanowić wyłącznej przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę przez pracodawcę (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 21 stycznia 2008 r., II PZP 13/08).

Z naszym byłym pracownikiem wiąże nas umowa o zakazie konkurencji obowiązująca przez okres 1 roku po zakończeniu umowy o pracę. Przez ten cały czas pracownik nie mógł wykonywać żadnej pracy, gdyż chorował i pobierał zasiłek z ZUS oraz rentę z tytułu niezdolności do pracy. Czy ta okoliczność zwalnia nasz zakład z obowiązku wypłaty temu pracownikowi odszkodowania?

Zatrudniamy pracownicę na podstawie umowy o pracę na czas określony zawartej na rok. W umowie tej chcieliśmy ustalić możliwość jej wypowiedzenia. Zamieściliśmy więc w treści tej umowy następujący zapis: „art. 33 Kodeksu pracy ma zastosowanie”. Korzystając z tego zapisu wypowiedzieliśmy pracownicy umowę o pracę na 2 tygodnie. Pracownica odwołała się do sądu pracy. W pozwie kwestionuje zapis o możliwości wypowiedzenia zawartej z nią umowy wskazując, że jest on nieprawidłowy. Czy pracownica ma rację? Jeśli tak, to czy złożone wypowiedzenie jest ważne?

Nasza pracownica wniosła pozew do sądu o odszkodowanie z tytułu nieuzasadnionego rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony. Jej wynagrodzenie wynosiło 25 000 zł miesięcznie. Czy pracownica ponosi jakieś koszty przy składaniu pozwu. Co się dzieje w przypadku, gdy pracodawca przegra proces, czy to on będzie obciążony kosztami procesu, oprócz obowiązku zapłaty odszkodowania?

W naszym zakładzie występują ostatnio często przestoje w pracy. Wynika to z coraz mniejszej liczby zamówień od klientów. Czy w czasie przestoju w pracy mogę powierzyć pracownikom inną pracę w trybie art. 42 § 4 Kodeksu pracy, czyli bez zmiany umowy o pracę, za wynagrodzeniem nie niższym od dotychczas otrzymywanego, maksymalnie na okres 3 miesięcy?

Jednemu z naszych pracowników urodziło się martwe dziecko. Wystąpił do nas z wnioskiem o udzielenie 2 dni urlopu okolicznościowego z tytułu urodzenia się tego dziecka. Pracownik wyjaśnił, że te dni mu przysługują, ponieważ zawiózł żonę do szpitala i uczestniczył przy porodzie, a ponadto jeszcze będzie odbierał żonę ze szpitala. Czy powinniśmy udzielić pracownikowi takiego zwolnienia od pracy?

W naszej firmie pracuje 18 pracowników. Ze względu na kłopoty ekonomiczne musimy zwolnić 8 pracowników. Przeprowadzając zwolnienia z pracy chcemy w pierwszej kolejności zwalniać pracowników z najkrótszym stażem pracy w naszej firmie, ponieważ pracownicy przeznaczeni do zwolnienia mają zbliżone kwalifikacje i sumiennie wykonują swoje obowiązki. Czy zastosowanie takiego kryterium przy zwolnieniach nie zostanie uznane za naruszenie zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu?

Chcemy zatrudnić pracownika na pół etatu. Pracę będzie u nas wykonywał tylko przez 2 dni w tygodniu (w środę i piątek), ponieważ w pozostałe dni ma zajęcia na uczelni. Chcemy, aby pracownik pracował w te 2 dni po 10 godzin. Jak to uwzględnić w umowie o pracę? Czy trzeba napisać, w jakie dni pracownik będzie pracował i po ile godzin? W jakim systemie czasu pracy powinniśmy go zatrudnić? Co zrobić, jeżeli w środę lub w piątek przypadnie święto? Czy wtedy pracownik może pracować w inny dzień?

Pracownica, która ma prawo do urlopu wychowawczego, wystąpiła rok temu o obniżenie wymiaru czasu pracy do 1/2 etatu na okres 2 lat. Jest to czas, w którym mogłaby korzystać z urlopu wychowawczego. Wyraziliśmy na ten wniosek zgodę. Czy po zmianie Kodeksu pracy od 1 stycznia br. pracownicy przysługuje ochrona przed zwolnieniem z pracy?

Pracownik pracuje w podstawowym systemie czasu pracy w godz. od 8.00 do 16.00 od poniedziałku do piątku. We wtorek 3 lutego 2009 r. po przepracowaniu 8 godzin został wezwany dodatkowo do pracy na godz. 19.00, aby przygotować pilny raport. Pracował jeszcze tego dnia do godz. 22.00. Następnego dnia przyszedł do pracy na godz. 8.00. Czy w takim przypadku doszło do naruszenia odpoczynku dobowego przysługującego pracownikowi? Jeśli tak, to jak powinniśmy go pracownikowi zrekompensować?

Chciałabym założyć własną działalność gospodarczą w postaci usług księgowych. Musiałabym zatrudnić kilku pracowników, ale - nie będąc przekonana co do ich kwalifikacji - chciałabym na początek zawrzeć z nimi umowy na okres próbny wynoszący 3 miesiące. Czy jest to możliwe w stosunku do wszystkich pracowników i na każdym stanowisku i czy będę mogła ewentualnie wcześniej rozwiązać te umowy, nawet bez podawania przyczyny?

Nasza pracownica przerwała swój urlop macierzyński po wykorzystaniu 15 tygodni i wyraziła chęć powrotu do pracy, natomiast jej mąż złożył u swojego pracodawcy pisemny wniosek, że chce wykorzystać pozostałą część urlopu macierzyńskiego. Czy pracownica może przerwać urlop macierzyński? Czy przysługuje jej urlop wypoczynkowy?

Wyliczenie ekwiwalentu dla niepełnoetatowca na ogólnych zasadach może spowodować zaniżenie jego wysokości, co w konsekwencji może doprowadzić do odpowiedzialności pracodawcy za wykroczenie przeciwko prawom pracownika.

Mam roczne dziecko, które urodziłam, będąc osobą bezrobotną. Pracuję już 8 miesięcy. Mój mąż znalazł pracę, więc chciałabym wziąć urlop wychowawczy, aby zaopiekować się dzieckiem. Czy jest to możliwe? Czy jeśli zmieni się moja sytuacja, będę mogła zrezygnować z korzystania z urlopu wychowawczego?

Uchybienie godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, jakie na nauczyciela nakłada Karta Nauczyciela, powoduje odpowiedzialność dyscyplinarną.

Czy pracownik w okresie wypowiedzenia nadal jest związany zakazem konkurencji zgodnie z treścią umowy o pracę. Czy zakaz taki obowiązuje również w sytuacji, gdy pracownik zostanie zwolniony z obowiązku świadczenia pracy w okresie wypowiedzenia? Czy w okresie wypowiedzenia możliwe jest jeszcze zawarcie umowy o zakazie konkurencji w czasie trwania stosunku pracy?

Pracownica była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas określony do 31 grudnia 2008 r. Od 12 lutego do 31 grudnia 2008 r. przebywała na urlopie wychowawczym. 31 grudnia 2008 r. wystawiliśmy i wysłaliśmy pracownicy świadectwo pracy. Pracownica dostarczyła nam 12 stycznia br. zwolnienie lekarskie na okres od 31 grudnia 2008 r. do 25 stycznia 2009 r. z kodem „B”, z czego 11 dni przypada na pobyt w szpitalu. Dodatkowo pracownica dołączyła zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że jest w 6. miesiącu ciąży. Co zrobić ze zwolnieniem lekarskim? Czy pracownica ma prawo do zasiłku chorobowego i macierzyńskiego?

Chcemy przekazać pracownikom informację dotyczącą dni wolnych z tytułu świąt w 2009 r. Praca w naszym zakładzie odbywa się od poniedziałku do piątku. Pracownicy mają soboty i niedziele wolne z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy. Za jakie święta przypadające w 2009 r. należy wyznaczyć pracownikom dodatkowy dzień wolny od pracy, a za które święta taki dzień nie przysługuje?

Nasza firma zajmuje się naprawą telefonów stacjonarnych. Czy pracownikom, którzy naprawiają telefony, możemy polecić pracę w niedzielę i święta? Dodam, że praca w naszym zakładzie nie odbywa się w systemie zmianowym.

Prowadzę agencję pracy tymczasowej. Poza stałym personelem firmy (5-6 osób zatrudnionych na podstawie umów o pracę) często zatrudniam na bardzo krótkie okresy pracowników tymczasowych (w większości przypadków są to umowy o pracę). Czy przy ustalaniu obowiązku wydawania regulaminów pracy i wynagradzania mogę brać pod uwagę tylko pracowników stałych? Specyfika pracy pracowników tymczasowych właściwie nie pozwala nawet na stworzenie dla nich ogólnego regulaminu pracy.

Spór przed sądem pracy w przypadku wygranej może przynieść pracodawcy korzyści. W razie przegranej pracodawca może zostać zobowiązany do poniesienia kosztów procesu.

O tym, kiedy pracodawca może zwolnić chorego pracownika, decyduje okres jego zatrudnienia w danym zakładzie pracy.

Umowa o zakazie konkurencji musi mieć precyzyjnie określony przedmiot (rodzaj działalności objętej zakazem) i nie może być zawarta warunkowo. W przeciwnym razie taka umowa jest nieważna. W stosunku do kierowników średniego szczebla i specjalistów niebędących członkami zarządu zakaz konkurencji powinien ograniczać się tylko do tych rodzajów działalności, jakimi zajmuje się pracownik na danym stanowisku (wyrok Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2008 r., I PK 97/08).

Chcemy nakazać jednemu z pracowników obcięcie lub skrócenie włosów sięgających do pasa. Pracownik ten swoim wyglądem psuje wizerunek firmy. Czy w takim przypadku pracodawca może nakazać pracownikowi obcięcie włosów? Czy szef może ustalić pracownikom, jak mają się ubierać do pracy?

W firmie obowiązuje regulamin pracy nakazujący pracownikom poddawanie się okresowym testom wiedzy (o produktach oferowanych przez firmę, o procedurach stosowanych w firmie itp.). Testy te są przeprowadzane w godzinach pracy. W jaki sposób rozliczyć pracownikom czas spędzony na testach? Czy należy za niego zapłacić?

W zakresie przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu nowelizacja Kodeksu pracy zmienia przede wszystkim definicję molestowania i molestowania seksualnego. Wprowadza również ochronę dla pracowników, którzy w jakikolwiek sposób przeciwstawili się molestowaniu w pracy. Pracodawca musi także dopuścić pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku. Nowe przepisy obowiązują od 18 stycznia 2009 r.

Z powodu powtarzających się w firmie kradzieży zaproponowaliśmy pracownikom poddanie się badaniom na wykrywaczu kłamstw. Jeden z pracowników poczuł się dotknięty tą propozycją i złożył pismo o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy. Jako przyczynę rozwiązania umowy pracownik podał właśnie tę propozycję poddania się badaniu na wykrywaczu kłamstw. Czy możemy kwestionować takie rozwiązanie umowy i domagać się w sądzie odszkodowania od pracownika?

Pracownik krwiodawca

Złe wypowiedzenie - tylko z nieistniejących przyczyn

Czy pracownik może zrezygnować ze stanowiska pracy

Kogo pracodawca powinien upoważnić do przetwarzania danych osobowych zlecając obsługę kadrową firmie zewnętrznej

Rozwiązanie umowy a świadczenie rehabilitacyjne

Czy pracownica, której umowę o pracę ZUS uznał za pozorną, powinna nadal świadczyć pracę

Jak ustalić staż urlopowy pracownika, który w czasie zatrudnienia miał przerwę w nauce

Urlop proporcjonalny

Akta osobowe pracownika zatrudnionego po raz kolejny

Brak zgody pracodawcy na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron

Urlop na żądanie dla niepełnoetatowca

Czy pracownik może ustnie wypowiedzieć umowę o pracę

Czy wniosek o obniżenie wymiaru etatu w czasie posiadania prawa do urlopu wychowawczego można składać kilka razy

Czy dopuszczalne jest odstąpienie od umowy o zakazie konkurencji

Urlop okolicznościowy

Przyczyna wypowiedzenia umowy

Dzień wolny na pogrzeb ciotki

Wydawanie świadectwa pracy

Wypowiedzenie w okresie usprawiedliwionej nieobecności w pracy

Czy kadrowa powinna podpisać oświadczenie o ochronie danych osobowych

Wysokość odszkodowania

Jak rozliczyć godziny pracy pracownika w przypadku zmiany czasu zimowego na letni

Jaki wymiar urlopu przysługuje niepełnoetatowcowi, który po wykorzystaniu całego urlopu podjął pracę na pełny etat

Czy przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę może być nabycie uprawnień emerytalnych

Czy choroba byłego pracownika trwająca przez okres obowiązywania zakazu konkurencji zwalnia zakład pracy z obowiązku wypłaty odszkodowania

Jak powinien być sformułowany zapis przewidujący wcześniejsze rozwiązanie umowy na czas określony

Koszty procesu

Czy w czasie przestoju pracodawca może powierzyć pracownikowi inną pracę z powodu szczególnych potrzeb pracodawcy

Czy pracownikowi przysługują 2 dni wolne w przypadku urodzenia martwego dziecka

Czy zwalnianie pracowników o najkrótszym stażu narusza zasady równego traktowania

Jak zatrudnić niepełnoetatowca, aby wykonywał pracę przez 2 dni w tygodniu

Czy pracownica, która przed zmianą przepisów obniżyła wymiar czasu pracy, jest chroniona przed zwolnieniem z pracy

Czy przerwanie odpoczynku dobowego pracownika powoduje, że należy go liczyć od nowa

Umowa o pracę na okres próbny

Czy przysługuje urlop wypoczynkowy po urlopie macierzyńskim

Ekwiwalent za urlop dla niepełnoetatowca

Urlop wychowawczy

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczyciela

Zakaz konkurencji w czasie zatrudnienia

Czy pracownica ma prawo do zasiłku macierzyńskiego, jeżeli umowa o pracę została przedłużona do dnia porodu

Za które święta w 2009 r. trzeba wyznaczyć pracownikom dodatkowe dni wolne

Czy można polecić pracę w niedzielę i święta pracownikowi, który zajmuje się naprawą telefonów

Czy agencja pracy tymczasowej musi tworzyć regulamin pracy

Koszty sądowe w sprawach ze stosunku pracy

Przesłanki zwolnienia chorego pracownika

Jaka powinna być treść zakazu konkurencji

Czy pracodawca może zobowiązać pracowników do zachowania odpowiedniego wyglądu i stroju w pracy

Czy czas poświęcony na sprawdzanie wiedzy o firmie zaliczamy do czasu pracy

Większa ochrona dla dyskryminowanych pracowników

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu badania na wykrywaczu kłamstw