Opieka nad dzieckiem, Prawa pracownika

Więcej niż 2 dni wolne na opiekę nad dzieckiem w roku - taki apel wystosowała w kwietniu 2025 r. Rzeczniczka Praw Dziecka i Naczelna Rada Adwokacka do Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Powinna być większa liczba dni zwolnienia od pracy przy kilku wychowywanych dzieciach.

Na opiekę nad chorym dzieckiem rodzic otrzymuje zwolnienie lekarskie. Ile dni w ciągu roku przysługuje? Ile płatne jest zwolnienie na dziecko? Do ilu lat dziecka jest wystawiane? Co w przypadku, gdy drugi rodzic nie pracuje?

Praca zdalna a opieka nad dzieckiem. Co mówi Kodeks pracy? Poniżej przedstawiamy kluczowe przepisy oraz rozważamy czy praca zdalna daje rodzicom możliwość lepszego łączenia obowiązków zawodowych z życiem rodzinnym. U wielu rodzi się ważne pytanie prawne dotyczące jednoczesnego sprawowania opieki nad dzieckiem oraz granic kontroli ze strony pracodawcy.

Urlop wychowawczy w 2026 r. udzielany jest na dotychczasowych zasadach. Co to jest? Ile trwa? Do kiedy można z niego skorzystać? Czy jest płatny? Co w przypadku zajścia w ciążę podczas urlopu wychowawczego? Jak urlop ten wpływa na wymiar urlopu wypoczynkowego? czy w czasie urlopu wychowawczego można posyłać dziecko do przedszkola? Czy można przerwać urlop? Czy zalicza się go do okresu składkowego? Pobierz wzór wniosku.

W 2026 roku dokładnie 57 672 zł przysługuje każdemu pracownikowi, który jest zatrudniony na pełnym etacie. Pracodawcy nie mają wyjścia - muszą dostosować dokumenty płacowe i faktyczne wypłaty do nowej stawki w 2026 roku - nie ma wyjątków. Nawet jeżeli nie zdążyli aneksować umowy o pracę, przepisy wymagają tej kwoty.

Można otrzymać 1,5 tys. zł z ZUS miesięcznie z programu Aktywni rodzice w pracy. Pieniądze te można przeznaczyć na babcię lub nianię dla dziecka od 12. do 35. miesiąca życia. Jakie trzeba spełniać warunki? Kiedy najlepiej złożyć wniosek do ZUS?

Jak pracodawca może skontrolować pracę zdalną pracownika, który w czasie godzin pracy sprawuje bezpośrednią opiekę nad małoletnim dzieckiem (do 4. roku życia), szczególnie gdy dziecko nie ma zapewnionej w tym czasie opieki przez inną osobę (np. nianię, innego członka rodziny, żłobek, przedszkole)?

W prawie pracy jest wiele uprawnień rodzicielskich. Pracownicy będący rodzicami mają dodatkowe przywileje jak urlopy, przerwy w pracy, łatwiejszy dostęp do elastycznej organizacji pracy, np. pracy zdalnej. Niektóre prawa przysługują tylko jednemu z rodziców dziecka. Czy 2 dni albo 16 godzin wolnego w roku na opiekę nad dzieckiem zdrowym przysługuje matce i ojcu dziecka?

Na dziecko zapisane do żłobka każdy rodzic może wnioskować do ZUS o świadczenie „Aktywnie w żłobku” w wysokości do 1500 zł. Limit miesięcznego kosztu ponoszonego przez rodzica nie może przekroczyć kwoty 2200 zł. ZUS ustala wysokość świadczenia w odniesieniu do faktycznej opłaty rodzica, czyli po odliczeniu ulg i innych zniżek.

Urlop macierzyński to nie urlop: to praca w domu i opieka nad dzieckiem. Trwa zbieranie podpisów pod petycją na rzecz zmiany określenia: "urlop macierzyński". Aż 90 proc. respondentów uważa, że określenie „urlop” nie pasuje do okresu opieki nad dzieckiem, szczególnie w pierwszych miesiącach jego życia. Podobnie powinno się zastąpić sformułowanie: zasiłek macierzyński - zasiłkiem rodzicielskim.

Godzinowe zwolnienia od pracy zyskują na popularności - 2 dni urlopu wypoczynkowego powinny być wykorzystywane w godzinach. Kodeks pracy pozwala na wykorzystanie w godzinach zwolnienia na opiekę na dziecko i z powodu siły wyższej. Oto wskazówki, jak zrobić to mądrze, aby mieć jak najwięcej godzin wolnych od pracy.

Masz dziecko w wieku do 14 lat? W Kodeksie pracy przewidziano możliwość uzyskania płatnego urlopu na opiekę nad nim. Ile dni przysługuje? Jak złożyć wniosek?

Projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka przewiduje wprowadzenie świadczenia „Aktywni rodzice w pracy”. Kto otrzyma te świadczenie? W jakiej wysokości i przez jaki okres?

Rząd przyjął projekt ustawy o wspieraniu rodziców w aktywności zawodowej oraz w wychowaniu małego dziecka „Aktywny rodzic". Ustawa zakłada wprowadzenie świadczeń dla rodziców: „aktywni rodzice w pracy”, „aktywnie w żłobku” i „aktywnie w domu”.

Urlop ojcowski udzielany jest w celu opieki nad dzieckiem. Urlop ojcowski jest udzielany w wymiarze do 2 tygodni, na wniosek pracownika-ojca.

Dziecko nie musi być chore, jeśli chcesz wziąć na opiekę nad nim wolne w pracy. To prawo pracownika wynikające z art. 188 Kodeksu pracy. Ile dni w roku przysługuje pracownikowi na opiekę nad zdrowym dzieckiem? Czy wolne na opiekę nad dzieckiem może wziąć ojciec, czy tylko matka? Czy pracodawca może odmówić wolnego na opiekę nad dzieckiem? 

W dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie pracy, globalizacja stawia przed nami nowe wyzwania w zakresie ochrony praw pracowniczych. Wpływ międzynarodowych korporacji, rosnąca mobilność siły roboczej oraz postępująca cyfryzacja wymagają od prawodawców, organizacji pracodawców i związków zawodowych nowych strategii i rozwiązań.

Zaległy urlop wypoczynkowy za 2022 r. powinien zostać udzielony pracownikowi najpóźniej do 30 września 2023 r. Roszczenia dotyczące urlopu za ubiegły rok przedawnią się w 2026 r. 

Zbliżający się początek wakacji przynosi falę upałów. Znoszenie wysokich temperatur jest trudne w miejscu pracy. Jakie prawa mają pracownicy a jakie obowiązki pracodawcy w związku z pracą podczas upałów?

Praca w porze nocnej ma specjalną regulację w Kodeksie pracy. Przepisy określają warunki wykonywania pracy w tej porze oraz świadczenia przysługujące z tego tyłu pracownikowi. Kiedy przypada pora nocna? Co należy się za pracę w nocy?

Nowelizacja Kodeksu pracy obowiązująca od 26 kwietnia, która wdraża dyrektywę work–life balance obejmuje szereg zmian w prawie pracy, kluczowych z punktu widzenia pracowników – dotyczących m.in. godzenia obowiązków zawodowych i rodzinnych oraz przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy. Eksperci kancelarii CMS oraz W&W Consulting podsumowują nowe uprawnienia pracowników.

W dzisiejszych dynamicznych czasach, świat pracy ulega ciągłym zmianom. Nowe technologie, rozwój sektorów gospodarki i zmieniające się preferencje pracowników powodują konieczność dostosowania prawa pracy do współczesnych realiów. 

Od dzisiaj, 26 kwietnia 2023 r. w Kodeksie pracy zaczęły obowiązywać ogromne zmiany, jakich dawno nie było! Zmiany dotyczą m.in. urlopów rodzicielskich, zwolnień od pracy, świadectw pracy, umów na okres próbny i czas określony, zasad składania oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę, pracy za granicą. Oczywiście zmiany są pro-pracownicze, a dla pracodawców wiążą się z dodatkowymi obciążeniami i formalnościami. Pracownicy działu kadr nie ucieszą się, ponieważ jest wiele terminów, których trzeba pilnować.

Ustawodawca w 2023 roku nie zwalnia tempa. Po raz kolejny pracodawców i pracowników działów kadrowo-płacowych stawia przed szeregiem wyzwań. Choć obowiązki dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, a co za tym idzie -  możliwość kontroli trzeźwości pracowników przy uzasadnionym podejrzeniu, nie są nam obce, to nowelizacja przepisów Kodeksu Pracy w tym zakresie, powoduje powstanie wielu pytań i wątpliwości. Jak nowe regulacje umożliwiające pracodawcom przeprowadzanie prewencyjnej kontroli trzeźwości wyglądają w praktyce? Odpowiedź na to pytanie postaram się przybliżyć w dalszej części tego artykułu. 

Umowa o pracę to najszerzej występująca podstawa prawna stosunku pracy. Ostatnia nowelizacja Kodeksu pracy rozszerzyła zakres postanowień, jakie muszą się znaleźć w umowie o pracę. Zmianie uległy także obowiązki informacyjne pracodawcy, związane z nawiązaniem stosunku pracy. Co będzie musiała zawierać umowa o pracę? O czym pracodawca ma informować pracownika.