REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nowość: Rzecznik Praw Pracowniczych

Kinga Piwowarska
Doktor nauk prawnych, adwokat, adiunkt na Wydziale Prawa Uniwersytetu Andrzeja Frycza Modrzewskiego w Krakowie oraz Rzecznik Akademicki ds. równego traktowania i przeciwdziałania dyskryminacji. Specjalizuje się w prawie pracy, zabezpieczeniu społecznym oraz administracyjnoprawnych aspektach związanych z pracą i pomocą socjalną.
Nowość: Rzecznik Praw Pracowniczych
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Trwają konsultacje i prace w Sejmie RP nad nową instytucją, która w założeniu ma dbać o prawa i interesy pracownicze. Ma być powołany Rzecznik Praw Pracowniczych - jest już projekt ustawy. Czy to koniec z wykorzystywaniem osób na tzw. "śmieciówkach". Poniżej szczegółowe założenia.

Rzecznik Praw Pracowniczych - nowa instytucja dla wszystkich zatrudnionych, koniec z wykorzystywaniem osób na tzw. "śmieciówkach". 

W Sejmie trwają prace i konsultacje społeczne nad projektem ustawy o Rzeczniku Praw Pracowniczych (dalej jako: projekt). Co bardzo istotne, pomimo nazwy instytucji Rzecznik Praw Pracowniczych (RPP) ma stać na straży praw i interesów osób wykonujących pracę zarobkową, pracę w szerokim rozumieniu. Jest to spójne z tym, że już w Konstytucji RP jest powiedziane w art. 24: praca znajduje się pod ochroną Rzeczypospolitej Polskiej. Państwo sprawuje nadzór nad warunkami wykonywania pracy. Praca, a nie tylko pracownicze stosunki, jest więc to szerokie rozumienie. Takim tokiem kierował się też projektodawca przygotowując nowe przepisy, niejako trochę na zwór instytucji Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznika Prawa Pacjentów czy Konsumentów. Rzeczywiście w polskim prawie brakowało takiego podmiotu jak RPP, szczególnie mając na uwadze ciągle nie najlepszą sytuację osób zatrudnionych na tzw. "umowach śmieciowych" - na cywilno-prawnych podstawach. Oczywiście istnieje instytucja Państwowej Inspekcji Pracy - niemniej jednak ma ona w założeniu na celu funkcję kontrolno-nadzorczą nad warunkami wykonywania. Z pewnością jednak organy będą ze sobą współpracowały.

REKLAMA

REKLAMA

Po co Rzecznik Praw Pracowniczych - kolejny urząd, kolejne biura, kolejni urzędnicy, kolejne pieniądze podatników, kolejna martwa instytucja - tak mówią sceptycy pomysłu

Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy powołanie RPP jest potrzebne i w wielu demokratycznych państwach istnieje taka instytucja: "Powoływanie instytucji rzeczniczych stanowi wyraz przekonania, że istnieją takie grupy obywateli, które potrzebują ze strony aparatu władz publicznych szczególnego wsparcia, ponieważ istniejące mechanizmy dochodzenia ich uprawnień i interesów, w tym na drodze sądowej lub administracyjnej, mogą okazywać się niewystarczające, w szczególności jeśli mieliby oni korzystać z nich samodzielnie. Mowa tu o grupach obywateli pozostających w nierównorzędnych relacjach z innymi podmiotami, które mają wobec jednostki różnego rodzaju przewagi: prawne (jak w relacjach między obywatelami a organami władzy publicznej), ekonomiczne (jak w relacjach między instytucjami finansowymi a ich klientami lub pracownikami a pracodawcami) czy 9 informacyjne (jak w relacjach między pacjentami a podmiotami leczniczymi).".

Kim jest Rzecznik Praw Pracowniczych?

Zgodnie z art. 1 projektu: Rzecznik Praw Pracowniczych jest niezależnym organem ochrony prawa powołanym do ochrony wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną, bez względu na podstawę ich zatrudnienia, w tym w szczególności – zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, stosunków administracyjnoprawnych oraz stosunków cywilnoprawnych. Z wnioskiem mogą zwracać się do Rzecznika osoba wykonująca pracę zależną, związek zawodowy lub inna organizacja społeczna działająca na rzecz osób wykonujących pracę zależną

Ważne
Czego będzie bronił RPP:

Jak wynika z projektu Rzecznik Praw Pracowniczych stoi w szczególności na straży (tu trzeba zaznaczyć, że jest to katalog otwarty, jego zadania mogą być więc inne, niż tylko te wymienione poniżej):

  • wolności zrzeszania się w związkach zawodowych;
  • prawa dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach;
  • wolności wyboru i wykonywania zawodu;
  • wolności wyboru miejsca pracy;
  • prawa do minimalnego wynagrodzenia za pracę;
  • prawa do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy;
  • prawa do wypoczynku;
  • prawa do zabezpieczenia społecznego;
  • wolności od dyskryminacji oraz równości kobiet i mężczyzn.

Jakie zadania ma Rzecznik Praw Pracowniczych?

Zadania RPP są uregulowane w projekcie bardzo szeroko, podobnie jak wskazano wyżej w zakresie generalnych praw i wolności jakich RPP będzie strzegł, tak i w zakresie jego zadań, katalog jest otwarty.

REKLAMA

Przykład
Do zadań Rzecznika Praw Pracowniczych należy w szczególności: 
  1. opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną oraz mających wpływ na warunki jej wykonywania;
  2. współpraca ze związkami zawodowymi, organizacjami pracodawców, organizacjami społeczno-zawodowymi rolników oraz organizacjami społecznymi, do których celów statutowych należy ochrona wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną;
  3. inicjowanie, organizowanie i prowadzenie działalności edukacyjnej, promocyjnej i informacyjnej dotyczącej wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną i ich ochrony w Rzeczypospolitej Polskiej;
  4. prowadzenie poradnictwa w zakresie wolności i praw osób wykonujących pracę zależną;
  5. podejmowanie innych działań, o ile służą one ochronie wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną.

W zakresie ochrony wolności, praw i interesów osób wykonujących pracę zależną Rzecznik Praw Pracowniczych może:

  1. ogłaszać wystąpienia publiczne, publikowane w środkach masowego przekazu;
  2. występować do właściwych organów z wnioskami o podjęcie inicjatywy ustawodawczej bądź o wydanie lub zmianę innych aktów normatywnych;
  3. skierować wystąpienie do ministra właściwego do spraw pracy;
  4. skierować wystąpienie do właściwego organu Państwowej Inspekcji Pracy;
  5. skierować wystąpienie do właściwego organu, organizacji lub instytucji, w tym – do Sejmu i Senatu oraz właściwych komisji sejmowych i senackich;
  6. skierować wystąpienie podmiotu zatrudniającego osoby fizyczne do wykonywania pracy zależnej, bez względu na podstawę ich zatrudnienia;
  7. żądać wszczęcia przez uprawnionego oskarżyciela postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo ścigane z urzędu;
  8. wystąpić z wnioskiem o ukaranie w sprawie o wykroczenie ścigane z urzędu, na zasadach i trybie określonych w przepisach o postępowaniu w sprawach o wykroczenia;
  9. żądać wszczęcia postępowania administracyjnego;
  10. wnieść skargę do sądu administracyjnego;
  11. żądać wszczęcia postępowania w sprawie cywilnej;
  12. wziąć udział w toczącym się postępowaniu cywilnym, karnym, w sprawach o wykroczenia, administracyjnym oraz przed sądami administracyjnym na prawach przysługujących prokuratorowi, w tym wnosić w tych postępowaniach wszystkie środki prawne przysługujące od orzeczeń nieprawomocnych lub nieostatecznych oraz od orzeczeń prawomocnych lub ostatecznych;
  13. występować do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego;
  14. wnosić skargę nadzwyczajną;
  15. występować do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskami o podjęcie uchwały mającej na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych;
  16. przystępować do sporów zbiorowych, o których mowa w ustawie z dnia 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 123), na wniosek podmiotu reprezentującego interesy pracownicze i po jego stronie - to ostatnie wydaje się mocno kontrowersyjne.

Pozostaje śledzić prace nad projektem i ostateczny kształt ustawy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo
Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Uprawnienia rodzicielskie - QUIZ
certificate
Jak zdobyć Certyfikat:
  • Czytaj artykuły
  • Rozwiązuj testy
  • Zdobądź certyfikat
1/10
Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
nie ma takiej możliwości
3
6
9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
Następne

REKLAMA

Kadry
Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Od grudnia rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów

Od 1 grudnia 2026 r. rosną limity dorabiania dla emerytów i rencistów. To wynik wzrostu przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w III kwartale. Ile emeryt będzie mógł dorobić do emerytury w 2027 roku? Aktualne limity obowiązują tylko do końca listopada.

Niedziela handlowa 2027: kalendarz. Czy w styczniu będzie niedziela z otwartymi sklepami?

Czy w styczniu 2027 r. będzie niedziela handlowa? Kalendarz niedziel handlowych w 2027 roku - sklepy będą otwarte 8 razy. Cztery razy będzie to ostatnia niedziela miesiąca, a cztery kolejne niedziele wypadają przed Wielkanocą i Bożym Narodzeniem. Kiedy zrobimy zakupy?

PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. MRPiPS chce nasilić kontrole w handlu

MRPiPS informuje, że PIP będzie sprawdzać, czy pracownicy sklepów nie są zmuszani do pracy w niedzielę. Ministerstwo chce nasilenia kontroli inspekcji pracy w handlu w grudniu.

Bez godzin, bez nadzoru, bez podporządkowania? GIP uznał, że sprzątanie może być na zleceniu

Sprzątanie raz albo dwa razy w miesiącu, bez ustalonych godzin i bez szefa, który stoi nad głową. Przedsiębiorcy często uważają, że taka współpraca mieści się w granicach umowy zlecenia. Główny Inspektor Pracy przyjrzał się jednak konkretnej umowie, która działa od kilku lat, i jego ocena pokazuje, gdzie kończy się swoboda stron, a zaczyna stosunek pracy. Wynik może zaskoczyć tych, którzy oceniają takie umowy wyłącznie po tym, jak często i ile godzin trwa współpraca. Analiza decyzji Głównego Inspektora Pracy z 19 października 2026 roku, sygn. GIP-GPP.5180.25.2026.4.

REKLAMA

Nowe narzędzia sądów wobec ZUS i KRUS: nowelizacja KPC. Czy od 2027 r. łatwiej będzie o przeliczenie świadczeń, o zasiłek, rentę czy emeryturę?

Przez lata sąd rozpatrujący odwołanie od decyzji ZUS czy KRUS często musiał sam rozstrzygnąć sprawę co do istoty, nawet wtedy, gdy decyzja została wydana z poważnymi błędami proceduralnymi. Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego ma to zmienić. Jej skutki mogą odczuć nie tylko ubezpieczeni, ale również pracodawcy i osoby prowadzące działalność. Kogo obejmie nowy mechanizm i dlaczego jedna grupa spraw pozostanie poza jego zasięgiem?

W 2027 r. zmieni się wysokość należności, świadczeń i potrąceń powiązanych z minimalnym wynagrodzeniem za pracę

Z wysokością minimalnego wynagrodzenia za pracę powiązanych jest wiele świadczeń, należności i potrąceń. W przyszłym roku minimalne wynagrodzenie będzie równe kwocie 4950 zł. Ile wyniosą powiązane należności i świadczenia w 2027 roku?

Dni wolne od pracy 2027: kalendarz świąt. Dwa święta znowu wypadają w sobotę

Dni wolne od pracy w 2027 roku to wszystkie niedziele. a także święta wymienione w ustawie o dniach wolnych od pracy. Jest ich w Polsce 14, z czego w tym roku 4 wypadają w niedzielę, a 2 w sobotę. Czy to znaczy, że pracodawca odda inny dzień wolny od pracy? Oto kalendarz dni wolnych od pracy w 2027 roku.

Czy menopauza może być przyczyną L4? Zwolnienie lekarskie z powodu zaburzeń zdrowia w menopauzie

Czy można wziąć zwolnienie lekarskie na menopauzę? Z tym okresem w życiu kobiet wiąże się wiele zaburzeń zdrowia. Rośnie liczba pracownic w okresie menopauzalnym, dlatego warto pochylić się nad tym zagadnieniem.

REKLAMA

Przepisy antymobbingowe już budzą wątpliwości - za dużo klauzul generalnych. Co oznacza, że pracodawca systematycznie przeciwdziała, że udostępnia przepisy (jak to robić?) i czy musi zbierać podpisy pracowników?

Od 5 listopada 2026 roku obowiązują zmienione przepisy Kodeksu pracy o równym traktowaniu w zatrudnieniu i mobbingu. Dla pracodawców pojawiły się pytania nie tylko o treść, ale też o formę i adresatów informacji. Czy wystarczy jednorazowe przekazanie przepisów przy zatrudnieniu? Czy obowiązek dotyczy także osób pracujących od lat? I czy trzeba zbierać podpisy? Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej odpowiedziało na te wątpliwości, a jego stanowisko jest bardziej jednoznaczne, niż mogłoby się wydawać, aczkolwiek jest pewno zastrzeżenie.

19.11.2026 r. to już miesiąc po zmianach w prawie pracy. Czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci? No nie całkiem

Od jesieni wynik badania medycyny pracy nie musi już trafiać do pracownika w kopercie, w formie wydruku. W dniu 19 listopada 2026 r. upłynął miesiąc od obowiązywania nowych przepisów (konkretnie od tego, że od 18 października 2026 r. podstawową formą stał się zapis elektroniczny). Jak zatem zmiana wygląda w praktyce? Zmiana dotyczy zarówno tego, gdzie pojawi się orzeczenie, jak i tego, kto i kiedy dowie się o zaleceniach lekarza. Czy cyfryzacja orzeczeń sprawdza się w praktyce i czy rzeczywiście to koniec papierowych orzeczeń a medycyna pracy przeszła do sieci?

Zapisz się na newsletter
Kodeks pracy, urlopy, wynagrodzenia, świadczenia pracownicze. Bądź na bieżąco ze zmianami z zakresu prawa pracy. Zapisz się na nasz newsletter.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

REKLAMA