Aż 54% Polaków zmaga się z chorobami przewlekłymi przeszkadzającymi w aktywności zawodowej. Jak to zmienić? 2 postulaty: pilotaż Funduszu na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu oraz reforma ZFŚS

• Prace Parlamentarnego Zespołu ds. Inkluzywności w Zatrudnianiu
• 54% Polaków zmaga się z chorobami przewlekłymi
• Pilotaż Funduszu na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu i reforma ZFŚS
• Doświadczenia pracodawców i stosowane rozwiązania na rzecz inkluzywności
• Dostosowanie środowiska pracy do indywidualnych potrzeb pracownika
• Potrzebne rozwiązania dla pracodawców i pracowników

Prace Parlamentarnego Zespołu ds. Inkluzywności w Zatrudnianiu

Jak skuteczniej wspierać osoby z chorobami przewlekłymi, aby mogły pozostać aktywne zawodowo? O tym rozmawiali uczestnicy kolejnego posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Inkluzywności w Zatrudnianiu, które odbyło się 17 września 2026 r. w Sejmie RP. Spotkanie z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia było okazją do przedstawienia perspektywy pracodawców, wymiany doświadczeń biznesu oraz wskazania obszarów wymagających dalszej współpracy między administracją, przedsiębiorcami i organizacjami społecznymi.

54% Polaków zmaga się z chorobami przewlekłymi

Choroby przewlekłe coraz silniej wpływają nie tylko na zdrowie społeczeństwa, ale również na funkcjonowanie rynku pracy. Według danych GUS przywołanych w raporcie Koalicji „Inkluzywni w Zatrudnianiu” aż 54% Polaków zmaga się z chorobami przewlekłymi, a ponad 23% osób z tej grupy znajduje się w wieku produkcyjnym. Dla wielu z nich diagnoza nie oznacza braku możliwości wykonywania pracy. Wyzwaniem pozostaje jednak stworzenie takich warunków, które pozwolą pogodzić leczenie i obowiązki zawodowe oraz wykorzystać ich potencjał zawodowy.

– W obliczu zmian demograficznych i rosnących wyzwań kadrowych nie możemy pozwolić sobie na utratę potencjału osób, które chcą być aktywne zawodowo. Choroba przewlekła nie powinna oznaczać konieczności rezygnacji z pracy. Potrzebujemy rozwiązań, które pomogą pracodawcom tworzyć środowisko pracy odpowiadające na różnorodne potrzeby pracowników oraz wspierać ich w utrzymaniu zatrudnienia – wskazuje Emilia Szczukowska, koordynatorka Koalicji “Inkluzywni w zatrudnianiu” w Związku Przedsiębiorców i Pracodawców.

Pilotaż Funduszu na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu i reforma ZFŚS

– Postulujemy dwa konkretne rozwiązania: uruchomienie pilotażu Funduszu na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu w ramach Funduszu Pracy oraz reformę Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, która pozwoliłaby bardziej elastycznie finansować m.in. świadczenia zdrowotne, sportowe i opiekuńcze. Liczymy, że dzięki temu pracodawcy otrzymają realne narzędzia wspierające utrzymanie pracowników w zatrudnieniu, a osoby o zróżnicowanych potrzebach będą mogły dłużej pozostawać aktywne zawodowo – dodaje Michał Błaszczak, ekspert ds. legislacji Koalicji „Inkluzywni w zatrudnianiu” w ZPP.

– To nie choroba jest barierą. Bariera często jest w nas samych i po naszej stronie. Wszystko zależy od tego, do jakiego pracodawcy trafi dana osoba i czy jest on przygotowany, żeby z nią współpracować. Najważniejsze są komunikacja między pracodawcą a pracownikiem, budowanie relacji i rozmowa – argumentowała Monika Kowalska, kierownik Działu Obsługi Osób z Niepełnosprawnościami Urzędu Pracy m.st. Warszawy.

Doświadczenia pracodawców i stosowane rozwiązania na rzecz inkluzywności

Podczas posiedzenia Parlamentarnego Zespołu ds. Inkluzywności w Zatrudnianiu Koalicja „Inkluzywni w Zatrudnianiu” przedstawiła doświadczenia pracodawców oraz rozwiązania stosowane w firmach wspierających osoby z chorobami przewlekłymi. – Program MigaMY powstał w 2020 roku, a inspiracją był artykuł o głuchym pracowniku Amazona w Stanach Zjednoczonych. Poszłam z nim do naszego lokalnego zespołu BHP i zapytałam: co musimy zrobić, żeby zatrudnić taką osobę? Początkowo usłyszałam, że przy restrykcyjnych przepisach BHP nie da się tego zrobić. Kiedy jednak zaczęliśmy dokładniej analizować temat, nie znalazłam racjonalnej przesłanki, dlaczego mielibyśmy z tego zrezygnować. Po kilku miesiącach udało się uzyskać zgodę i rozpoczęliśmy działania. Nasza wiedza dotycząca zatrudniania osób niesłyszących była wtedy znikoma, dlatego korzystaliśmy ze wsparcia fundacji, która pomagała nam m.in. w tłumaczeniach i dzieliła się swoim doświadczeniem. Zaczynaliśmy od pięciu pracowników w jednym centrum logistycznym, a dziś program funkcjonuje już w ośmiu. Od początku zależało nam również na tym, żeby dzielić się zdobytą wiedzą i praktykami oraz zachęcać inne firmy do korzystania z tych doświadczeń – mówiła Agnieszka Staręga, HR Manager w Amazon.

Przedstawiciele biznesu wskazywali, że skuteczne wsparcie często wymaga nie tylko dobrej woli pracodawców, ale również odpowiednich narzędzi i rozwiązań systemowych. Dotyczy to m.in. dostosowania organizacji pracy, przygotowania kadry zarządzającej oraz budowania większej świadomości potrzeb pracowników. – Zależy nam na tworzeniu środowiska, w którym pracownik nie boi się mówić o swoich potrzebach, także tych związanych ze zdrowiem. Elastyczny czas i miejsce pracy pozwalają dopasować organizację dnia do indywidualnej sytuacji pracownika, a jeśli pojawiają się problemy zdrowotne, staramy się również odpowiednio dostosować narzędzia czy stanowisko pracy. Chodzi o to, aby podchodzić ludzko do człowieka i dać mu możliwość zarządzania własnym czasem. Bardzo niewielkim albo zerowym kosztem pracodawca może uzyskać spokój pracownika, zachęcić go do tego, żeby został w danej firmie, pracował, był obecny – przekonywała Agnieszka Leszczyńska, General Manager w Angelini Pharma Polska.

Dostosowanie środowiska pracy do indywidualnych potrzeb pracownika

Udział przedstawicieli Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia w posiedzeniu pozwolił spojrzeć na temat chorób przewlekłych szerzej – nie tylko z perspektywy leczenia, ale również możliwości funkcjonowania osób zmagających się z problemami zdrowotnymi w życiu zawodowym.

– Pozytywnie oceniamy wszelkie inicjatywy, które służą utrzymaniu aktywności zawodowej osób z chorobami przewlekłymi i działania, które służą ochronie zdrowia tych pracowników. O aktywności zawodowej decyduje nie tylko stan zdrowia, ale również dostosowanie środowiska pracy do indywidualnych potrzeb pracownika. Szczególne znaczenie mają działania takie jak m.in. profilaktyka chorób i promocja zdrowia w miejscu pracy, programy wspierające powrót do pracy po długotrwałej nieobecności oraz odpowiednia organizacja warunków pracy oraz takie działania jak rehabilitacja i wsparcie psychologiczne – wskazała Aleksandra Płońska, Naczelnik wydziału Planowania Programów w Departamencie Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia.

Koalicja „Inkluzywni w Zatrudnianiu” podkreśla, że skuteczne wsparcie osób z chorobami przewlekłymi wymaga współpracy wielu środowisk – administracji, pracodawców, ekspertów zdrowotnych oraz organizacji społecznych. – Ważne jest, aby pokazywać dobre praktyki i tworzyć taki ruch, do którego będą chcieli dołączać kolejni pracodawcy i że obciachem będzie po prostu dyskryminowanie osób ze względu na ich choroby – mówiła Elżbieta Brzozowska, wiceprezeska Fundacji Zdrowia i Edukacji Ad Meritum.

Potrzebne rozwiązania dla pracodawców i pracowników

Jednym z obszarów dalszych prac Koalicji pozostają rozwiązania, które pomogą przedsiębiorcom wdrażać działania na rzecz bardziej dostępnych miejsc pracy. Wśród propozycji znajduje się m.in. Fundusz na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu, który miałby wspierać finansowanie działań ułatwiających zatrudnianie i utrzymanie w zatrudnieniu osób napotykających bariery związane m.in. ze stanem zdrowia, wiekiem czy obowiązkami opiekuńczymi.

– Jako duża, globalna firma mamy możliwości finansowe i organizacyjne pozwalające wdrażać różnego rodzaju rozwiązania wspierające pracowników. W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw jest to trudniejsze. Dlatego rozwiązania systemowe mogą otworzyć drzwi również tym pracodawcom, którzy nie dysponują takimi zasobami jak największe organizacje – podsumowała Marta Rojek-Czech, dyrektor personalna Servier Polska.

O kampanii: „Każdy Talent na Wagę Złota – Inkluzywni w zatrudnianiu” to inicjatywa Związku Przedsiębiorców i Pracodawców realizowana we współpracy z partnerami biznesowymi, organizacjami społecznymi, środowiskiem akademickim oraz ekspertami rynku pracy. Celem projektu, który wystartował oficjalnie 30 czerwca, jest zwiększanie aktywności zawodowej osób zagrożonych wykluczeniem, promowanie inkluzywnego zatrudniania oraz wypracowywanie rozwiązań wspierających bardziej dostępny, nowoczesny i różnorodny rynek pracy.

Źródło: Koalicja Inkluzywni w Zatrudnianiu