Rynek pracy, Zmiany prawa

Sytuację na polskim rynku pracy w październiku 2026 r. ocenia główny ekonomista Konfederacji Lewiatan, Mariusz Zielonka. Obecnie pracodawcy nie zwalniają, ale też nie zatrudniają. Z drugiej strony wynagrodzenia rosną 6% rocznie czyli szybciej niż inflacja.

Współczesny rynek pracy to nieustannie ewoluujące środowisko, w którym technologia, globalizacja, zmiany społeczne i kulturowe kształtują nowe trendy i wymagają elastyczności oraz innowacyjności zarówno od pracodawców, jak i pracowników. Rewolucyjną rolę może odegrać w tym kontekście Pokolenie Z, czyli osoby urodzone po 1996 r. Jak Zetki zmienią rynek pracy?

Polski Instytut Ekonomiczny szacuje, że do 2035 r. liczba pracujących w Polsce zmniejszy się o 2,1 mln.

Kobiety po 50. roku życia to jedna z najliczniejszych, a zarazem najmniej aktywnych grup zawodowych w Polsce. Nawet 1 mln kobiet w wieku 50+ aktywnie poszukuje pracy. Dlaczego pracodawcy tego nie wykorzystują? Dojrzałe kobiety to dziś ogromny, lecz wciąż niedostatecznie doceniany potencjał.

Najstarsze pokolenie na rynku pracy żałuje poświęcenia dla kariery zawodowej życia prywatnego - najbardziej czasu niespędzanego z dziećmi. To wyjątkowy okres, do którego nie da się powrócić, a który buduje u dziecka poczucie bezpieczeństwa i charakter relacji z rodzicem. Najmłodsze pokolenie na rynku pracy, pokolenie Z, stawia w tym aspekcie granicę.

Eksperci w oparciu o dane Głównego Urzędu Statystycznego stwierdzają: umowa zlecenia łączy dwa pokolenia na rynku pracy. Korzystają z niej studenci i emeryci. Tymczasem nowe uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy mogą ten niezwykle korzystny i dla rynku pracy, i dla całej gospodarki stan zburzyć.

Według danych GUS przeciętny czas poszukiwania pracy wydłużył się z 7,5 miesiąca w II kwartale 2025 r. do 9,2 miesiąca w II kwartale 2026 r. Z kolei pracodawcy mają trudności ze znalezieniem odpowiednich kandydatów. Z czego wynika ta pozorna sprzeczność?

W czerwcu tego roku Główny Inspektor Pracy (Marcin Stanecki) podczas konferencji „Po prostu bezpieczeństwo – kierunki zmian”, zorganizowanej przez Okręgowy Inspektorat Pracy w Łodzi i Politechnikę Łódzką, stwierdził, że rodzaj więzi z pracodawcą nie może oznaczać gorszych i mniej bezpiecznych warunków pracy. PIP przedstawiła 3 proponowane zmiany w zakresie BHP dla umów cywilnoprawnych.

Praca w marketingu w 2026 r. i latach poprzednich: kogo szukają pracodawcy? Firmy coraz częściej poszukują specjalistów z obszaru performance marketingu, marketing automation, analityki czy zarządzania projektami marketingowymi. W 2026 r. przewiduje się najwyższą liczbę ofert pracy w historii. W końcu rosną zarobki i zmniejsza się konkurencyjność na rynku pracy.

W Polsce mamy milion osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym. To niewykorzystany potencjał rynku pracy. Tymczasem pracodawcy potrzebują 1,5 mln pracowników. Ten paradoks dobrze pokazuje, że problemem nie jest brak kandydatów, dofinansowań czy refundacji, ale bariery po stronie systemu i świadomości pracodawców. Na nasze pytania w temacie dostępności i inkluzywności odpowiada Magdalena Rutkowska, Human Resources Director w Sodexo Polska.

Demografia Polski może niestety pogrążyć rynek pracy. Co zrobić, aby temu zapobiec? Trzeba aktywować zawodowo dostępne rezerwy czyli najmłodsze osoby w wieku 18-24 lat, po 50. roku życia oraz kobiety w wieku produkcyjnym. Jakie są na to sposoby?

W lutym 2026 r. minęły 4 lata od wybuchu wojny w Ukrainie. Tymczasem relacje między Polakami i Ukraińcami są coraz słabsze. Spada liczba obywateli Ukrainy wypowiadających się pozytywnie o Polakach i vice versa. Nie boimy się, że zabiorą pracę, ale martwimy się o wynagrodzenia. W jakim kontekście?

Dlaczego część środków publicznych przeznaczanych na aktywizację zawodową w Polsce nie przekłada się na trwałe efekty zatrudnienia? Czy projekt „Droga do zatrudnienia po węglu” można skalować także na inne regiony i branże? Czy przepisy o zamówieniach publicznych i konkursach grantowych premiują trwałe zatrudnienie? Na nasze pytania odpowiada Anna Karaszewska, prezes Jobs First Polska.

Nadmierne wdrażanie unijnych regulacji (gold-plating) w przygotowywanej ustawie platformowej może zepchnąć część polskiego sektora cyfrowego do szarej strefy. W połączeniu z restrykcyjnymi zmianami w uprawnieniach PIP, przepisy mogą podnieść koszty pracy zdalnej nawet o 40%, zwiększając skalę nieformalnego zatrudnienia, którego wartość w Polsce szacuje się już na 160 mld zł.

Lojalność nie zawsze się opłaca? Na polskim rynku pracy obecnie często dochodzi do patologicznej sytuacji, kiedy nowy pracownik zarabia więcej od wieloletniego specjalisty zatrudnionego w firmie. Aktualnie Polska pracuje nad wdrożeniem ostatnich przepisów wynikających z dyrektywy unijnej o jawności wynagrodzeń. Trwają konsultacje projektu ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości. Starsi pracownicy pokładają w niej duże nadzieje na podwyżki.

Kończysz pracę i masz niewykorzystany urlop? Od 2026 r. przepisy Kodeksu pracy precyzyjnie określają termin jego wypłaty. W jednych przypadkach pieniądze trafią na konto razem z ostatnią pensją, w innych trzeba będzie poczekać nawet do 10 dni. Od czego to zależy i kiedy pracodawca musi zapłacić?

Jeden z wniosków wysnuwających się z analizy poziomu bezrobocia wśród ludzi młodych brzmi: pracodawcy muszą odejść od myślenia, że młody pracownik powinien być od razu "gotowy". Jak dziś wygląda sytuacja najmłodszych pracowników na rynku pracy? Co trzeba zmienić?

Początek 2026 roku przyniósł wyraźne pogorszenie sytuacji na polskim rynku pracy. Stopa bezrobocia wzrosła do 6,1%, czyli o 0,7 punktu procentowego rok do roku, a liczba zarejestrowanych bezrobotnych sięgnęła 956,2 tys. osób. Jednocześnie zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw spadło w lutym do 6,71 mln osób (-0,8% r/r), a liczba ofert pracy w urzędach pracy skurczyła się o 67% rok do roku, do 21,7 tys. W tym samym czasie skala zapowiadanych zwolnień grupowych wzrosła o 50%, co potwierdza narastającą presję restrukturyzacyjną w gospodarce.

Możliwość utraty obecnej pracy za mało prawdopodobną uważa 40 proc. respondentów, a 34 proc. raczej nie liczy się z tym scenariuszem. Bezpieczeństwo zatrudnienia powiązane jest jednak z przewidywanym przez ankietowanych rozwojem sytuacji w ich zakładach pracy – wynika z badania CBOS.

Wdrażanie sztucznej inteligencji to dziś nie tylko kwestia technologii, ale przede wszystkim transformacji ról zawodowych i zarządzania ryzykiem prawnym. O tym, jak polski rynek przygotowuje się na cyfrowy przełom, rozmawiamy z Moniką Droździak, Supply Chain & Logistic Director w Sodexo Polska, w oparciu o raport „Gotowość na AI 2026".

Działy HR zalewa fala zbyt idealnych CV, wygenerowanych przez AI. Jak wygląda rynek pracy w dobie sztucznej inteligencji? Jakie 3 najciekawsze zjawiska można zaobserwować? Z jakimi wyzwaniami przychodzi zmierzyć się kadrom w 2026 roku?

Polski rynek pracy na przestrzeni 20 lat przeszedł dużą metamorfozę. Relacje pracownik-pracodawca są bardziej partnerskie, ale nie wszędzie. Przepisy prawa pracy nie nadążają za dynamiką zmian na rynku. Większe zmiany przyniosło ze sobą m.in. pokolenie Z - młodzi mają inne podejście do pracy. Jak zmieniły się oczekiwania od pracodawców? Na pytania odpowiada Łukasz Koszczoł, prezes Job Impuls.

Dynamiczny odpływ pracowników był szczególnie zauważalny w budownictwie. Z drugiej strony mieliśmy nadmiar pracownic na polskim rynku pracy. To jedne z najbardziej zauważalnych skutków wojny w Ukrainie. Co działo się w logistyce i budownictwie?

Styczeń 2026 roku przyniósł rekordową aktywność kandydatów na polskim rynku pracy. Na portalach justjoin.it oraz rocketjobs.pl odnotowano historycznie najwięcej aplikacji – o 30 proc. więcej niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Dane odzwierciedlają narastającą presję na rynku pracy i rosnącą determinację osób poszukujących zatrudnienia.

Premier podjął decyzję o końcu prac nad reformą PIP. Nie będzie ustalania stosunku pracy przez inspektorów PIP. Ale pamiętajmy o jednym pomyśle związanym z tym: lista kontrolna PIP. Rewolucja w kontroli zatrudnienia: jak lista kontrolna PIP zmieni rynek pracy w Polsce? Lista kontrolna Państwowej Inspekcji Pracy może stać się przełomowym narzędziem w historii polskiego prawa pracy. Po raz pierwszy pracodawcy, pracownicy i inspektorzy pracy będą dysponować tym samym, uzgodnionym wspólnie instrumentem oceny charakteru zatrudnienia. Dlaczego to takie ważne? Bo wybór odpowiedniej formy zatrudnienia to jedna z najważniejszych decyzji, przed którą staje każdy przedsiębiorca, ale i osoba zatrudniana. Nieprawidłowa kwalifikacja umowy może prowadzić do poważnych konsekwencji prawnych i finansowych – zarówno dla pracodawcy, jak i dla osoby wykonującej pracę. Aby rozwiązać ten problem systemowo, Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki zainicjował prace nad innowacyjnym narzędziem: listą kontrolną, która w przejrzysty sposób wskaże, jaki rodzaj umowy powinien zostać zastosowany w konkretnej sytuacji zawodowej.