Rynek pracy I kwartał 2026 – mniej pracujących, więcej biernych zawodowo. Najnowsze dane GUS

• Rynek pracy w I kwartale 2026 r. – mniej pracujących, więcej biernych zawodowo. Jak zmieniła się aktywność ekonomiczna Polaków?
• Mniej pracujących niż pod koniec 2025 roku
• Na wsi zatrudnienie spada bardziej niż w miastach
• Bezrobocie lekko wzrosło – 580 tys. osób bez pracy
• Więcej osób biernych zawodowo
• Jak Polacy pracują?
• W jakich branżach pracują Polacy?
• Co to oznacza dla Ciebie?

Rynek pracy w I kwartale 2026 r. – mniej pracujących, więcej biernych zawodowo. Jak zmieniła się aktywność ekonomiczna Polaków?

Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego z Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL) przynoszą istotne informacje dla wszystkich, którzy zastanawiają się nad sytuacją na polskim rynku pracy. Wyniki za I kwartał 2026 r. pokazują, że w wieku 15-89 lat aktywnych zawodowo było 17 817 tys. osób, z czego pracujących – 17 237 tys., a bezrobotnych – 580 tys.

Mniej pracujących niż pod koniec 2025 roku

Liczba osób pracujących zmniejszyła się o 109 tys. w porównaniu z IV kwartałem 2025 r. (spadek o 0,6%). To naturalne zjawisko – w I kwartale roku niektóre prace sezonowe (np. związane z Bożym Narodzeniem) zamierają, co wpływa na statystyki. Warto jednak zauważyć, że w porównaniu z I kwartałem 2025 r. liczba pracujących wzrosła o 177 tys. osób (wzrost o 1,0%). Kim są pracujący?

• Mężczyźni stanowili 53,5% wszystkich pracujących (9 223 tys. osób),
• Kobiety – 46,5% (8 014 tys. osób),
• Mieszkańcy miast – 60,5% pracujących (10 422 tys.),
• Mieszkańcy wsi – 39,5% (6 815 tys.).

Wskaźnik zatrudnienia dla ludności w wieku 15-89 lat wyniósł 56,8% i był niższy o 0,3 punktu procentowego niż w IV kwartale 2025 r., ale wyższy o 0,6 p. proc. niż rok wcześniej.

Na wsi zatrudnienie spada bardziej niż w miastach

Dane GUS pokazują różnice w zmianach zatrudnienia w zależności od miejsca zamieszkania. Mieszkańcy wsi odnotowali większy spadek liczby pracujących (o 47 tys. osób w porównaniu z IV kwartałem 2025 r.) niż mieszkańcy miast (spadek o 61 tys.).

Z drugiej strony, patrząc na zmiany rok do roku, na wsi przybyło 110 tys. pracujących, podczas gdy w miastach wzrost wyniósł 68 tys. osób. To pokazuje, że sytuacja na wsi jest bardziej zmienna, co może wynikać z charakteru pracy – szczególnie tej związanej z rolnictwem i sezonowością.

Bezrobocie lekko wzrosło – 580 tys. osób bez pracy

W I kwartale 2026 r. liczba bezrobotnych wyniosła 580 tys. osób, co oznacza wzrost o 13 tys. w porównaniu z poprzednim kwartałem. Stopa bezrobocia wyniosła 3,3% – nieznacznie więcej niż pod koniec 2025 r. (3,2%), ale mniej niż rok wcześniej (3,4%).

Kto jest najbardziej zagrożony bezrobociem?

• Osoby w wieku 15-24 lata: stopa bezrobocia 12,5%,
• Osoby z wykształceniem gimnazjalnym lub niższym: stopa bezrobocia 12,8%,

Młodzi ludzie wciąż mają największe trudności ze znalezieniem pracy. Stopa bezrobocia wśród osób w w kolejnej grupie, to jest w wieku 25-34 lata wyniosła już tylko 3,2%, a w grupie 35-44 lata – zaledwie 2,3%.

Dlaczego ludzie są bezrobotni?

Największą grupę bezrobotnych (45,4%, czyli 263 tys. osób) stanowią osoby, które straciły pracę nie z własnej winy. Na drugim miejscu są osoby planujące powrót do pracy po dłuższej przerwie (22,3%, czyli 129 tys.). Warto zauważyć, że wśród kobiet odsetek osób powracających po przerwie był znacznie wyższy (28,0%) niż wśród mężczyzn (16,9%).

Więcej osób biernych zawodowo

Liczba osób biernych zawodowo wzrosła do 12 538 tys. – to o 82 tys. więcej niż w IV kwartale 2025 r. Osoby bierne zawodowo stanowiły 41,3% ludności w wieku 15-89 lat.

Kto należy do biernych zawodowo? Tabela

Grupa	Odsetek
Emeryci	51,5%
Uczniowie i studenci	24,5%
Osoby chore lub niepełnosprawne	10,3%
Osoby z obowiązkami rodzinnymi	6,8%

Obowiązki rodzinne to częstsza przyczyna bierności zawodowej wśród kobiet (10,6%) niż mężczyzn (1,3%). Z kolei nauka i podnoszenie kwalifikacji częściej dotyczą mężczyzn (29,5%) niż kobiet (21,1%). Wśród osób w wieku produkcyjnym (18-64 lata dla mężczyzn, 18-59 lat dla kobiet) biernych zawodowo było 3 665 tys. osób. Najczęstsze przyczyny ich bierności to:

• Nauka i podnoszenie kwalifikacji – 33,4%,
• Choroba lub niepełnosprawność – 24,2%,
• Obowiązki rodzinne – 17,1%.

Jak Polacy pracują?

Zdecydowana większość osób pracujących (92,6%, czyli 15 959 tys.) pracowała w pełnym wymiarze czasu. W niepełnym wymiarze pracowało 1 278 tys. osób (7,4%).

Większość pracowników ma umowę na czas nieokreślony – aż 84,7% zatrudnionych w firmach i instytucjach (11 772 tys. osób) pracuje na stałe.

W jakich branżach pracują Polacy?

Najwięcej osób zatrudnionych jest w:

1. Przetwórstwie przemysłowym – 18,5% (3 182 tys. osób),
2. Handlu hurtowym i detalicznym – 11,9% (2 043 tys.),
3. Edukacji – 7,9% (1 369 tys.),
4. Budownictwie – 7,1% (1 225 tys.),
5. Transporcie i gospodarce magazynowej – 7,1% (1 219 tys.)

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli mieszkasz na wsi i pracujesz w rolnictwie lub innej pracy sezonowej, pamiętaj, że I kwartał roku to zazwyczaj okres mniejszej aktywności zawodowej. Sytuacja powinna poprawić się wraz z nadejściem wiosny i lata.

Jeśli masz dzieci w wieku 15-24 lata i dopiero wchodzą na rynek pracy, weź pod uwagę, że młodzi ludzie mają większe trudności ze znalezieniem zatrudnienia. Warto zachęcić je do zdobywania wyższego wykształcenia – osoby z wykształceniem wyższym mają prawie 7 razy niższą stopę bezrobocia niż osoby z wykształceniem podstawowym lub gimnazjalnym.

Kobiety częściej rezygnują z pracy ze względu na obowiązki rodzinne – jeśli jesteś w takiej sytuacji i planujesz powrót do pracy, wiedz, że nie jesteś sama. W I kwartale 2026 r. takich osób było aż 129 tys.

Źródło: GUS – Badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności (BAEL), I kwartał 2026 r.