Tematy - Orzecznictwo SN, Dyskryminacja - INFOR.PL

Kodeks pracy nakłada na pracodawcę obowiązek informowania pracowników o obowiązujących w danym zakładzie przepisach dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu.

Jeżeli członek zarządu spółki został zatrudniony na podstawie umowy o pracę w wymiarze 1/2 etatu, to jego wynagrodzenie powinno wynosić połowę wynagrodzenia pełnoetatowych członków zarządu, określonego w uchwale walnego zgromadzenia wspólników lub akcjonariuszy (wyrok Sądu Najwyższego z 9 czerwca 2009 r., II PK 7/09).

Nowelizacja Kodeksu pracy z 2004 roku w znaczący sposób uszczegółowiła przepisy prawa pracy dotyczące równego traktowania wszystkich pracowników.

W nowelizacji Kodeksu pracy z 2004 roku ustawodawca nie tylko rozszerzył i uszczegółowił przepisy dotyczące dyskryminację, ale wprowadził także przepisy przewidujące sankcje za naruszenie tej zasady.

Kodeks pracy nakłada na pracodawców obowiązek niedyskryminacji pracowników w zatrudnieniu. Jest on ściśle powiązany z obowiązkiem równego traktowania wyrażonym w art. 112 Kodeksu pracy.

Kodeks pracy obliguje pracodawców do stosowania zasady równości w zatrudnieniu w każdym jej aspekcie, ze szczególnym naciskiem na równość kobiet i mężczyzn w zatrudnieniu.

Ustalanie płac na zasadzie powiązań rodzinnych, w oderwaniu od jakości i ilości świadczonej pracy, w kwotach rażąco wygórowanych jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Postanowienia umów o pracę naruszające te zasady są nieważne (wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., I UK 13/09).

Rozwiązanie stosunku pracy w trybie art. 231 § 4 Kodeksu pracy nie uprawnia do nabycia odprawy pieniężnej z tytułu zwolnień grupowych na podstawie art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników), chyba że przyczyną rozwiązania stosunku pracy była poważna zmiana warunków pracy na niekorzyść pracownika (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2009 r., III PZP 1/09).

W razie jednoczesnego doręczenia pracownikowi dwóch sprzecznych oświadczeń woli pracodawcy – o wypowiedzeniu i rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia z winy pracownika, skuteczne jest drugie oświadczenie – o rozwiązaniu stosunku pracy bez wypowiedzenia, w szczególności gdy wypowiedzenie złożył nieuprawniony podmiot (wyrok Sądu Najwyższego z 6 maja 2009 r., II PK 285/08).

Jesteśmy emerytami i korzystamy ze świadczeń socjalnych w naszym macierzystym zakładzie pracy. Od stycznia 2009 r. obowiązuje nowy regulamin przyznawania świadczeń. W treści regulaminu jest zapis, który przy ubieganiu się o dopłaty do wypoczynku zobowiązuje tylko emerytów i rencistów do dokumentowania poniesionych kosztów. Uważamy, że zapis ten narusza prawo. Czy mamy rację?

Najpierw należy przeprowadzić postępowanie stwierdzające bezskuteczność egzekucji składek z majątku spółki, zakończone decyzją o umorzeniu tego postępowania, a dopiero po wydaniu takiej decyzji ZUS ma prawo wszcząć egzekucję z majątku osoby prywatnej, tj. członka zarządu spółki – dłużnika (uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 13 maja 2009 r., I UZP 4/09).

Organizujemy szkolenie dla pracowników. Chcemy skierować na szkolenie pracowników zatrudnionych w firmie na podstawie umowy na czas określony przez okres krótszy niż rok. Czy to jest dyskryminacja?

Wysokość jednorazowego odszkodowania należy ustalać na podstawie przepisów obowiązujących w dniu, w którym zapadła decyzja ZUS odmawiająca przyznania takiego odszkodowania. Jeżeli wnioskodawca otrzyma odszkodowanie na podstawie wyroku sądowego, należą mu się dodatkowo cywilne odsetki ustawowe, również liczone od dnia pierwotnej decyzji ZUS (uchwała Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2009 r., I UZP 2/09).

Pracodawca, aby ustrzec się od zarzutu dyskryminacji ze strony pracowników, musi zwrócić szczególną uwagę na zapisy prawa wewnątrzzakładowego, np. regulaminu zfśs.

Obecnie zmieniamy regulamin pracy obowiązujący w naszej firmie. Czy jeśli wprowadzimy w nim zapis, że na terenie zakładu pracy nie można palić, a złamanie tego zakazu jest ciężkim naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych, zwolni to nas od obowiązku tworzenia palarni?

Tylko jedno oszkodowanie przysługuje za niezgodne z prawem wypowiedzenie, a następnie nieprawidłowe rozwiązanie bez wypowiedzenia umowy o pracę przez tego samego pracodawcę. Pracownik decyduje, czy chce odszkodowania z tytułu wadliwego wypowiedzenia czy odszkodowania z tytułu rozwiązania bez wypowiedzenia. Żądanie przywrócenia do pracy wyłącza roszczenie odszkodowawcze z tytułu zwolnienia bez wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z 22 lipca 2008 r., II PK 361/07).

Sprawa o ustalenie prawa lub wysokości zasiłku chorobowego, gdzie stronami sporu są płatnik składek i zasiłków oraz ZUS, powinna być rozpoznana w I instancji przez sąd okręgowy. Rozpoznanie jej przez sąd rejonowy skutkuje nieważnością postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z 12 marca 2009 r., II UK 273/08).

Jeżeli w ramach działalności gospodarczej realizowana jest umowa cywilnoprawna, to podstawą do ubezpieczeń społecznych jest ta działalność. Dla ubezpieczeń nie jest istotny sposób opodatkowania i kategoryzacji przychodów z takiej umowy w przepisach podatkowych.

Ukaranie pracownika karą porządkową jest uzasadnioną i wystarczającą przyczyną wypowiedzenia umowy o pracę na czas nieokreślony. W postępowaniu sądowym dotyczącym wypowiedzenia pracownik nie może skutecznie kwestionować faktów stanowiących podstawę ukarania jako uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia, jeżeli wcześniej nie odwołał się od kary do sądu (wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 2008 r., II PK 62/08).

Aby uznać wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony za wadliwe, należy wykazać, że przyczyna wypowiedzenia była nierzeczywista. Taką przyczyną nie jest stwierdzenie, że wypowiedzenie mogło zostać dokonane z innego powodu niż wskazany w oświadczeniu pracodawcy.

Jesteśmy państwowym zakładem pracy. W naszym zakładzie są wypłacane nagrody jubileuszowe. Czy w regulaminie wynagradzania możemy zawrzeć zapis, że do okresów zatrudnienia uprawniających do nagrody jubileuszowej zaliczamy tylko okresy pracy świadczonej w instytucjach państwowych, pomijając prywatne firmy? Czy taki zapis nie będzie naruszał prawa?

Fikcyjne określenie w umowie miejsca wykonywania pracy może skutkować utratą prawa do diet i innych należności z tytułu podróży służbowej, ponieważ nie będzie ona podróżą służbową. Zarówno przejazd, jak i przewóz prowadzony w ramach obowiązków służbowych po określonych trasach lub na określonym obszarze nie mogą być uznane za podróż służbową i nie można domagać się z tego tytułu należności (wyrok Sądu Najwyższego z 4 lutego 2009 r., II PK 230/08).

Jesteśmy jednostką samorządową. Planujemy przyjęcie kilku nowych pracowników na stanowiska urzędnicze. W jakich sytuacjach można obecnie nie stawiać kandydatom do pracy wymogu posiadania obywatelstwa polskiego? Czy w regulaminie naszej jednostki możemy przyjąć, że zatrudnienie na każdym stanowisku urzędniczym wymaga posiadania obywatelstwa polskiego?

Od 1 kwietnia 2009 r. nasza firma planuje zatrudnić 5 nowych pracowników. Ze względu na kryzys gospodarczy chcielibyśmy ustalić ich wynagrodzenie o 500 zł mniejsze niż wynagrodzenie innych pracowników, którzy już u nas pracują na tych samych stanowiskach pracy. Czy możemy to zrobić? Czy takie postępowanie nie będzie uznane za dyskryminację?

Przepisy zakładowego układu zbiorowego pracy zawierają postanowienia antydyskryminacyjne, w tym rodzaje zachowań dyskryminacyjnych i definicje m.in. dyskryminacji pośredniej. Czy w związku z najnowszą zmianą kodeksu pracy musimy zmienić układ?

Od 8 stycznia 2009 r. pracownicy mogą jednocześnie otrzymywać emeryturę i pensję od pracodawcy, bez konieczności rozwiązywania umowy o pracę. W związku z tym powstały wątpliwości, czy takim pracownikom przysługuje odprawa emerytalna.

W naszej firmie pracuje 18 pracowników. Ze względu na kłopoty ekonomiczne musimy zwolnić 8 pracowników. Przeprowadzając zwolnienia z pracy chcemy w pierwszej kolejności zwalniać pracowników z najkrótszym stażem pracy w naszej firmie, ponieważ pracownicy przeznaczeni do zwolnienia mają zbliżone kwalifikacje i sumiennie wykonują swoje obowiązki. Czy zastosowanie takiego kryterium przy zwolnieniach nie zostanie uznane za naruszenie zasady równego traktowania pracowników w zatrudnieniu?

Naruszanie przepisów prawa pracy w zakresie wynagrodzeń może polegać na niewypłaceniu wynagrodzenia, niezachowaniu w tajemnicy jego wysokości czy naruszeniu przepisów o dyskryminacji przy wynagradzaniu pracowników.

W przypadku zwolnień grupowych obejmujących pracowników zatrudnionych na czas określony pracodawca jest zobowiązany do przeprowadzenia zwolnień zgodnie z procedurą dotyczącą zwolnień grupowych oraz do wypłacenia odpraw przewidzianych w tej ustawie. Niezastosowanie lub naruszenie tych przepisów skutkuje koniecznością zapłaty odszkodowań za niezgodne z prawem rozwiązanie umów o pracę - niezależnie od obowiązku wypłacenia odpraw (wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2008 r., II PK 137/08 i II PK 138/08).

W zakresie przepisów dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu nowelizacja Kodeksu pracy zmienia przede wszystkim definicję molestowania i molestowania seksualnego. Wprowadza również ochronę dla pracowników, którzy w jakikolwiek sposób przeciwstawili się molestowaniu w pracy. Pracodawca musi także dopuścić pracownika po zakończeniu urlopu macierzyńskiego lub urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego do pracy na dotychczasowym stanowisku. Nowe przepisy obowiązują od 18 stycznia 2009 r.

Ryczałtowe wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych powinno zostać określone jako odrębny składnik płacy. Ustalenie go jako niewyodrębnionej części wynagrodzenia zasadniczego jest niezgodne z przepisami prawa pracy (wyrok Sądu Najwyższego z 3 kwietnia 2008 r., II PK 288/07).

Pozytywna ocena pracownika może być podstawą do jego awansu, ocena negatywna - do zwolnienia. Ocena przeprowadzona nieprawidłowo natomiast powoduje odpowiedzialność pracodawcy.

W 2009 r. pracodawcy muszą liczyć się z zaostrzeniem przepisów dotyczących dyskryminacji oraz z nowymi obowiązkami bhp.

Wypowiedzenie umowy o pracę nie może być uzasadnione wyłącznie nabyciem prawa do wcześniejszej emerytury. Takie działanie nosi znamiona dyskryminacji ze względu na wiek.

Jesteśmy firmą sprzedającą dekodery. Wręczyliśmy pracownikowi wypowiedzenie umowy o pracę połączone ze zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy. Osoba ta poza stałą miesięczną pensją otrzymuje comiesięczną premię uzależnioną od wyników sprzedaży dekoderów (procent od wartości zawartych w danym miesiącu umów), a także dodatek za każdą godzinę montażu dekodera u klienta. Które świadczenia i w jakiej wysokości powinny być wypłacane w okresie wypowiedzenia?

Prowadzę zakład krawiecki. W związku z awarią maszyny (produkcji japońskiej) przesunąłem jedną z pracownic na podstawie polecenia służbowego do wykonywania pracy w prasowalni. Naprawa maszyny przedłuża się, gdyż czekamy na sprowadzenie części zamiennej z Japonii. Wiem, że w razie uzasadnionych potrzeb firmy mogę powierzać pracownikom inną odpowiednią do ich kwalifikacji pracę na okres maksymalnie 3 miesięcy w roku. Czy w związku z przestojem mogę pracownicy powierzyć inną pracę na okres dłuższy niż 3 miesiące w jednym roku, bez zmian w umowie o pracę? Zaznaczam, że wynagradzam ją tak samo jak przy pracy w zakładzie krawieckim.

Czas pozostawania bez pracy, za jaki pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy, przysługuje wynagrodzenie, nie musi obejmować miesięcy następujących bezpośrednio po rozwiązaniu stosunku pracy (uchwała Sądu Najwyższego z 2 lipca 2008 r., II PZP 12/08)

Nasza firma przejęła w trybie 231 Kodeksu pracy spółkę, w której obowiązywał układ zbiorowy pracy. Wiemy, że przez rok nie możemy wypowiedzieć przejętym pracownikom warunków płacy przewidzianych w układzie zbiorowym. Układ przewiduje nagrody jubileuszowe, których w naszej firmie nie wypłacamy. Nasi starzy pracownicy zarzucają nam, że są dyskryminowani, ponieważ nie mają prawa do tych nagród, a wypłacamy je przejętym pracownikom. Docelowo nie przewidujemy wypłacania w naszej firmie nagród jubileuszowych, dlatego nie chcemy ich wprowadzać dla pozostałych pracowników. Boimy się jednak zarzutów o dyskryminację w okresie przejściowym. Czy takie postępowanie jest dyskryminacją pracowników? Czy powinniśmy wprowadzić nagrody jubileuszowe dla wszystkich pracowników? Czy zarzuty naszych starych pracowników są uzasadnione?

Jeżeli osoba osiągała zarobki w okresie trwania postępowania przed sądem o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, to po przyznaniu renta powinna być rozliczona z uwzględnieniem przychodów za okres od dnia uprawomocnienia się wyroku przyznającego rentę (na podstawie uchwały Sądu Najwyższego z 7 maja 2008 r., II UZP 2/08).

Nie jest dyskryminacją pośrednią odmowa przyznania nagrody jubileuszowej pracownikowi, który nie ma świadectwa pracy, jeżeli taki zapis wynika z regulaminu wynagradzania zakładu pracy. Aby można było mówić o dyskryminacji pośredniej, dysproporcje w traktowaniu pracowników powinny występować w przypadku wszystkich lub znacznej części pracowników, charakteryzujących się daną cechą (wyrok Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2008 r., II PK 292/07).

Wiem, że przepisy Kodeksu pracy zobowiązują pracodawcę do przeciwdziałania mobbingowi. Nie precyzują jednak, w jaki sposób pracodawca powinien dopełnić tego obowiązku. Jak powinniśmy postępować, aby spełnić ustawowe wymagania zapobiegania temu zjawisku?

Prawa do nagrody jubileuszowej nie nabywa pracownik, który warunki niezbędne do uzyskania tego świadczenia przewidziane w zakładowym układzie zbiorowym pracy spełnił w okresie zawieszenia układu, chyba że co innego wynika z postanowień układu lub porozumienia o zawieszeniu jego stosowania (na podstawie uchwały Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2008 r., II PZP 6/08).

W wielu zakładach pracy pracodawcy dodatkowo ubezpieczają grupowo pracowników na życie. W praktyce w związku z tym, że osoby zatrudnione w zakładzie i administrujące ubezpieczeniem grupowym otrzymują od towarzystwa ubezpieczeniowego wynagrodzenie (prowizję - na ogół określony procent od wartości przekazywanych składek), pracodawcy mają wątpliwości, czy czynności związane z obsługą tego ubezpieczenia mieszczą się w pojęciu wykonywania obowiązków pracowniczych.

Osoba wskazana przez zarząd zakładowej organizacji związkowej jako ta, której stosunek pracy podlega ochronie przed wypowiedzeniem, nie może być zwolniona dopóki organizacja związkowa liczy co najmniej 10 osób (na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z 9 kwietnia 2008 r., II PK 280/07).

Nasz pracownik przechodzi na emeryturę. Niebawem zatrudnimy go ponownie, ale tylko na 1/2 etatu. Pracownik poinformował nas, że w związku z tym, że będzie dalej u nas pracował, chce się zrzec odprawy emerytalnej. Czy jeżeli odbierzemy od pracownika takie oświadczenie na piśmie, to możemy niewypłacać mu odprawy?

Sąd Najwyższy w uchwale z 18 marca 2008 r. (II PZP 3/08) uznał, że funkcjonariuszowi Państwowej Straży Pożarnej, który pełnił służbę w przedłużonym czasie służby, nie przysługuje wynagrodzenie i dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych.

Gdy u pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa bądź taka organizacja funkcjonuje, ale nie reprezentuje interesów pracownicy, dopuszczalne jest rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia w okresie ciąży pracownicy - art. 177 § 1 k.p. (uchwała Sądu Najwyższego z 18 marca 2008 r., II PZP 2/08).

Właścicielem środków funduszu jest pracodawca, który jedynie doznaje ograniczeń w korzystaniu z nich. Przekazanie pracodawcy przejmującemu pracowników w trybie art. 231 k.p. środków na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych przez poprzedniego pracodawcę jest świadczeniem pieniężnym - zapłatą (wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2008 r., V CSK 437/07).

Osoba prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium Polski i będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium innego państwa UE podlega, co do zasady, tylko ustawodawstwu innego państwa UE - czyli nie podlega polskim przepisom (wyrok Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 2007 r., I UK 68/07).

Mamy wątpliwości co do zgodności z prawem klauzuli poręczenia składanej przez pracowników poręczających pożyczki mieszkaniowe zaciągane z funduszu socjalnego. Czy ma moc prawną składane przez nich oświadczenie o zgodzie na potrącanie z ich pensji rat pożyczki w razie zaprzestania spłaty przez pożyczkobiorcę? Nasze wątpliwości wynikły z obowiązującego orzecznictwa Sądu Najwyższego, który za nieważne uznaje wyrażenie przez pracownika zgody na potrącenie ewentualnego długu przyszłego o niewiadomej wysokości.

Orzecznictwo SN, Dyskryminacja

Informowanie o przepisach dotyczących równego traktowania (art. 94(1))

Czy wynagrodzenie członka zarządu zależy od wymiaru etatu

Równe traktowanie w zatrudnieniu (art. 18 (3a))

Naruszenie zasady równego traktowania (art. 18 (3b))

Dyskryminacja w zatrudnieniu - obowiązki pracodawcy art. 11(3)

Równe traktowanie w zatrudnieniu (art. 11(2))

Czy wysokość płacy w umowie o pracę może być ustalana przez pracodawcę i pracownika w dowolny sposób

Czy pracownikowi rezygnującemu z pracy po przejściu zakładu na nowego pracodawcę należy się odprawa z tytułu zwolnień grupowych

Które z jednocześnie doręczonych przez pracodawcę pism jest ważne

Dopłaty do wypoczynku dla emerytów i rencistów z ZFŚS

Egzekucja składek z majątku członka zarządu spółki

Czy można odmówić pracownikom udziału w szkoleniu

Wysokość odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy

Nierówne traktowanie w zatrudnieniu

Palarnia w zakładzie pracy

Jakie odszkodowanie przysługuje pracownikowi za wadliwe wypowiedzenie umowy o pracę

Który sąd jest właściwy w przypadku sporu między płatnikiem zasiłku a ZUS

Składki ZUS od umowy czy od działalności gospodarczej

Czy ukaranie karą porządkową może być przyczyną wypowiedzenia

Złe wypowiedzenie - tylko z nieistniejących przyczyn

Czy przy liczeniu stażu pracy do nagrody jubileuszowej można pominąć staż w prywatnych firmach

Jakie są skutki fikcyjnego określenia miejsca wykonywania pracy, dokonanego w celu obejścia przepisów administracyjnych innego państwa

Kiedy można zatrudnić obcokrajowców na stanowiskach samorządowych

Czy można przyznać nowym pracownikom niższe wynagrodzenia

Brak konieczności zmiany treści układu

Jakie są zasady wypłaty odprawy emerytalnej po zmianie ustawy emerytalnej

Czy zwalnianie pracowników o najkrótszym stażu narusza zasady równego traktowania

Naruszenie przepisów w zakresie wynagrodzeń

Jakie są skutki niezastosowania przepisów o zwolnieniach grupowych do pracowników zatrudnionych na czas określony

Większa ochrona dla dyskryminowanych pracowników

Czy ryczałt za nadgodziny musi być ustalony jako odrębny składnik płacy

Ocenianie pracowników - aspekty prawne

Zmiany w prawie pracy (cz. 2)

Wypowiedzenie tylko z powodu emerytury - to dyskryminacja

Wynagrodzenie w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy w trakcie wypowiedzenia

Skierowanie pracownika do innej pracy w razie przestoju

Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy

Wypłata nagród jubileuszowych dla części pracowników przejętego zakładu pracy

Czy zarobki osiągane w czasie trwania sprawy w sądzie o przyznanie renty mają wpływ na jej wypłatę

Kiedy w zatrudnieniu występuje dyskryminacja pośrednia

Jak pracodawca powinien skutecznie przeciwdziałać mobbingowi w zakładzie pracy

Nabycie prawa do świadczenia wynikającego z układu zbiorowego

Grupowe ubezpieczenie na życie w zakładzie pracy

Wypowiedzenie umowy o pracę chronionemu związkowcowi

Czy pracownik, którego zakład pracy ponownie zatrudni po przejściu na emeryturę, może zrzec się odprawy emerytalnej

Czy strażakowi przysługuje wynagrodzenie za pracę w nadgodzinach

Czy można dyscyplinarnie zwolnić pracownicę w ciąży

Kto dysponuje w zakładzie środkami funduszu socjalnego

Czy osoba zatrudniona w innym państwie Unii może podlegać polskim ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej

Zgoda żyranta na potrącenie długu z jego wynagrodzenia za pracę