Kategorie

Jakie są zasady wypłaty odprawy emerytalnej po zmianie ustawy emerytalnej

Sylwia Kalman
Od 8 stycznia 2009 r. pracownicy mogą jednocześnie otrzymywać emeryturę i pensję od pracodawcy, bez konieczności rozwiązywania umowy o pracę. W związku z tym powstały wątpliwości, czy takim pracownikom przysługuje odprawa emerytalna.

Dotychczas ZUS zawieszał wypłatę świadczenia emerytowi niezależnie od tego, ile emeryt zarabiał, jeżeli przechodząc na emeryturę kontynuował zatrudnienie u swojego pracodawcy. Po zmianie przepisów pracownicy mogą ubiegać się w ZUS o emeryturę, mimo że pracują i nie rozwiązali umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę. Jeśli ZUS im ją przyzna, będą ją otrzymywali równolegle z pensją. W takiej sytuacji prawnicy nie są jednomyślni, czy odprawa emerytalna przysługuje pracującym emerytom. Natomiast jeśli przysługuje, to kiedy - czy w dniu nabycia prawa do emerytury, czy w dniu rozwiązania umowy o pracę po nabyciu prawa do emerytury.

Pracodawca ma obowiązek wypłacenia odprawy pieniężnej pracownikowi, którego stosunek pracy ustał w związku z przejściem na emeryturę lub rentę. Odprawa ta przysługuje w wysokości 1-miesięcznego wynagrodzenia (art. 921 Kodeksu pracy).

Warunkiem uzyskania odprawy emerytalnej jest zatem:

  • spełnienie wymagań uprawniających do uzyskania wskazanego świadczenia (emerytury, renty) z ubezpieczenia społecznego,
  • związek między ustaniem zatrudnienia a przejściem na emeryturę lub rentę.

Dopiero łączne spełnienie obu tych warunków uprawnia do odprawy emerytalnej.

Stanowisko niekorzystne dla pracujących emerytów

Zdaniem niektórych prawników, osoby, które rozwiążą umowę o pracę już po otrzymaniu emerytury z ZUS, nie otrzymają odprawy emerytalnej. Osoby te nie spełnią bowiem jednego z warunków uprawniających do odprawy emerytalnej określonych w Kodeksie pracy. Rozwiążą one umowę, jednak nie w związku z przejściem na emeryturę. Zwolennicy tego poglądu twierdzą, że nie można uzasadniać rozwiązania umowy przejściem na emeryturę, kiedy tę emeryturę już się otrzymuje. Zgodnie z tym poglądem, pracownikowi, który rozwiąże umowę o pracę przykładowo po 3 latach pracy i w tym czasie pobierał emeryturę, nie należy się odprawa emerytalna, gdyż nie ma tu związku między rozwiązaniem przez pracownika stosunku pracy a przejściem na emeryturę.

Stanowisko korzystne dla pracujących emerytów

Reklama

Wśród ekspertów prezentowane jest również przeciwne stanowisko. Zgodnie z nim, w chwili gdy pracownik, który pracuje i jednocześnie pobiera emeryturę, zdecyduje się na rozwiązanie umowy, postąpi tak w związku z przejściem na emeryturę. W takim przypadku pracownik zachowuje prawo do odprawy emerytalnej.

Pogląd ten potwierdzają liczne wyroki Sądu Najwyższego, według których rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę następuje także wtedy, gdy do zakończenia pracy dojdzie nawet kilka lat po nabyciu prawa do emerytury.

W jednym z najnowszych orzeczeń Sąd Najwyższy stanął na stanowisku (wyrok z 11 października 2007 r., sygn. III PK 40/07), że przejście na emeryturę oznacza zmianę statusu pracownika lub pracownika - emeryta na status wyłącznie emeryta. Zatem odprawa emerytalna przysługuje pracownikowi, jeżeli rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z tak rozumianym przejściem na emeryturę, choćby pracownik ją wcześniej pobierał, chyba że już wcześniej skorzystał z uprawnienia do tej odprawy. Podobnie Sąd Najwyższy wypowiedział się już wcześniej, w wyroku z 6 maja 2003 r. (sygn. I PK 223/02), stwierdzając, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień emerytalnych w czasie trwania zatrudnienia nie powoduje utraty prawa do odprawy emerytalnej w chwili, gdy nastąpi rozwiązanie stosunku pracy.


WAŻNE!

Zdaniem Sądu Najwyższego, do nabycia prawa do odprawy emerytalnej nie jest konieczne przejście na emeryturę równocześnie z rozwiązaniem z tego powodu stosunku pracy.

Stanowisko to zostało poparte przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej. Zdaniem Ministerstwa, „(...) pracownik kontynuujący zatrudnienie po nabyciu prawa do emerytury i pobierający z tego tytułu świadczenie emerytalne oraz wynagrodzenie za pracę nabędzie prawo do odprawy emerytalnej w dniu, w którym rozwiąże stosunek pracy z powodu przejścia na emeryturę, rozumianego jako zamianę statusu pracującego emeryta na status wyłącznie emeryta”.

Wnioski

Reklama

Stosując wykładnię celowościową art. 921 Kodeksu pracy, mimo że nie wynika to jednoznacznie z treści tego przepisu, należy przyjąć, że pracujący emeryt, który rozwiąże umowę o pracę, postępuje tak w związku z przejściem na emeryturę. Takiej osobie należy się więc odprawa emerytalna. Przyjęcie przeciwnego stanowiska bezzasadnie pozbawiłoby pracujących emerytów odprawy emerytalnej. Kwestia ta nie budzi również wątpliwości Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej ani Sądu Najwyższego. Powołane wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego potwierdzają, że w analizowanym przypadku sąd przyznaje pracującym emerytom prawo do odprawy emerytalnej.

Należy jednak pamiętać, że odprawa emerytalna (jak i rentowa) jest świadczeniem jednorazowym. Wskazał na to również Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 8 października 1998 r. (III APa 53/98 Apel. - W-wa 1999/1/5), w którym stwierdził, że art. 921 § 2 Kodeksu pracy, określający, że pracownik, który otrzymał odprawę emerytalną, nie może ponownie nabyć do niej prawa, oznacza, że ustawodawca określił prawo do odprawy emerytalnej jako uprawnienie jednorazowe. W pewnych sytuacjach pracujący emeryci po rozwiązaniu umowy o pracę mogą więc nie otrzymać odprawy.

PRZYKŁAD

Piotr B. przechodząc na emeryturę i rozwiązując w związku z tym umowę o pracę otrzymał od zakładu pracy odprawę emerytalną. Po kilku latach ponownie podjął pracę w tym samym zakładzie. Po dwóch latach Piotr B. rozwiązał umowę o pracę. W tym przypadku Piotrowi B. nie należy się kolejna odprawa emerytalna.

Podstawa prawna

  • art. 921 Kodeksu pracy,
  • art. 37 pkt 5b ustawy z 21 listopada 2008 r. o emeryturach kapitałowych (DzU nr 228 poz. 1507),
  • art. 103 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z ubezpieczeń społecznych (DzU z 2004 r. nr 39, poz. 353 ze zm.).

Orzecznictwo uzupełniające:

  • Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika z winy pracodawcy (art. 55 § 11 k.p.) nie może być uznane za ustanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę (art. 921 § 1 k.p.), wobec czego pracownikowi nie przysługuje odprawa pieniężna, choćby przed rozwiązaniem stosunku pracy posiadał ustalone prawo do emerytury. (Wyrok Sądu Najwyższego z 16 listopada 2000 r., I PKN 81/00, OSNP 2002/11/265)
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?