Kategorie

Czy można przyznać nowym pracownikom niższe wynagrodzenia

Maurycy Organa
Od 1 kwietnia 2009 r. nasza firma planuje zatrudnić 5 nowych pracowników. Ze względu na kryzys gospodarczy chcielibyśmy ustalić ich wynagrodzenie o 500 zł mniejsze niż wynagrodzenie innych pracowników, którzy już u nas pracują na tych samych stanowiskach pracy. Czy możemy to zrobić? Czy takie postępowanie nie będzie uznane za dyskryminację?

RADA

Wynagrodzenie nowo zatrudnionego pracownika może być niższe wyłącznie wówczas, gdy będą mogli Państwo wykazać, że ilość lub jakość pracy nowego pracownika jest niższa niż pracownika wcześniej zatrudnionego. Gdy praca nowego pracownika osiągnie jakość i ilość pracy wcześniej zatrudnionej osoby na takim samym stanowisku pracy, wynagrodzenie nowego pracownika powinno zostać podwyższone do wysokości wynagrodzenia pracownika wcześniej zatrudnionego.

UZASADNIENIE

Wszyscy pracownicy zatrudnieni u danego pracodawcy powinni być równo traktowani w stosunkach pracy, w szczególności w zakresie:

  • nawiązywania i rozwiązywania stosunków pracy,
  • warunków zatrudnienia,
  • awansowania,
  • dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zawodowych.

Równe traktowanie w zatrudnieniu oznacza niedyskryminowanie pracowników w jakikolwiek sposób, bezpośrednio lub pośrednio (art. 183a § 2 Kodeksu pracy).

Reklama

Niedozwolone jest stosowanie kryteriów różnicowania warunków zatrudnienia np. ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkową, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientację seksualną.

Obowiązek równego traktowania nie ma jednak charakteru bezwzględnego, co oznacza, że w pewnych obiektywnych okolicznościach stosowanie różnych warunków zatrudnienia jest dozwolone. W Państwa przypadku taką okolicznością przewidującą możliwość ustalania różnych warunków zatrudnienia może być np. kryterium stażu pracy. Może to dotyczyć zarówno ogólnego stażu pracy, jak i wyłącznie stażu pracy w danym zakładzie pracy.

Za obiektywne kryterium różnicujące wysokość wynagrodzenia należnego pracownikom uważane jest również kryterium kwalifikacji zawodowych pracownika.

WAŻNE!

Przyczyną stosowania wobec pracowników zatrudnionych na takich samych stanowiskach różnych warunków zatrudnienia może być staż pracy.

Reklama

Przy stosowaniu kryterium stażu pracy pracodawcy zazwyczaj chodzi o premiowanie zdobytego już doświadczenia, które pozytywnie wpływa na jakość pracy świadczonej przez pracownika. Różnicując wynagrodzenia pracowników wykonujących jednakową pracę ze względu na staż pracy pracodawca powinien w razie wątpliwości udowodnić, że różnicując wynagrodzenie pracowników kierował się obiektywnymi powodami. Powinien więc wykazać, że różny staż pracy miał znaczenie przy wykonywaniu pracy powierzonej pracownikom, tj. np. wpływał na jej jakość.

Z punktu widzenia pracownika, wynagrodzenie jest szczególnie istotnym składnikiem „warunków zatrudnienia”. Prawo do równego wynagrodzenia podlega więc nie tylko regulacjom antydyskryminacyjnym, ale również zasadzie jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (art. 183c Kodeksu pracy). Pracą jednakową jest praca tego samego rodzaju, która jest wykonywana przez pracowników o tych samych kwalifikacjach, tej samej ilości i jakości. Jeśli prace nie spełniają tych wymagań, to powinny być zaliczone do prac o takiej samej wartości i wówczas trzeba ocenić zarówno samego pracownika (np. jego kwalifikacje), jak też ilość i rodzaj wykonywanej pracy.

Jeżeli więc Państwa nowo zatrudniony pracownik będzie wykonywał dokładnie taką samą pracę jak dotychczasowy (identyczne stanowisko, zakres obowiązków, odpowiedzialność, ilość i jakość pracy), to niższe wynagrodzenie nowozatrudnionej osoby będzie uznane za zachowanie dyskryminujące, nawet jeżeli staż pracy obu osób będzie różny. W odniesieniu do wysokości wynagrodzenia staż pracy może być kryterium pozwalającym na różnicowanie wysokości tego wynagrodzenia wyłącznie wtedy, gdy w sposób obiektywny wpływa na jakość i ilość tej samej pracy wykonywanej przez obu pracowników.

PRZYKŁAD

Do obowiązków pracowników magazynu należy m.in. ładowanie towaru na ciężarówki. Dwaj pracownicy magazynu wykonują na jednej zmianie tę samą pracę, z tym że jeden z nich pracuje na tym stanowisku już 3 lata (drugi został niedawno zatrudniony) i zna sposób układania towarów na ciężarówce, który preferują stali klienci. Sposób ułożenia tych towarów jest podyktowany wyłącznie upodobaniami klientów, a nie kwestami technicznymi. Praca pracownika dłużej zatrudnionego w magazynie może być w takim przypadku wyżej wyceniana przez pracodawcę (wyższe wynagrodzenie). Jednak po upływie czasu niezbędnego do poznania upodobań wszystkich stałych klientów nowy pracownik powinien otrzymać takie samo wynagrodzenie.

Wynagrodzenie obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna.


PRZYKŁAD

Działanie pracodawcy, który wypłaca dwóm magazynierom wykonującym taką samą pracę (na tym samym stanowisku, na dwóch zmianach) takie samo wynagrodzenie podstawowe, a jednocześnie wypłaca stałą premię motywacyjną w znacząco różnej wysokości, może być uznane za dyskryminację.

W przypadku gdy pracodawca dopuszcza się wobec pracownika działań dyskryminujących, pracownik może:

  • dochodzić od pracodawcy odszkodowania w wysokości nie niższej od minimalnego wynagrodzenia,
  • rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy.

Prawo do odszkodowania przysługuje również wówczas, gdy pracownik nie poniósł żadnej szkody. Odszkodowanie należy się pracownikowi za sam fakt naruszenia przez pracodawcę zakazu dyskryminacji. Wysokość poniesionej przez pracownika szkody (np. różnica w kwocie wypłaconego wynagrodzenia w stosunku do pracownika lepiej wynagradzanego na tym samym stanowisku) będzie miała zasadniczy wpływ na ustalenie wysokości należnego odszkodowania.

Pracownik występujący z roszczeniem związanym z dyskryminacją nie musi wykazywać bezprawności działań pracodawcy. Musi jedynie wykazać, że pracodawca traktował go gorzej niż inne osoby zatrudnione na tym samym stanowisku. Obowiązek wykazania braku winy spoczywa na pracodawcy, tj. pracodawca musiałby udowodnić, że np. odmiennie kształtując wysokość wynagrodzenia swoich pracowników kierował się dozwolonymi i obiektywnymi przyczynami.

Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu jest zwolnione z opodatkowania. Zostało również wyłączone z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Należy również podkreślić, że skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia. Nie może też być przyczyną pogorszenia warunków zatrudnienia tego pracownika lub innego pracownika, który pomógł osobie dyskryminowanej w związku z dochodzeniem roszczeń od pracodawcy.

Podstawa prawna:

  • art. 183a-183d, art. 55 Kodeksu pracy,
  • art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (DzU z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.),
  • § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (DzU nr 161, poz. 1106 ze zm.).

Orzecznictwo uzupełniające:

  • Korzystanie z uprawnień przyznanych przepisami prawa w związku z urodzeniem i wychowywaniem dziecka nie może być uznane za obiektywną przyczynę ustalenia niższego wynagrodzenia w porównaniu do innych pracowników. (Wyrok Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2008 r., II PK 116/07)
  • W przypadku zróżnicowania wynagrodzenia pracowników wykonujących jednakową pracę pracodawca powinien udowodnić, że kierował się obiektywnymi powodami. Oznacza to, że przy powołaniu się na różne kwalifikacje zawodowe i staż pracy istnieje konieczność wykazania, że miały one znaczenie przy wykonywaniu powierzonych zadań. (Wyrok Sądu Najwyższego z 22 lutego 2007 r., I PK 242/06)
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Praca w Niemczech bez znajomości języka

    Praca w Niemczech bez znajomości języka jest możliwa. Pracodawcy w dużych niemieckich miastach zatrudniają wykwalifikowanych pracowników z zagranicy.

    Elektroniczny wniosek urlopowy a przepisy prawne

    Elektroniczny wniosek urlopowy - czy jest zgodny z przepisami prawnymi? Czy wniosek o urlop musi być składany w formie papierowej? Co na to Kodeks pracy?

    Wyłączenie winy pracownika w naruszeniu obowiązków

    Wyłączenie winy pracownika. Zgodnie z wykładnią dominującą w nauce oraz orzecznictwie prawa pracy rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika, o którym mowa w art. 52 §1 pkt 1) kp jest zasadne, jeżeli pracownik naruszy swoje podstawowe obowiązki pracownicze i można mu przypisać winę „ciężką" w postaci winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa oraz gdy jednocześnie to naruszenie stanowi jednocześnie poważnie zagrożenie lub naruszenie interesów pracodawcy. Ponieważ Kodeks pracy nie zawiera przepisów precyzujących rozumienie winy pracownika, w poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie jakie przesłanki i w jakich okolicznościach mogą wyłączyć winę pracowniczą, zwrócić należy się do nauki prawa pracy i orzecznictwa Sądu Najwyższego. Warto zatem przybliżyć niektóre z przesłanek mogących uzasadnić wyłączenie winy pracownika, co w rezultacie oznaczać może bezzasadność dyscyplinarnego rozwiązania umowy o pracę.

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przy dwóch umowach o pracę?

    Ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na dwóch umowach o pracę? Jak wyliczyć liczbę dni wolnych?

    Ubiór do pracy - opinia Polaków

    Ubiór do pracy - jak Polacy chcą ubierać się do wykonywania codziennych obowiązków służbowych?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - umowa o dzieło 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów o dzieło - czy Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto w 2022 r.?

    PIP przeprowadzi kontrolę bez zapowiedzi

    Kontrola PIP już niedługo będzie mogła odbyć się bez zapowiedzi. Przewidziano to w nowelizacji ustawy Prawo przedsiębiorców.

    Lodołamacze 2021 - zgłoszenia do 15 sierpnia!

    Lodołamacze 2021 - zapraszamy do udziału w 16 edycji konkursu! Patronem medialnym wydarzenia jest portal Infor.pl.

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany?

    Zasiłek macierzyński - jakie zmiany chce wprowadzić ZUS? Czym jest okres wyczekiwania?

    Podatki i składka zdrowotna - zmiany od 1 stycznia 2022 r.

    Podatki i składka zdrowotna - jakie zmiany wprowadza Polski Ład? Co zmieni się od 1 stycznia 2022 r.?

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r.

    Planner kadrowo-płacowy na sierpień 2021 r. wymienia wszystkie obowiązki miesięczne. Jaki jest wymiar czasu pracy w sierpniu? Ile wynosi dodatek nocny?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.