REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy wysokość płacy w umowie o pracę może być ustalana przez pracodawcę i pracownika w dowolny sposób

Michał Culepa
Michał Culepa

REKLAMA

Ustalanie płac na zasadzie powiązań rodzinnych, w oderwaniu od jakości i ilości świadczonej pracy, w kwotach rażąco wygórowanych jest niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Postanowienia umów o pracę naruszające te zasady są nieważne (wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2009 r., I UK 13/09).

W listopadzie 2005 r. Oddział ZUS w N. zakwestionował podstawy wymiaru składek czterech osób zajmujących kierownicze stanowiska w spółce F. Osobami tymi były: Anna K.-Sz. – zatrudniona jako zastępca dyrektora ds. rehabilitacji, Jarosław Sz. – dyrektor ds. administracyjno-prawnych, Andrzej Sz. – zastępca dyrektora ds. administracyjnych i Jadwiga Sz. – dyrektor ds. administracyjnych. Wszystkie te osoby, zgodnie z zawartymi umowami o pracę, otrzymywały miesięczne wynagrodzenia w kwotach od 10 do 50 tys. złotych. ZUS uznał w decyzji, że tak ustalone wynagrodzenia były zawyżone i w związku z tym obniżył wszystkim wymienionym pracownikom wynagrodzenia do poziomu zarobków uzyskiwanych przez pracowników spółki zatrudnionych na porównywalnych stanowiskach.

Autopromocja

Kwoty ustalone przez ZUS jako nowe podstawy wymiaru składek wynosiły od 3 do 5 tys. zł. Wszyscy wnioskodawcy odwołali się do sądu, a do sprawy przystąpiła – jako zainteresowana – spółka F., którą reprezentował prezes zarządu Józef Sz.

W toku postępowania przed Sądem Okręgowym w T. okazało się, że wszyscy wymienieni wyżej dyrektorzy to osoby będące bliskimi krewnymi prezesa Józefa Sz. Ponadto spółka miała status zakładu pracy chronionej, dlatego kwoty składek opłacanych przez pracodawcę były znacznie niższe niż w przypadku „zwykłego” pracodawcy. Spółka korzystała z dofinansowania składek i innych należności publicznoprawnych ze środków budżetu państwa.

Sąd ustalił, że powodowie nie wykonywali swoich obowiązków jako osoby zarządzające. Nawet nie posiadali własnych pieczątek imiennych, gdyż kto inny podejmował decyzje i kierował spółką. Podobnie zakresy obowiązków znacznie różniły się od tych, które przypisywano w spółce osobom zajmującym tego typu stanowiska. W dodatku niektóre z osób zajmujących kierownicze stanowiska w spółce F. wcześniej pracowały (zresztą przez krótki okres) na znacznie mniej eksponowanych stanowiskach (np. Anna K.-Sz. była wcześniej zatrudniona jako instruktor – terapeuta z wynagrodzeniem ok. 1000 zł miesięcznie, Andrzej Sz. i Jadwiga Sz. byli pracownikami marketingu z wynagrodzeniem wynoszącym ok. 3000 zł itp.).

Sąd uznał, że tak ustalone wynagrodzenia są zupełnie nieadekwatne do ilości i jakości pracy wykonywanej przez powodów, a dysproporcje między zarobkami powodów i innych pracowników zatrudnionych na porównywalnych stanowiskach są wyjątkowo rażące. Z tych względów, opierając się na wykładni zawartej w uchwale Sądu Najwyższego z 27 kwietnia 2005 r. (II UZP 2/05, OSNP 2005/21/338), sąd okręgowy podzielił stanowisko ZUS i stwierdził nieważność umów o pracę w zakresie dotyczącym ustalenia wysokości wynagrodzeń, oraz oddalił w całości odwołanie powodów. Złożyli oni apelację, która również została oddalona przez Sąd Apelacyjny w K. Sprawa trafiła do Sądu Najwyższego, który ostatecznie ją zakończył, oddalając w całości skargę kasacyjną powodów.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Uzasadniając wyrok Sąd Najwyższy odniósł się szczegółowo do poszczególnych argumentów zawartych w skardze. W pierwszej kolejności zakwestionował twierdzenie, że w przypadku powodów konieczne byłoby unieważnienie uchwały zgromadzenia wspólników, określającej postanowienia umowy o pracę (wydanej na podstawie art. 210 Kodeksu spółek handlowych). Sąd wskazał, że przedmiotem sprawy jest ważność niektórych postanowień umowy o pracę, a nie uchwały wspólników. Sprawa dotyczy więc stosunku prawnego między spółką a jej pracownikami i zarzut ten wykracza poza ramy tego postępowania.

W dalszej części uzasadnienia sąd wskazał, że z przepisów ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 2008 r. nr 14, poz. 92 ze zm.) nie wynika konieczność ograniczania wynagrodzeń czy to osób niepełnosprawnych, czy osób zarządzających zakładami pracy chronionej. Jednak fakt, że składki ZUS są w tym przypadku pokrywane głównie ze środków budżetowych, rzutuje na ocenę stosunku pracy powodów. Ocena ta powinna uwzględniać zasady współżycia społecznego, gdyż, zgodnie z art. 8 Kodeksu pracy, nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony (analogiczną normę zawiera art. 5 Kodeksu cywilnego). ZUS miał prawo oceniać stosunek pracy i zakwestionować jeden z jego elementów właśnie z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Zasady te nie są i nie powinny być stosowane do stosunków prawnych z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ale w tym przypadku kwestionowane było wynagrodzenie za pracę, a to już jest element stosunku pracy, nie zaś stosunku ubezpieczeniowego.

Sądy obu instancji słusznie stwierdziły nieważność części postanowień umów o pracę dotyczących wynagrodzeń powodów ze względu na naruszenie zasad współżycia społecznego. Jest to konsekwencja zastosowania, poprzez art. 300 Kodeksu pracy – normy art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego, który stanowi wyraźnie: nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Wysokość wynagrodzeń w spółkach i innych podmiotach, których właścicielami lub udziałowcami są wyłącznie osoby prywatne, nie zawsze może być wyłączną domeną stron stosunku pracy. W przypadku gdy koszty pewnych danin publicznych (tutaj – składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne) są ponoszone przez państwo, pojawia się czynnik publiczny. Koszty tych składek ponosi budżet państwa – a więc pośrednio wszyscy, którzy opłacają stosowne składki, podatki i inne należności publiczne. Z tego względu należy negatywnie ocenić postępowanie stron – spółki i jej pracowników.

W takim przypadku ustalanie wynagrodzeń na zasadzie powiązań rodzinnych (co pośrednio przyznał prezes zarządu spółki w postępowaniu sądowym), w oderwaniu od ilości i jakości pracy, w kwotach rażąco wygórowanych jest niemoralne i nieetyczne, a płaca tak określona może być uznana za niegodziwą – stwierdził sąd.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    1 marca 2024 r. to Dzień Doceniania Pracownika. Co zrobił Twój pracodawca, żeby Cię docenić?

    1 marca 2024 r. to Dzień Doceniania Pracownika. Co zrobił Twój pracodawca, żeby Ci docenić? Prawie 80% ankietowanych przyznaje, że pracowałoby bardziej produktywnie, gdyby częściej otrzymywało uznanie za swoją pracę. Jakie uznanie? Przede wszystkim godne traktowanie pracowników, z poszanowaniem ich praw no i oczywiście finansowe świadczenia jak i różnego rodzaju benefity.

    Okazjonalna praca zdalna. Pracodawca nie zapewni narzędzi pracy ani nie poniesie kosztów

    Okazjonalna praca zdalna może być wykonywana na wniosek pracownika. Przepisy regulują ten rodzaj pracy zdalnej w sposób specyficzny. W szczególności zakres obowiązków, jakie obciążają pracodawcę jest węższy niż w pozostałych przypadkach pracy zdalnej. 

    Czas pracy pracowników zarządzających zakładem pracy - bez wynagrodzenia i dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Czy zawsze?

    Czas pracy pracowników zarządzających zakładem pracy w pewnych aspektach jest inaczej regulowany przez Kodeks pracy. Pracownikom tym nie przysługuje prawo do rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych. Są jednak sytuacje, gdy pracownik zarządzający taką rekompensatę otrzyma.

    4-dniowy tydzień pracy - badanie opinii polskich pracodawców

    4-dniowy tydzień pracy dla niektórych pracodawców jest niewykonalny ze względu na specyfikę branży. Sprawdź, którzy pracodawcy rozważają 4-dniowy tydzień pracy dla swoich pracowników.

    REKLAMA

    PFRON dofinansuje nawet 85% ceny zakupu samochodu. Masz pytania? Zadzwoń do PFRON!

    Od 1 marca 2024 r. od godz. 10.00 można składać wnioski o dofinansowanie ze środków PFRON do ceny zakupu samochodu osobowego. Pracownicy PFRON udzielą odpowiedzi na pytania zainteresowanych. Przedstawiamy listę numerów telefonów do Oddziałów PFRON.

    Wyższe emerytury, renty, dodatki z KRUS już od 1 marca 2024 r.

    Już od jutra, 1 marca 2024 roku, emerytury i renty z KRUS będą wyższe. Podwyżka dotknie również takich świadczeń KRUS: najniższa emerytura, emerytura matczyna, świadczenie dla sołtysa, świadczenia uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, świadczenia wyrównawcze dla działaczy opozycji antykomunistycznej i osób represjonowanych z powodów politycznych oraz dodatki do emerytur np. dodatek pielęgnacyjny.

    Ponad 15160 tys. osób pracowało w Polsce we wrześniu 2023 r. GUS podał dane

    Według stanu na ostatni dzień września 2023 r. 15160,3 tys. osób pracowało w gospodarce narodowej. Było to o 58,1 tys. osób więcej niż w sierpniu 2023 r. Średnia wieku pracujących wyniosła – jak w poprzednich miesiącach – 42,6 roku, a mediana wieku – 42,0 lata. Dane dotyczące średniej wieku i mediany wieku pracujących były podobne dla kobiet jak i mężczyzn. Główny Urząd Statystyczny opublikował raport dotyczący sytuacji na rynku pracy we wrześniu 2023 r. 

    Bezrobocie będzie wzrastać tylko sezonowo. Wskaźnik Rynku Pracy poszedł w górę

    Wskaźnik Rynku Pracy wzrósł w lutym 2024 r. do 67,7 pkt. z 67,5 pkt. w stosunku do stycznia. Wskaźnik ten informuje, jak wielkość bezrobocia będzie zmieniała się w przyszłości. Stopa bezrobocia wzrosła w styczniu 2024 r. do 5,4 proc., miesiąc wcześniej była o 0,3 pkt. proc. niższa. Zdaniem ekspertów Biura Inwestycji i Ekonomicznych Cykli wzrost bezrobocia ma charakter sezonowy.

    REKLAMA

    Od 1 marca 2024 r. wynagrodzenie pracowników młodocianych wyniesie od 527,83 zł do 754,04 zł

    Od 1 marca 2024 r. wzrasta wynagrodzenie pracowników młodocianych odbywających naukę zawodu oraz przyuczanych do wykonywania określonej pracy. Wysokość ich wynagrodzenia wyniesie od 527,83 zł do 754,04 zł.

    Uwaga! 3065,16 zł – tyle od 1 marca 2024 r. pracodawca wpłaci co miesiąc na PFRON za pracownika

    Od 1 marca 2024 r. wzrasta wysokość miesięcznej wpłaty na PFRON. Pracodawcy wpłacą 3065,16 zł składki za pracownika.

    REKLAMA