Kategorie

Naruszenie przepisów w zakresie wynagrodzeń

Monika Cieślak
Naruszanie przepisów prawa pracy w zakresie wynagrodzeń może polegać na niewypłaceniu wynagrodzenia, niezachowaniu w tajemnicy jego wysokości czy naruszeniu przepisów o dyskryminacji przy wynagradzaniu pracowników.

Jednym z głównych i najczęściej występujących naruszeń przepisów w zakresie wynagrodzeń jest niewypłacenie przez pracodawcę w ustalonym terminie wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi, zaniżenie wysokości tego wynagrodzenia lub świadczenia albo dokonanie bezpodstawnych potrąceń.

Reklama

W dzisiejszej sytuacji na rynku pracy najpoważniejszą konsekwencją związaną z naruszeniem przepisów w zakresie wynagrodzeń jest możliwość rozwiązania umowy bez wypowiedzenia przez pracownika. Może on rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego wielokrotnie potwierdzało, że pracodawca, który bez usprawiedliwionej przyczyny nie wypłaca pracownikowi chociażby części wynagrodzenia, narusza swoje podstawowe obowiązki w sposób ciężki. Pracownik ma w takiej sytuacji prawo rozwiązać umowę o pracę w ciągu jednego miesiąca z chwilą, kiedy dowiedział się, że w poprzednim miesiącu nie otrzymał wynagrodzenia w pełnej wysokości.

Oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Takie działanie pracownika pociąga za sobą skutki, jakie przepisy prawa wiążą z rozwiązaniem umowy przez pracodawcę za wypowiedzeniem (art. 55 § 3 k.p.).

Przesłanką rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia ze względu na ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków wobec pracownika i uzyskania odszkodowania jest wina umyślna lub rażące niedbalstwo pracodawcy.

Przykład

Reklama

Pracownik skorzystał z oferowanej przez pracodawcę pożyczki na remont mieszkania. Z jego pensji co miesiąc miało być potrącane 450 zł. Ostatnią ratę pracownik miał zapłacić w listopadzie. W wyniku pomyłki również z grudniowej pensji pracownikowi potrącono 450 zł. W takiej sytuacji pracownik może jedynie domagać się wypłaty pozostałej części wynagrodzenia wraz z odsetkami. Nie może jednak z tego powodu rozwiązać umowy.

Nie ma przy tym znaczenia, że pracodawca nie uzyskał wystarczających środków na wypłacenie całości pensji pracowników. Obowiązkiem pracodawcy jest terminowe wypłacanie wynagrodzeń. Bez znaczenia jest natomiast fakt, czy pracodawca ma wystarczające środki na jego wypłatę. Z punktu widzenia treści stosunku pracy (w tym zwłaszcza praw pracowniczych) jest całkowicie obojętne, z jakiego źródła pracodawca uzyskuje środki na wynagrodzenia. Jest to efekt podstawowej cechy tego stosunku prawnego, w którym pracodawca ponosi ryzyko prowadzonej działalności, które tym samym nie obciąża pracowników.

W przypadku niewypłacenia części czy całości wynagrodzenia w przypadku rozwiązania z tego powodu umowy przez pracownika ma on dodatkowo prawo do odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy - w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.


Naruszenie zasady równości i zakazu dyskryminacji

Negatywne konsekwencje może mieć również niewłaściwe określenie poziomu wynagrodzenia pracownika. Wynagrodzenie pracownika powinno być określone nie tylko zgodnie z postanowieniami wewnętrznego regulaminu wynagradzania, ale także zgodnie z zasadami prawa pracy. Niekorzystne ukształtowanie wynagrodzenia za pracę lub pominięcie przy przyznawaniu innych świadczeń związanych z pracą jest naruszeniem zasady równego traktowania, chyba że pracodawca udowodni, że kierował się obiektywnymi powodami.

Przykład

Pracownik zarzucił pracodawcy, że zarabia dużo mniej niż nowo przyjęty pracownik na takie samo stanowisko. Zagroził, że jeżeli nie otrzyma podwyżki, skieruje sprawę do sądu. Jak pracodawca może się bronić?

Uzasadnieniem dla wyższej pensji nowego pracownika może być wyższa wydajność pracy bądź wyższe kwalifikacje. Z drugiej strony długoletni staż pracy w danej organizacji zazwyczaj oznacza bogate doświadczenie zawodowe, które zwiększa jakość i wydajność świadczonej pracy. W opisanej sytuacji pracownicy długoletni mogą domagać się podwyżki wynagrodzenia bądź rozwiązać umowę o pracę. Sąd Najwyższy w wyroku z 12 września 2006 r. (I PK 89/06) potwierdził, że stosowanie zasady równego traktowania w zatrudnieniu powinno polegać na podwyższaniu świadczeń należnych pracownikom traktowanym gorzej. Tak więc pracownicy o wieloletnim stażu, jeśli wykonują pracę jednakowego rodzaju, ilość i jakość świadczonej pracy nie różni się od pracy wykonywanej przez nowych pracowników, a kwalifikacje wymagane przy jej wykonywaniu są zbliżone lub takie same, mają prawo do domagania się wynagrodzenia takiego, jakie otrzymują nowi pracownicy, którzy są zatrudniani za wyższe wynagrodzenie. Niezależnie od roszczenia o podwyżkę pensji osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę. Skorzystanie przez pracownika z uprawnień przysługujących z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie może stanowić przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie przez pracodawcę stosunku pracy lub jego rozwiązanie bez wypowiedzenia. Warto podkreślić, że w przypadku sporu sądowego ciężar dowodu spoczywa na pracodawcy i to on musi udowodnić, że nie naruszył zakazu dyskryminacji.

Zachowanie w tajemnicy wysokości wynagrodzenia

Jest to kolejny obowiązek pracodawcy związany z wynagrodzeniami. Wysokość wynagrodzenia stanowi dobro osobiste pracownika i podlega ochronie na mocy przepisów Kodeksu cywilnego. Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale z 16 lipca 1993 r. (I PZP 28/93). Wysokość wynagrodzenia pracowników jest tajna, a jej ujawnienie bez zgody pracownika może stanowić naruszenie jego dóbr osobistych. A zatem, jeśli z winy pracodawcy dojdzie do ujawnienia wysokości zarobków pracownika, może on domagać się od swojego pracodawcy zarówno odszkodowania, jak i zadośćuczynienia. Ponadto pracodawca, ujawniając wynagrodzenie pracownika, narusza przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Dlatego pracodawca, który dopuszcza się bezprawnego rozpowszechnianie danych osobowych, a niewątpliwie wysokość wynagrodzenia stanowi informacje objęte ochroną, musi liczyć się z karą nałożoną przez inspektora.

Podstawa prawna:

  • art. 183a § 1, art. 22 § 1, art. 29 § 1, art. 55 § 11 i § 3, art. 94 pkt 5, art. 282 Kodeksu pracy,
  • ustawa z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (DzU z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.),
  • orzeczenia Sądu Najwyższego:

- z 16 lipca 1993 r. (I PZP 28/93, OSNC 1994/1/2),

- z 12 września 2006 r. (I PK 89/06, M.P.Pr. 2007/2/88).

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?