Kategorie

Czy osoba zatrudniona w innym państwie Unii może podlegać polskim ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej

Michał Culepa
Michał Culepa
Michał Culepa Culepa
Michał Culepa Culepa
Osoba prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium Polski i będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium innego państwa UE podlega, co do zasady, tylko ustawodawstwu innego państwa UE - czyli nie podlega polskim przepisom (wyrok Sądu Najwyższego z 23 sierpnia 2007 r., I UK 68/07).

Eugeniusz P. jest polskim adwokatem, który w okresie od 1 maja do 30 września 2004 r. był zatrudniony na podstawie stosunku pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy w Niemczech. Z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu społecznemu w niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej DAK (Deutsche Angestellten-Krankenkasse).

Reklama

19 lipca 2004 r. uległ wypadkowi przy pracy i z tego tytułu otrzymał od niemieckiej instytucji ubezpieczeniowej stosowne odszkodowanie. Zarazem wystąpił do ZUS o wypłatę zasiłku chorobowego z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem. Wniosek o zasiłek argumentował tym, że równolegle z pracą w Niemczech prowadził działalność zawodową jako adwokat w Polsce (był członkiem zespołu adwokackiego w B. i działalności tej - jak twierdził - nie zaprzestał).

ZUS uznał, że Eugeniusz P. nie był ubezpieczony w tym okresie w Polsce. Decyzję ZUS uzasadnił wskazując art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (DzU z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie.

Rozpatrujący sprawę Sąd Okręgowy w K. ustalił, że Eugeniusz P. podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 maja do 30 września 2004 r. Sąd przyjął, że mimo członkostwa w Unii Europejskiej i bezpośredniego obowiązywania rozporządzeń Rady EWG dotyczących koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego, przepisy te nie dotyczą określenia zasad obejmowania ubezpieczeniem i przystępowania do systemów ubezpieczeń społecznych o charakterze obowiązkowym lub dobrowolnym, unormowanych w ustawodawstwach krajowych każdego z państw członkowskich i ich nie zastępują.

Reklama

Zawarte w rozporządzeniu nr 1408/71 normy kolizyjne rozstrzygają, którego państwa ustawodawstwo należy stosować w określonych sytuacjach, przy zachowaniu gwarancji niepogorszenia sytuacji osób korzystających z prawa przemieszczania się na terytorium UE.

Od orzeczenia apelację złożył ZUS. Sąd Apelacyjny w K. zmienił wyrok i oddalił odwołanie. Sąd powołał się na art. 13 ust. 2 pkt a i art. 14c rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych. (...) Pracownik zatrudniony na terytorium państwa członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego państwa członkowskiego. Osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium państwa i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego obszarze wykonuje pracę za wynagrodzeniem.

Sąd apelacyjny zwrócił uwagę, że do przepisów wprowadzających wyjątki od powyższych zasad nie zostało przez Polskę wprowadzone postanowienie o stosowaniu ustawodawstwa wewnętrznego w przypadku prowadzenia działalności na własny rachunek w Polsce i zatrudnienia w innym państwie członkowskim. Oznacza to, że taka osoba jest objęta ustawodawstwem państwa, w którym wykonuje zatrudnienie z tytułu umowy o pracę. Eugeniusz P. nie mógł podlegać polskiemu systemowi ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia w Polsce pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 1 maja do 30 września 2004 r. i nie przysługuje mu od ZUS świadczenie związane z wypadkiem, jakiego doznał 19 lipca 2004 r.

Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, którą Sąd Najwyższy oddalił.

Uzasadniając wyrok Sąd Najwyższy wskazał, że podstawową zasadą, na jakiej opiera się powoływane w sprawie rozporządzenie nr 1408/71, jest objęcie pracowników najemnych i osób prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się we Wspólnocie systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego państwa członkowskiego.

Zgodnie z kluczowym w rozpoznawanej sprawie art. 14c rozporządzenia nr 1408/71, osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium jednego państwa członkowskiego i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium innego państwa członkowskiego podlega przede wszystkim ustawodawstwu państwa członkowskiego, na którego terytorium wykonuje pracę za wynagrodzeniem. Wyjątki wskazane w załączniku VII do tego rozporządzenia nie dotyczą Polski, gdyż nasz kraj żadnego z nich nie zgłosił. W efekcie osoba będąca równocześnie pracownikiem najemnym na terytorium Niemiec i prowadząca działalność na własny rachunek na terytorium Polski podlega tylko ustawodawstwu niemieckiemu, czyli nie podlega polskim przepisom.

Ustalono, że Eugeniusz P. niewątpliwie świadczył pracę na podstawie umowy o pracę na terenie Niemiec i podlegał z tego tytułu ubezpieczeniu społecznemu (art. 1a rozporządzenia nr 1408/71). Była to praca w niepełnym wymiarze czasu pracy oraz stosownej do niego wysokości wynagrodzenia, ale - ze względu na kilkuletni okres jej świadczenia - należy uznać, że miała ona charakter rzeczywisty i efektywny. Tym samym Eugeniusz P. musiał podlegać wyłącznie niemieckiemu ubezpieczeniu społecznemu.

Michał Culepa

specjalista w zakresie prawa pracy

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS

    Sklepiki szkolne, piloci wycieczek i przewodnicy - wsparcie z ZUS otrzymują wsparcie z ZUS. Mogą liczyć na postojowe i zwolnienie z opłacania składek. Do kiedy można składać wnioski?

    Minimalna płaca w 2022 r. brutto netto

    Minimalna płaca w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Emerytura brutto netto - kalkulator

    Emerytura brutto - ile to netto? Kalkulator emerytalny pozwala ustalić wysokość emerytury. Oblicz.

    Ochrona przedemerytalna - ile lat?

    Ochrona przedemerytalna - ile lat trwa ochrona przed zwolnieniem? Od ilu lat pracownika zaczyna obowiązywać pracodawcę?

    Strategia Demograficzna 2040 - ocena Konfederacji Lewiatan

    Strategia Demograficzna 2040 jest zbyt ogólna i nie odpowiada współczesnym trendom związanym z rodziną. Jak ocenia ją Konfederacja Lewiatan?

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu

    Zwolnienie lekarskie musi wskazywać aktualny adres pobytu. Czy trzeba poinformować ZUS o zmianie miejsca pobytu?

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą

    Zmiana dostawcy PPK wymaga konsultacji z załogą czyli z zakładową organizacją związkową lub inną reprezentacją osób zatrudnionych.

    Emerytura bez podatku – tabela

    Emerytura bez podatku - tabela z kwotą netto w 2021 r. i po zmianach w 2022 r. wskazuje, ile emeryt otrzyma na rękę po podwyżce.