Obowiązki pracodawcy, Składki ZUS

Nowelizacja Kodeksu pracy, która wchodzi w życie z dniem 5 listopada 2026 r. nakłada na pracodawców nowe obowiązki. Podmioty zatrudniające od 10 do 49 pracowników będą musiały tworzyć regulaminy w związku z dyskryminacją i mobbingiem. Co z pozostałymi i jak liczyć próg 10 pracowników?

Pierwsza część zmian dotyczących jawności wynagrodzeń obowiązuje od 24 grudnia 2025 r. i dotyczy rekrutacji. Kolejny etap wdrażania unijnej dyrektywy nadal jest w Polsce na etapie projektu. Jeżeli proponowane przepisy wejdą w życie, pracodawcy będą musieli nie tylko uporządkować zasady wynagradzania, ale także udostępniać pracownikom kryteria decydujące o wynagrodzeniu i jego wzroście. Ocena okresowa nie jest obowiązkowa, ale tam, gdzie wynik pracownika wpływa na podwyżkę, może stać się ważnym elementem dokumentowania tej decyzji.

Aż 54% Polaków zmaga się z chorobami przewlekłymi, które często przeszkadzają w pozostawaniu aktywnym zawodowo. Jak zmienić tę sytuację? Trwają prace Parlamentarnego Zespołu ds. Inkluzywności w Zatrudnianiu. Są 2 postulaty: pilotaż Funduszu na rzecz Inkluzywności w Zatrudnianiu oraz reforma ZFŚS.

Zmiany Kodeksu pracy dotyczące mobbingu, dyskryminacji i innych niepożądanych zachowań w miejscu pracy wejdą w życie 5 listopada 2026 r. Nowelizacja kodeksowa nie tylko zmienia definicję mobbingu, ale przede wszystkim wyraźnie zwiększa obowiązki pracodawców w zakresie zapobiegania niepożądanym zachowaniom w miejscu pracy oraz reagowania na zgłoszenia pracowników.

Przypominamy artykuł z grudnia 2025 r. o księgowej, która straciła wpłacane składki emerytalne do ZUS przez 19 lat. Była jednocześnie wspólniczką w spółce z o.o. i jej pracownicą. Ubezpieczała się jako pracownik. A tak zdaniem ZUS nie można. Logiczne jest, aby ZUS oddał składki za 19 lat (jako nienależnie wpłacone). ZUS oddał za 5 lat, a za 14 lat w praktyce skonfiskował (można odzyskać tylko 5 lat). Okazuje się, że w okresie od 2020 roku prawie 1900 osób tak zostało potraktowanych przez ZUS (informacje od ZUS w trybie informacji publicznej). Straciły od 200 000 zł do 1 mln zł. Przy czym tak stanowią przepisy, które ZUS musi stosować. Art. 24 ust. 6g nienależnie opłacone składki nakazuje traktować jako przedawnione po upływie 5 lat nienależnego opłacania. Uproszczeniem jest więc oskarżanie ZUS o nadużycia. Tak stanowi nieprzymyślane prawo.

Główny Inspektor Pracy apelował już w czerwcu 2026 r. do pracodawców w związku z falą upałów w Polsce. Podkreślał, że czynnik ten należy wziąć pod uwagę przy przy wyznaczaniu zadań pracownikom. Jednocześnie ruszyła specjalna infolinia PIP do zgłaszania wysokich temperatur w miejscu pracy.

Zmiany w zatrudnianiu cudzoziemców, które weszły w życie w grudniu, istotnie wpływają na funkcjonowanie firm w 2026 r. Będą wyższe opłaty administracyjne i nowe obowiązki. Artykuł zawiera wszystko, co powinni wiedzieć pracodawcy zatrudniający pracowników zza granicy.

Zmiana przepisów o mobbingu i dyskryminacji - 19 czerwca Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Kodeks pracy. Zmiany mają sprawić, że wszyscy pracownicy będą czuli się bezpiecznie w swoim miejscu pracy. Ustawa została przekazana do dalszych prac w Senacie.

W 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł. Od płacy minimalnej zależy wysokość innych składników wynagrodzenia oraz świadczeń i należności pracowniczych. Jakie to są świadczenia i w jakiej wysokości?

4 maja 2026 r. na stronach RCL pojawił się nowy projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości (nr z wykazu UC 127). Opublikowano także projekt rozporządzenia MRPiPS ws. szczegółowych informacji o wskaźnikach zawartych w sprawozdaniu dotyczącym luki płacowej między pracownikami płci żeńskiej i męskiej, sposobu i wzoru ich obliczania.

Fundusz Ubezpieczeń Społecznych w 2025 r. pokrył 82,6 proc. wydatków z własnych środków. Przychody wyniosły 458,2 mld zł, a wydatki 456,2 mld zł. Wyniki finansowe Funduszu pozwoliły na zmniejszenie planowanej na 2025 r. dotacji z budżetu państwa – poinformował ZUS.

Tysiące Polaków nie wiedzą, że na ich kontach w ZUS leżą nadpłacone składki. Odzyskanie tych pieniędzy wymaga złożenia jednego wniosku – ale jest na to ściśle określony czas. Po jego upływie nadpłata przepada bezpowrotnie, a ZUS przeznacza ją na wypłatę bieżących świadczeń. Sprawdź, ile masz czasu i co musisz zrobić.

Zaległe składki ZUS dla nieaktywnych firm. RPO interweniuje, MRPiPS wyjaśnia przepisy. Uszczegóławiając, chodzi o problem żądania opłacenia zaległych składek od przedsiębiorców faktycznie niewykonujących działalności, a niezgłaszających wykreślenia firmy z CEIDG, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich podjęło interwencję a resort pracy odpowiedział.

Od tego roku obowiązują przepisy, dzięki którym osoby, które pracują na statkach morskich mogą samodzielnie opłacać składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. Aby uzyskać prawo do świadczeń, marynarze powinni zgłosić się do ZUS. Z nowych regulacji może skorzystać blisko 18 tys. osób.

Czy pamiętasz, że ZUS daje możliwość skorzystania raz w roku z wakacji składkowych? Wniosek trzeba złożyć w miesiącu poprzedzającym ten, w którym chcesz skorzystać z wakacji. To oznacza, że w tym roku można składać wnioski jeszcze tylko w listopadzie – na grudzień 2025. W grudniu nie będzie już można skorzystać z tej możliwości za ten rok, bo złożony wniosek będzie dotyczył już stycznia 2026.

Przeciwdziałanie patologiom rynku pracy, walka z wyzyskiem i realne zabezpieczenie praw cudzoziemców to główne cele nowych przepisów, które już obowiązują. Państwowa Inspekcja Pracy oraz Straż Graniczna otrzymały szersze uprawnienia kontrolne, w tym możliwość nakładania kar, mandatów i kierowania wniosków o ukaranie do sądu. W ograniczaniu nielegalnego zatrudnienia mają pomóc również nowe zasady dla agencji pracy m.in. 2-letni okres karencji dotyczący świadczenia usług na rzecz zatrudniania cudzoziemców. O czym jeszcze muszą wiedzieć pracodawcy, którzy w szczególnie gorącym okresie przedświątecznym szukają rąk do pracy „na już”?

Jeżeli gromadziłeś składki w ZUS, szczególnie w tym samym czasie w zbiegu, to jest z więcej niż jednego tytułu (np. stosunek pracy i działalność gospodarcza), jest bardzo prawdopodobne, że na Twoim indywidualnym koncie w ZUS istnieje nadpłata, którą możesz odzyskać. Musisz jednak pilnować właściwego terminu na złożenie wniosku o zwrot nadpłaconych składek, bowiem w razie jego przekroczenia, składki bezpowrotnie przepadną z Twojej historii ubezpieczenia i zostaną wykorzystane przez ZUS na wypłatę bieżących świadczeń.

Pod koniec sierpnia 2025 r. rząd przyjął projekt ustawy budżetowej na 2026 rok. Jednym z elementów dokumentu jest ustalenie prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. W przyszłym roku stawka ta wzrośnie o 747 zł, czyli do 9420 zł. Ta kwota ma ogromne znaczenie dla branży transportowej, bo to właśnie od niej naliczane są najczęściej składki ZUS kierowców w transporcie międzynarodowym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych udzielił kompleksowych wyjaśnień odnośnie trybu i zasad płacenia składek na ubezpieczenia społeczne do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwolnionych ze służby żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy innych służb mundurowych (np. policjantów, strażników granicznych, strażaków PSP).

Co z maksymalną temperaturą w miejscu pracy? Jak zostanie uregulowana w nowych przepisach rozporządzenia? Wejdzie w życie w 2025 czy 2026 roku? Jakie nowe obowiązki czekają pracodawców w związku z nowymi przepisami bhp?

Polska zajmuje trzecie miejsce w Unii Europejskiej pod względem liczby osób samozatrudnionych, po Grecji i Włochach – wynika z raportu Polskiej Sieci Ekonomii dla ZUS. Przeciętny samozatrudniony w Polsce płaci składki poniżej minimalnego wynagrodzenia. Zgromadzone środki mogą nie wystarczyć do obliczenia emerytury minimalnej.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomina, że w związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia oraz prognozowanym przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem w 2025 roku zwiększyły się składki na ubezpieczenia społeczne. Ile wynoszą?

Każdy pracodawca musi poznać nowe obowiązki w zakresie równości wynagrodzeń w świetle Dyrektywy UE 2023/970. Kiedy nowe przepisy wejdą w życie? Oto 8 najważniejszych postanowień wynikających z dyrektywy o równości i jawności wynagrodzeń.

Ważne zmiany w Kodeksie pracy wejdą w życie w 2025 roku. Pracodawcy zostaną obciążeni nowymi obowiązkami. Umowy cywilnoprawne będą wliczane do stażu pracy. Przepisy o układach zbiorowych pracy znajdą się w osobnej ustawie. Wzrośnie wiele świadczeń przysługujących pracownikom. Zmiany w prawie pracy obejmują szeroki zakres zagadnień - od praw pracowniczych po mechanizmy wsparcia dla przedsiębiorców zatrudniających osoby niepełnosprawne i starsze.

Z dniem śmierci pracownika stosunek pracy wygasa. Pracodawca powinien rozliczyć się z praw majątkowych ze stosunku pracy zmarłego oraz wypłacić odprawę pośmiertną. Jest to świadczenie pieniężne należne rodzinie zmarłego pracownika, które nie wchodzi do praw majątkowych ze stosunku pracy.