Nowelizacja Kodeksu pracy. Będą zmiany w dokumentacji pracowniczej, nowe kody dla ZUS i nowe obowiązki dla pracodawców

• Nowe uprawnienie - uzupełniający urlop macierzyński
• Zmiana rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej
• Zmiana rozporządzenia w sprawie wniosków pracowników
• Nowe kody do dokumentów ubezpieczeniowych i rozliczania składek

Nowe uprawnienie - uzupełniający urlop macierzyński

Od 19 marca 2025 r. zacznie obowiązywać ustawa z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2024 r. poz. 1871). Ustawa wprowadza uzupełniający urlop macierzyński. Urlop będą mogli wykorzystać pracujący rodzice dzieci przedwcześnie urodzonych lub dzieci urodzonych w terminie, ale wymagających hospitalizacji. Będzie on mógł być wykorzystany w jednej części bezpośrednio po urlopie macierzyńskim.

Wymiar uzupełniającego urlopu macierzyńskiego zależny jest od okresu hospitalizacji dziecka, tygodnia ciąży, w którym urodzi się dziecko lub masy urodzeniowej dziecka. Urlop będzie przysługiwał dla:

• pracowników-rodziców dzieci urodzonych przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową nie większą niż 1000 g w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 15. tygodnia po porodzie;
• pracowników-rodziców dzieci urodzonych po ukończeniu 28. tygodnia ciąży a przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową większą niż 1000 g w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu do upływu 8. tygodnia po porodzie;
• pracowników-rodziców dzieci urodzonych po ukończeniu 37. tygodnia ciąży, których dziecko będzie wymagało hospitalizacji, pod warunkiem, że pobyt dziecka w szpitalu po porodzie będzie wynosił co najmniej 2 kolejne dni, przy czym pierwszy z tych dni będzie przypadał w okresie od 5. do 28. dnia po porodzie w wymiarze tygodnia uzupełniającego urlopu macierzyńskiego za każdy tydzień pobytu dziecka w szpitalu w okresie od 5. dnia do upływu 8. tygodnia po porodzie.

Zmiana rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej

W związku z nowelizacją Kodeksu pracy konieczne jest dostosowanie brzmienia rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 535). Projekt rozporządzenia zmieniającego został zamieszczony na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Pracodawca będzie udzielał uzupełniający urlop macierzyński na wniosek składany przez pracownicę albo pracownika – ojca wychowującego dziecko. Wniosek ten pracodawca będzie zobowiązany uwzględnić.

Wniosek powinien być złożony w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie nie krótszym niż 21 dni przed zakończeniem korzystania z urlopu macierzyńskiego. We wniosku o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego trzeba będzie określić termin zakończenia urlopu macierzyńskiego.

Dokumentacja związana z korzystaniem z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego ma istotne znaczenie. Dlatego w projekcie rozporządzenia zmieniającego zaproponowano, aby część B akt osobowych pracownika obejmowała również dokumenty związane z ubieganiem się i korzystaniem przez pracownika z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego.

Projekt zakłada, żeby zmiany rozporządzenia weszły w życie z dniem 19 marca 2025 r. W tym dniu wchodzą też w życie przepisy nowelizujące Kodeks pracy i wprowadzające uzupełniający urlop macierzyński.

Zmiana rozporządzenia w sprawie wniosków pracowników

Zmieni się także rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 maja 2023 r. w sprawie wniosków dotyczących uprawnień pracowników związanych z rodzicielstwem oraz dokumentów dołączanych do takich wniosków (Dz.U. z 2023 r. poz. 937). I ten projekt został zamieszczony na stronie Rządowego Centrum Legislacji.

Projekt zawiera przepisy określające treść wniosku o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz dokumenty dołączane do tego wniosku. Wniosek o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego będzie zawierał imię i nazwisko pracownika, termin zakończenia urlopu macierzyńskiego oraz wskazanie okresu, na który ma być udzielony uzupełniający urlop macierzyński.

Do wniosku pracownik będzie musiał dołączyć:

• oświadczenie o braku zamiaru korzystania z uzupełniającego urlopu macierzyńskiego albo z zasiłku macierzyńskiego za okres odpowiadający okresowi uzupełniającego urlopu macierzyńskiego przez drugiego z rodziców dziecka;
• zaświadczenie wydane przez szpital zawierające informacje o tygodniu ciąży, w którym urodziło się dziecko lub masie urodzeniowej dziecka oraz informacje o okresie pobytu dziecka w szpitalu.

W projekcie znajdują się także przepisy określające treść wniosku o udzielenie uzupełniającego urlopu macierzyńskiego oraz załączniki składane przez pracowników przyjmujących dziecko na wychowanie.

I ten projekt zakłada, że rozporządzenie wejdzie w życie 19 marca 2025 r.

Nowe kody do dokumentów ubezpieczeniowych i rozliczania składek

Zmieni się także rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 20 grudnia 2020 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika składek, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, raportów informacyjnych, oświadczeń o zamiarze przekazania raportów informacyjnych, informacji o zawartych umowach o dzieło oraz innych dokumentów (Dz. U. z 2023 r. poz. 2032 ze zm.). Projektowane zmiany mają umożliwić płatnikom składek prawidłowe wypełnianie dokumentów ubezpieczeniowych oraz rozliczanie składek, co wymaga dodania nowych kodów w załączniku nr 25 do rozporządzenia dotyczących okresu uzupełniającego urlopu macierzyńskiego, za który pobierany jest zasiłek macierzyński.

Zmiany w załączniku nr 25 będą polegać na dodaniu w części XI „Kod świadczenia/przerwy” w dziale 3. „Rodzaje świadczenia i przerwy” nowych kodów:

• „341 – zasiłek macierzyński z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego”;
• „342 – wyrównanie zasiłku macierzyńskiego z ubezpieczenia chorobowego za okres ustalony jako okres uzupełniającego urlopu macierzyńskiego”.

Projektowane rozporządzenie również ma wejść z dniem 19 marca 2025 r. Oczywiście taka data jest związana z datą wejścia w życie nowelizacji Kodeksu pracy wprowadzającej uzupełniający urlop macierzyński.