Zaległe składki ZUS dla nieaktywnych firm. RPO interweniuje, MRPiPS wyjaśnia przepisy

• Zaległe składki ZUS dla nieaktywnych firm. RPO interweniuje, MRPiPS wyjaśnia przepisy
• Odpowiedź MRPiPS i procedura ZUS
• Techniczny dokument wyrejestrowujący (ZUS ZWPA)
• W ramach postępowania wyjaśniającego ZUS może zwrócić się do organu ewidencyjnego o ustalenie, czy działalność była faktycznie prowadzona, oraz do urzędu skarbowego o informacje dotyczące składanych PIT-ów

Zaległe składki ZUS dla nieaktywnych firm. RPO interweniuje, MRPiPS wyjaśnia przepisy

Po artykule prasowym "Gazety Wyborczej", który zwrócił uwagę na problem żądania opłacenia zaległych składek od przedsiębiorców faktycznie niewykonujących działalności, a niezgłaszających wykreślenia firmy z CEIDG, Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich podjęło interwencję.

Dyrektor Zespołu Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego Biura RPO, Anna Szałek, wystąpiła do dyrektor Departamentu Ubezpieczeń Społecznych Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS), Elżbiety Wiśniewskiej, o stanowisko w sprawie. Chodziło w szczególności o określanie dat rozpoczęcia, zawieszania i zakończenia działalności oraz opłacania składek, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego stanowiska Ministerstwa Rozwoju i Technologii, że wpis do CEIDG ma charakter deklaratoryjny, a przedsiębiorca może samodzielnie określać daty, nawet z datą wsteczną.

Odpowiedź MRPiPS i procedura ZUS

MRPiPS w odpowiedzi wskazało, że składki są należne za okres faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej. Jednakże, jeżeli płatnik nie wywiązuje się z obowiązków, a jego konto nie zostało wyrejestrowane w CEIDG (nawet z datą wsteczną), ZUS ma obowiązek egzekwowania należności.

Techniczny dokument wyrejestrowujący (ZUS ZWPA)

W przypadku kont, na których od dłuższego czasu nie składano dokumentów ubezpieczeniowych i nie dokonywano wpłat, ZUS cyklicznie tworzy techniczny dokument wyrejestrowujący (ZUS ZWPA). Ma to na celu domknięcie okresów obowiązku opłacania składek przy podejrzeniu zakończenia działalności pomimo braku formalnego wyrejestrowania.

W ramach postępowania wyjaśniającego ZUS może zwrócić się do organu ewidencyjnego o ustalenie, czy działalność była faktycznie prowadzona, oraz do urzędu skarbowego o informacje dotyczące składanych PIT-ów

W ramach postępowania wyjaśniającego ZUS może zwrócić się do organu ewidencyjnego o ustalenie, czy działalność była faktycznie prowadzona, oraz do urzędu skarbowego o informacje dotyczące składanych PIT-ów. MRPiPS podkreśla, że osoby prowadzące działalność nie są zwolnione z obowiązku rocznego rozliczenia z urzędem skarbowym nawet przy zerowym przychodzie. Zerowy przychód nie oznacza jednoznacznie, że działalność nie jest prowadzona – musi to zostać udowodnione w postępowaniu.

Przedawnienie należności

Jeżeli postępowanie wyjaśniające wykaże, że w spornym okresie działalność była prowadzona, ZUS będzie dochodził składek, ale wyłącznie za okres nieprzedawniony.

Przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 24 ust. 4 oraz ust. 6a-6h) wprowadzają generalną zasadę, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat (z uwzględnieniem przesłanek zawieszających lub przerywających bieg okresu). Oznacza to, że po okresie przedawnienia: ZUS nie może dochodzić zobowiązań, płatnik nie może ich uregulować nawet dobrowolnie, należności nie podlegają zwrotowi.