Zasiłek macierzyński, Urlop wypoczynkowy

Urlop wypoczynkowy należy wykorzystywać w naturze. Jeżeli jest to niemożliwe z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy, wówczas pracownik ma prawo do ekwiwalentu pieniężnego. Podstawą do obliczenia ekwiwalentu jest wynagrodzenie pracownika oraz inne świadczenia ze stosunku pracy.

Jestem zatrudniona na umowę o pracę. Mój staż pracy wynosi 40 lat. W każdym roku kalendarzowym przysługuje mi 26 dni urlopu wypoczynkowego. W tym roku przechodzę na emeryturę w lipcu. Ile urlopu mi przysługuje?

Jeśli pracownik legitymuje się określonym orzeczeniem, to może skorzystać z dodatkowego urlopu wypoczynkowego. To 10 dni roboczych w ciągu roku. Urlop nie przysługuje jednak od razu. Czy przepisy mogą w najbliższym czasie się zmienić? Co z urlopem, gdy orzeczenie traci ważność? Odpowiadamy na ważne pytania.

Niemal dokładnie rok temu w życie weszło nowe uprawnienie skierowane do rodziców, którzy po narodzinach muszą zmierzyć się z dłuższą hospitalizacją dziecka. Z danych ZUS wynika, że skorzystało z niego już ponad pięć tysięcy osób - ale spora grupa uprawnionych wciąż nie wie, że to świadczenie dotyczy właśnie ich.

Urlop wypoczynkowy to jedno z podstawowych uprawnień pracownika gwarantowane przepisami Kodeksu pracy (art. 152 i następne). Co do zasady należy się w wymiarze 20 lub 26 dni na rok kalendarzowy w przypadku zatrudnienia na pełnym etacie. Czy niepełny etat powoduje obniżenie wymiaru należnego urlopu? Ile dni wolnych przysługuje na 1/2 i 3/4 etatu?

Ojcowie na zasiłku macierzyńskim. Dane ZUS za 2025 r. pokazują zmianę trendu w podziale opieki nad dziećmi. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odnotowuje, że rośnie udział ojców korzystających z zasiłku macierzyńskiego, szczególnie w ramach urlopu rodzicielskiego. Rozwiązania wprowadzono w Polsce w związku z wdrożeniem unijnej dyrektywy work-life balance.

Kalendarz na 2026 rok daje realną możliwość zaplanowania kilku dłuższych okresów odpoczynku bez konieczności brania długich, ciągłych urlopów. W praktyce oznacza to mniejsze obciążenie organizacyjne dla pracodawców i lepszy komfort dla pracowników.

Zbliża się koniec 2025 r., a to oznacza wiele podsumowań, pracy i planów dla pracowników, pracodawców i działów Kadr. Okazuje się, że w Kodeksie Pracy jest jeden przepis, który ma duże znaczenie jeżeli chodzi o plan urlopów na 2026 r. Działy HR, pracownicy i pracodawcy - pamiętacie o tym wyjątku z KP? Warto wiedzieć jakie zasady obowiązują przy planowaniu urlopu wypoczynkowego w 2026 r.

Sąd Najwyższy potwierdził, że nagłe podwyższenie wynagrodzenia przed przewidywaną niezdolnością do pracy może zostać uznane za nieważne. ZUS ma prawo zakwestionować podstawę wymiaru składek, jeśli wysokość wynagrodzenia rażąco odbiega od wkładu pracy, a zmiana nastąpiła tuż przed powstaniem prawa do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego. To ważny sygnał dla pracodawców i pracowników.

Czasami pracownik musi być ostrożny niemal jak saper w wojsku - przepisy prawa pracy oczywiście mają za zadanie chronić pracowników, ale jeżeli ich nie znasz lub źle zinterpretujesz, natrafisz na minę. I to zastawioną przez siebie samego. Szczególnie ostrożnie trzeba korzystać z urlopu na żądanie - to wcale nie działa jak automat i trzeba się pilnować, żeby nie popełnić błędu. Możesz przypadkiem lub przez niewiedzę dać swojemu pracodawcy prosty powód do wręczenia wypowiedzenia, albo co gorsza - natychmiastowego rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, czyli tak zwanej dyscyplinarki.

Zapewne wielu pracowników, tak jak ma to miejsce w poszczególnych pragmatykach pracowniczych (i specyficznie uregulowanych zawodach odrębnymi ustawami), chciałoby mieć 100% płatny, dodatkowy urlop wypoczynkowy za staż w wymiarze do 13 dni rocznie. Kto ma zatem do niego prawo i w jakich okolicznościach może korzystać z dodatkowych urlopów? Istotną rolę odgrywa tutaj też orzecznictwo, które wskazuje jaki sąd jest właściwy w przypadku sporu.

Rząd pracuje nad nowym typem urlopu wypoczynkowego. To ma być dodatek do urlopu wypoczynkowego 26 dni. Dodatkowy urlop może wynieść od 2 do 10 dni. Prace nad tą obietnicą prowadziło MPRiPS już w 2024 r. Zobaczymy co się z projektem stanie w 2025 r. Dodatkowy urlop ma być przeznaczony tylko dla opiekunek i opiekunów pracujących w żłobkach, ale wprowadzenie tego rozwiązania otworzy dyskusję o rozszerzeniu nowej instytucji na inne zawody.

Każdy pracodawca, zatrudniając pracownika, musi pamiętać o szeregu obowiązków, a jednym z nich jest udzielanie urlopu wypoczynkowego. Jeśli pracownik nie wykorzysta wszystkich przysługujących mu dni wolnych w bieżącym roku, ma czas do 30 września roku następnego, żeby to nadrobić. Termin ten dotyczy również zaległego urlopu za 2024 rok, który trzeba wykorzystać do 30 września 2025 roku.

Czas pracy skrócony do 35 godzin w tygodniu, a urlopy wydłużone z 20 dni i 26 dni do dni 35 – i to dla wszystkich. Takie niedawno były zapowiedzi odnośnie dwóch wielkich reform w kodeksie pracy. Rewolucje odwołane, o dłuższych urlopach należy zapomnieć. A krótszy tydzień pracy?

Wiele osób jest tak zaangażowanych w pracę, że nawet podczas urlopu, szczególnie przez pierwsze dni ma problem z "odłączeniem się". Niekiedy rozdzielenie pracy od życia osobistego, nawet podczas urlopu bywa trudne - szczególnie dotyczy to pracowników szczebla kierowniczego. Jednak czy podczas urlopu trzeba odbierać od pracodawcy telefon? Czy pracownik przebywający na urlopie wypoczynkowym ma obowiązek kontrolowania poczty elektronicznej i odpisywania pracodawcy na maile? Czy pracodawca może kontaktować się z pracownikiem na urlopie?

W kwietniu 2024 ministerstwo rodziny, pracy i polityki społecznej zapowiedziało wprowadzenie urlopu zależnego od stażu pracy dla grupy pracowników. 13 stycznia 2025 r., do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów trafił projekt nowelizacji. Co dalej z projektem?

Polskie prawo pracy gwarantuje każdemu pracownikowi prawo do corocznego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Jego wymiar zależy od stażu, wieku, a w niektórych przypadkach – także od niepełnosprawności. Zobacz, ile dni urlopu Ci się należy i kiedy najlepiej go zaplanować.

Majówka w tym roku jest wyjątkowo długa. Wiele pracowników wzięło wolne m. in. w dniu 2 maja, czy też dostało wolne za 3 maja, które wypada w sobotę. Czy pracodawca może odwołać pracownika z majówki? Zatem czy pracodawca może odwołać pracownika z urlopu wypoczynkowego? Kto pokrywa koszty i czy pracownik może się nie zgodzić?

Co dalej z urlopem stażowym? Czy wejdzie w 2025 r. czy w 2026 r.? Głównym jego celem byłoby zapewnienie pracownikom możliwości odpoczynku i regeneracji po dłuższym okresie pracy, co z kolei przyczyniłoby się do poprawy efektywności pracowników i ich zadowolenia z pracy. Jest pomysł aby urlop za staż byłby podobny do nagrody jubileuszowej za staż. Jedno wyrażałoby się w dodatkowych dniach wolnych od pracy a drugie w dodatkowej gratyfikacji pieniężnej.

Jednym z praw przysługujących pracownikom jest prawo do urlopu wypoczynkowego. Urlop jest udzielany w wymiarze zależnym od stażu pracy pracownika i – w pewnym sensie – jego wykształcenia. Wpływ na wymiar urlopu może mieć także wiek pracownika i niepełnosprawność.

19 marca 2025 r. wejdą w życie przepisy Kodeksu pracy wprowadzające uzupełniający urlop macierzyński. Od tego dnia zaczną także obowiązywać przepisy wprowadzające zasiłek macierzyński za okres tego nowego urlopu związanego z rodzicielstwem.

To zaświadczenie jest ważne dla pracowników etatowych, którzy w przeszłości pracowali w gospodarstwach rolnych. Taka osoba zaczynając pracę etatową np. w wieku 30 lat, miałaby prawo tylko do 10 dni urlopu wypoczynkowego. Każdy inny kolega w pracy w wieku 30 lat ma (w praktyce) prawo do 26 dni urlopu rocznie (lata studiów przeliczają się na prawo do 26 dni urlopu wypoczynkowego).

Prezes GUS wydał obwieszczenie w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2024 r. i w drugim półroczu 2024 r. Dzięki temu wiemy, jaka jest wysokość świadczenia urlopowego w 2025 roku.

Nieudzielenie urlopu przez pracodawcę stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika. Jak wysoka kara grozi pracodawcy za naruszenie przepisów o udzielaniu urlopów wypoczynkowych w 2025 i 2026 roku? Artykuł zawiera aktualne kwoty.