Czy ojcowie angażują się w opiekę nad dziećmi? Coraz więcej tatusiów korzysta z urlopu rodzicielskiego

• Urlopy związane z rodzicielstwem przysługujące ojcom
• Czy tatusiowie korzystają z urlopu rodzicielskiego i urlopu ojcowskiego

Urlopy związane z rodzicielstwem przysługujące ojcom

Polskie prawo pracy zorientowane jest na ułatwienia związane z rodzicielstwem. Dzięki temu ojcowie będący pracownikami mogą skorzystać zarówno z urlopu ojcowskiego, jak i z urlopu rodzicielskiego.

Urlop ojcowski to dwa tygodnie w 100 proc. płatnego wolnego, które trzeba wykorzystać do pierwszego roku życia dziecka. Jego podstawową funkcją jest opieka nad niemowlakiem i mamą podczas okresu rekonwalescencji po porodzie. Urlop funkcjonuje już od kilkunastu lat i jest dość rozpowszechniony. Zmniejsza się jednak odsetek mężczyzn, którzy z niego korzystają, a nie uzasadnia tego sam spadek liczby urodzeń w Polsce.

Z kolei urlop rodzicielski wynosi 41 tygodni (przy urodzeniu jednego dziecka) lub 43 tygodni (jeśli urodziło się dwoje lub więcej dzieci jednocześnie) i może być dzielony przez rodziców. Urlop jest płatny na poziomie 70 proc. zasiłku macierzyńskiego. Można go wykorzystać do końca roku, w którym dziecko kończy sześć lat. Ten urlop daje szansę tacie i dziecku na budowanie relacji, a mamie – na spokojniejszy powrót do aktywności zawodowej. Z danych ZUS wynika, że od czasu wydłużenia urlopu rodzicielskiego liczba ojców, którzy decydują się skorzystać z tego uprawnienia, cały czas rośnie. Od kwietnia 2023 r. urlop trwa o 9 tygodni dłużej. Obowiązuje przy tym zasada, że mama i tata mają po 9 tygodni urlopu, których nie mogą przenieść na drugiego opiekuna. Niewykorzystana część urlopu przepada.

Czy tatusiowie korzystają z urlopu rodzicielskiego i urlopu ojcowskiego

Niestety, chociaż coraz więcej tatusiów korzysta z urlopu rodzicielskiego, to ich udział w łącznej liczbie wykorzystanych dni pozostaje niski i wynosi 6 proc. Średnia długość urlopu ojca to 43 dni, podczas gdy matki – 143 dni.

Jednocześnie dane ZUS wskazują na spadek liczby mężczyzn korzystających z urlopu ojcowskiego. W 2024 r. z tej możliwości skorzystało 162,3 tys. mężczyzn, a w 2025 r. – 137,1 tys. Z kolei od stycznia do maja 2026 r. na urlopie tym przebywało 53,1 tys. ojców.

W maju 2026 r. przeciętna dzienna wysokość zasiłku matki wyniosła 157,68 zł, a ojca – 178,72 zł. Dla porównania w 2024 r. przeciętna dzienna wysokość zasiłku ojca wynosiła 167 zł, a matki – 124 zł.