Urlop rehabilitacyjny. Dla kogo 10 dodatkowych dni w 2026 roku?

• Komu przysługuje tzw. urlop rehabilitacyjny?
• Urlop rehabilitacyjny a zwolnienie na turnus
• Od kiedy przysługuje urlop rehabilitacyjny?
• Pracodawcy nie chcą zmian w urlopach rehabilitacyjnych?
• Dodatkowy urlop pracownika z niepełnosprawnością [FAQ]

Komu przysługuje tzw. urlop rehabilitacyjny?

Prawo do dodatkowego urlopu dla osoby z niepełnosprawnością wynika z przepisów ustawy i rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych:

Osobie zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności (art. 19 ust. 1 ustawy).

Z przywileju tego nie mogą zatem korzystać osoby z niepełnosprawnością w stopniu lekkim.

Urlop rehabilitacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie odrębnych przepisów (np. do urlopu przysługującego pracownikom socjalnym). Jeżeli jednak wymiar urlopu dodatkowego udzielanego na podstawie innych przepisów jest niższy niż 10 dni roboczych, to zamiast tego urlopu przysługuje tzw. urlop rehabilitacyjny.

Urlop rehabilitacyjny a zwolnienie na turnus

Trzeba tu również wspomnieć o innym ważnym uprawnieniu, czyli o zwolnieniu z pracy w wymiarze 21 dni roboczych (nie częściej niż raz w roku) w celu uczestniczenia w turnusie rehabilitacyjnym. Takie płatne zwolnienie również przysługuje pracownikom z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności.

Od kiedy przysługuje urlop rehabilitacyjny?

Aktualnie w Sejmie procedowana jest petycja w tej sprawie. Jej autor postuluje, aby prawo do dodatkowego urlopu przysługiwałoby już w pierwszym roku, w którym wydano orzeczenie. Na początku Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie wykluczało ewentualnych zmian, jednak w kierunku kompromisowym, gdzie dodatkowy urlop byłby przyznawany tak samo proporcjonalnie jak urlop wypoczynkowy.

„Nie jest to absolutnie stanowisko przeciwne osobom z niepełnosprawnościami tylko staramy się na to spojrzeć bardzo szeroko, żeby zbyt dużymi uprawnieniami nie utrudnić osobie z niepełnosprawnością pozyskiwania pracy” – podkreślał Cieszewski podczas posiedzenia sejmowej Komisji do Spraw Petycji w czerwcu 2025 r.

Pracodawcy nie chcą zmian w urlopach rehabilitacyjnych?

Teraz jednak nie wiadomo czy przedmiotowa reforma ma szansę na wdrożenie. Z odpowiedzi ministerstwa na dezyderat w tej sprawie wynika, iż zmian obawiają się pracodawcy.

Jak poinformowała wiceminister Maja Nowak, w Biurze Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych, rozważane były różne warianty uregulowania dodatkowego urlopu wypoczynkowego dla osób niepełnosprawnych. Biuro zwróciło się też do przedstawicieli pracodawców i przedsiębiorców z prośbą o ustosunkowanie się do zagadnienia.

„Zważywszy na cel dodatkowego urlopu wypoczynkowego jakim jest umożliwienie dodatkowej regeneracji osobom niepełnosprawnym ze względu na obniżające ich problemy zdrowotne, Biuro w swoim piśmie do organizacji pracodawców poprosiło o ocenę propozycji rozwiązania kompromisowego dotyczącego pierwszego urlopu dodatkowego - przyjęcie zasad analogicznych do nabywania urlopu przewidzianego w Kodeksie pracy. Po ewentualnej zmianie, pracownik zaliczony do umiarkowanego lub znacznego stopnia niepełnosprawności nabywałby prawo do 1 dnia dodatkowego urlopu po przepracowaniu 1 miesiąca - analogicznie jak zostało to określone w art. 153 § 1 Kodeksu pracy. Za przyjęciem takiego rozwiązania dodatkowo przemawia fakt, że na mocy odesłania z art. 66 ustawy o rehabilitacji (…) m.in. do dodatkowego urlopu wypoczynkowego i tak stosuje się przepisy Kodeksu pracy. Dotyczy to zwłaszcza przepisów regulujących proporcjonalne udzielania urlopu w razie zakończenia stosunku pracy w trakcie roku, zasad wykorzystania urlopu zaległego, czy ustalania puli urlopu w zależności od wymiaru etatu” – czytamy w odpowiedzi na dezyderat.

Okazuje się jednak, iż pracodawcy nie są optymistycznie nastawieni do takiego rozwiązania, głównie ze względu na możliwe koszty.

„Z otrzymanych odpowiedzi wynika, że zaakceptowanie petycji i likwidacja okresu wyczekiwania na pierwszy dodatkowy urlop wypoczynkowy oznaczałby nałożenie na pracodawców dodatkowych obowiązków organizacyjnych i finansowych, a w konsekwencji może zrazić do zatrudniania osób niepełnosprawnych. Jak wskazała organizacja przedsiębiorców, wynagrodzenie za dodatkowe 10 dni urlopu w praktyce odpowiada około połowie miesięcznego uposażenia pracownika. Oznacza to, że w pierwszym roku zatrudnienia pracodawca ponosi koszt rzędu ok. 50% miesięcznego wynagrodzenia (wraz z należnymi składkami). Ponadto, w przypadku podmiotów zatrudniających większą liczbę osób niepełnosprawnych lub działających w sektorach o niskiej marży operacyjnej, koszt ten ma charakter istotny i może wpływać na płynność finansową przedsiębiorstw oraz kalkulację opłacalności zatrudnienia osoby niepełnosprawnej” – przekonuje pełnomocniczka rządu.

Dodatkowy urlop pracownika z niepełnosprawnością [FAQ]

Czy dodatkowy urlop osoby niepełnosprawnej jest płatny?

Tak, jest to płatny urlop.

W kwietniu 2026 r. otrzymałam nowe orzeczenie. Mój stopień niepełnosprawności zmienił się z umiarkowanego na lekki. Czy to znaczy, że nie mam prawa do pełnych 10 dni dodatkowego urlopu w ciągu tego roku?

W takiej sytuacji pomimo utraty wymaganego stopnia niepełnosprawności nadal przysługuje 10 dni urlopu w roku. Takie stanowisko prezentuje Biuro Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych.

Czy niewykorzystany dodatkowy urlop przechodzi na następny rok?

Tak. Stosuje się tu zasady takie jak przy „zwykłym” urlopie wypoczynkowym.