Pracodawca, Pracownik

Niepewna sytuacja geopolityczna, powrót inflacji i związana z nią utrata realnej wartości zarobków zmieniają podejście pracowników do potrzeby zmiany firmy, w której pracują. Mniej osób aktywnie rozgląda się za nowym pracodawcą. Zmieniła się też główna przyczyna skłaniająca pracownika do takiej zmiany – nie jest nią odmowa podwyżki wynagrodzenia.

W 2026 r. pracownikom brakuje kompetencji do rewolucyjnych zmian w firmach. Tylko 25% pracodawców twierdzi, że posiada odpowiednią kadrę do rozwoju firmy na miarę postępu technologicznego. Jakich kompetencji brakuje na rynku pracy?

Zasady korzystania z narzędzi AI przez pracodawców i pracowników – czy AI Act wystarczy? Co zmieni planowana ustawa o systemach AI w Polsce dla firm i instytucji? Czy pracownik może odmówić wykonania polecenia wygenerowanego przez AI? Czy można zwolnić pracownika za potajemne korzystanie z narzędzi AI? W szczegółowym wywiadzie na nasze pytania odpowiada radca prawny Marietta Poźniak.

Coraz mniej osób pracuje w weekendy, od 2015 r. w Polsce udział takich osób zmniejszył się prawie o połowę i wynosi obecnie 8 proc. - wynika z danych Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE). To trzeci najniższy wynik w Unii Europejskiej.

Pracodawca, który w 2026 r. zatrudni emeryta zarejestrowanego w urzędzie pracy, może otrzymać nawet 2403 zł miesięcznej dopłaty do jego wynagrodzenia. Program obejmuje również osoby po 70. roku życia i pozwala ograniczyć koszty zatrudnienia o ponad 14 tys. zł rocznie. Dopłata nie trafia jednak do firmy co miesiąc, a w części przypadków urząd pracy może zażądać zwrotu otrzymanych środków.

Choć wielu Polaków deklaruje zadowolenie z życia, ich zaangażowanie w pracę należy do najniższych w Europie. Najnowsze raporty Polskiego Instytutu Ekonomicznego (PIE) pokazują rosnący dystans między pracownikami a firmami – problemem są m.in. słaba komunikacja, brak poczucia sensu i ograniczony wpływ na organizację. Eksperci wskazują, że to nie kryzys dobrostanu, lecz relacji w miejscu pracy.

Wiele pracowników myśli, że tzw. benefity - korzyści pozapłacowe, należą się bezwzględnie. Okazuje się jednak, że przepis art. 16 Kodeksu Pracy zawiera jedno sformułowanie, które całkowicie zmienia perspektywę. Czy zatem pracownik może mieć roszczenie o korzyści pozapłacowe? Z analizy przepisów wynika ciekawy wniosek, podobnie jak z raportu dot. benefitów o charakterze żywnościowym, na który decyduje się coraz więcej pracodawców.

Prawo unijne: pracodawcy będą zmuszeni dać podwyżki długoletnim pracownikom. To jeden z dwóch nieoczywistych skutków dyrektywy płacowej. Co jeszcze przyniesie transparentność wynagrodzeń? Co dyrektywa płacowa zmieni na polskim rynku pracy? Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, wdrażający postanowienia dyrektywy płacowej (2023/970) może mieć te dwa nieoczywiste skutki.

Jeszcze kilka lat temu hejt w pracy traktowano jak „szum w tle”. Dziś ten sam „szum” coraz częściej staje się realnym problemem prawnym, dowodowym i wizerunkowym dla pracodawcy. Bo hejt to nie tylko emocje. To konkretne zachowania, które – jeśli są powtarzalne, publiczne albo tolerowane przez organizację – mogą prowadzić do dokładnie takich skutków jak mobbing. I coraz częściej to właśnie hejt jest pierwszym testem: czy pracodawca naprawdę dba o bezpieczne i godne warunki pracy, czy tylko deklaruje to w polityce HR.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Kobiety karmiące dziecko piersią wciąż mierzą się z wieloma wątpliwościami w zakresie przysługujących praw. Nie ma się co dziwić, w obliczu ciągłych zmian w prawie, można pogubić się w gąszczu przepisów. Najczęściej matki, będące pracownicami pytają: Ile krócej pracuje matka karmiąca? Czy pracodawca może odmówić połączenia przerw na karmienie?Czy pracodawca może zwolnić matkę karmiąca? Czy pracodawca wymaga zaświadczenia o karmieniu piersią? Przerwy na karmienie dziecka – ile przysługuje i czy są płatne? Czy przy pracy zdalnej przysługują przerwy na karmienie piersią? Jak długo można korzystać z przerw na karmienie piersią?

W związku z nalotami przeprowadzonymi na Iran przez USA i Izrael oraz odwetem sił irańskich, wiele państw z Bliskiego Wschodu zamknęło przestrzeń powietrzną. O sytuacji pracowników, których powrót do pracy po urlopie został uniemożliwiony, mówi Dyrektor Departamentu Pracy Konfederacji Lewiatan Robert Lisicki.

Czy to prawda, że pracownik 50+ mniej kosztuje pracodawcę? Za pracownika po 50. roku życia pracodawca płaci chorobowe przez 14 dni. W przypadku młodszych pracowników wynagrodzenie chorobowe wypłacane jest do 33 dnia niezdolności do pracy. Dopiero od 34. dnia wypłatę przejmuje ZUS. Przy starszych pracownikach Zakład zaczyna płacić już od 15. dnia choroby.

Rzeczą oczywistą wydawałaby się tzw. dyscyplinarka za prowadzenie samochodu bez prawa jazdy, spowodowanie kolizji oraz zatajenie tego przed pracodawcą, jednak Sąd Najwyższy uznał, że zachowania te nie mieszczą się w hipotezie art. 52 § 1 pkt 3 Kodeksu Pracy (rozwiązanie umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku). W sprawie chodziło o dyrektora, który dopuścił się ww. czynów. Jak zakończyła się sprawa i czy dyrektor podlegał pod inny paragraf?

Co drugi pracownik nie zgadza się już na pracę wieczorami, bo czas prywatny staje się bezcenny a życie rodzinne i towarzyskie zyskują priorytety. Równowaga między życiem zawodowym a prywatnym nie jest już jedynie modnym hasłem.

Szybkie przyswajanie nowych umiejętności oraz zdolność do elastycznego reagowania na zmiany będą w 2026 r. najważniejszym czynnikiem sukcesu pracowników i firm – co podkreśla raport ManpowerGroup „Raport płacowy 2026”.

Zaangażowanie pracowników w polskich firmach spadło o 3 pkt proc. w porównaniu z 2024 rokiem, do poziomu 63 proc. – wynika z najnowszego raportu przygotowanego przez platformę Enpulse na podstawie badania 100 tys. pracowników. Ma na to wpływ m.in. przeciążenie obowiązkami, przebodźcowanie, ale przede wszystkim brak odpowiedniej komunikacji w organizacjach i krytyczna ocena przywództwa. Zdaniem założycielki Enpulse nie jest to jednorazowy spadek, ale negatywny trend, który może wpływać na wyniki finansowe przedsiębiorstw. Podobny trend obserwowany jest też na całym świecie.

Pracownicy po 50. roku życia będą niedługo stanowili zdecydowaną większość zatrudnionych osób w Polsce. To efekt starzejącego się społeczeństwa. Pracodawcy powinni zacząć bardziej dbać o zdrowie fizyczne i psychiczne pracowników w średnim wieku. Oto kilka wskazówek zdrowotnych od lekarza dla pracowników i pracodawców.

Jeśli pracownik nie przychodzi do pracy, nie wywiązuje się ze swoich podstawowych obowiązków. Pracodawca może nałożyć na niego kary porządkowe. Jak go zwolnić? Znaczenie ma tutaj rodzaj nieobecności. Jeśli jest usprawiedliwiona, pracodawca posłuży się inną podstawą prawną, a jeśli jest nieusprawiedliwiona, może zwolnić go dyscyplinarnie.

Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę trafił do aresztu. Czy pracodawca może rozwiązać umowę z powodu tymczasowego aresztowania? Jakie są przepisy Kodeksu pracy w tym przedmiocie?

Wraz ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2026 r. rosną inne świadczenia. Oto lista 9. ważnych świadczeń pracowniczych, których wysokość zmieniła się od stycznia 2026 r..

Zmiany Kodeksu pracy weszły w życie. Oznacza to od 2026 r. dodatkowe obowiązki dla pracodawców. Co zmienia się w Kodeksie pracy? O czym muszą wiedzieć także pracownicy? Między innymi o tym, że pracodawca nie zapyta o wynagrodzenie kandydata do pracy. Zakazują mu tego nowe przepisy.

Zwolnienie z powodu siły wyższej to uprawienie, z którego pracownicy chętnie korzystają w kryzysowych sytuacjach. Często przy tym zapominają, że może to mieć również długofalowe skutki, które odczują dopiero po zakończeniu roku kalendarzowego.

Czy można (mówiąc kolokwialnie) zbierać haki na pracowników i wyczekiwać na dobry moment rozwiązania umowy, kumulując sobie tym samym przyczyny rozwiązania umowy i je chomikować? Warto znać aktualne orzecznictwo w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jak i przepisy dyrektywy i KP - by wiedzieć, co potencjalnie czeka nas w sądzie, gdy znajdziemy się w podobnej sytuacji. Jednym z bardziej interesujących zagadnień jest dezaktualizacja przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, a wręcz tzw. "przechowywanie" przyczyny potencjalnego wypowiedzenia. Co to oznacza i jak długo można czekać na złożenie pracownikowi pisma kończącego współpracę?

Wprowadzając zmiany w zakresie obliczania pracowniczego stażu pracy ustawodawca chciał wyrównać zakres uprawnień pracowników etatowych i zleceniobiorców oraz innych osób zarobkujących w różnych formach. Niespodziewanie jednak szala się przechyliła i to etatowcy znaleźli się w gorszej sytuacji.