Osoby z niepełnosprawnościami. Jak dostrzec ich potencjał na rynku pracy?

• Osoby z niepełnosprawnościami – niewykorzystany potencjał na rynku pracy
• Jak pracodawcy postrzegają osoby z niepełnosprawnościami?
• Potrzebna jest wiedza o dostępności i zatrudnianiu OzN
• Ważne adresy

Osoby z niepełnosprawnościami – niewykorzystany potencjał na rynku pracy

Dane GUS pokazują, iż w Polsce żyje ponad 5 mln osób z niepełnosprawnościami, ale pracuje tylko 18,5 procent. Jest to zatem spora grupa, której potencjał nie jest do końca wykorzystywany. Jak podkreśla Fundacja Avalon, za statystykami pokazującymi, jak duża część osób z niepełnosprawnościami pozostaje poza rynkiem pracy, stoją konkretni ludzie z wykształceniem, kompetencjami, doświadczeniem i planami zawodowymi. Osoby te chcą się rozwijać, zdobywać nowe umiejętności i być aktywnym uczestnikiem rynku pracy.

„Polska się starzeje. Liczba osób z wieku produkcyjnym będzie się zmniejszać, a pracodawcy już dziś mierzą się z coraz większymi trudnościami w pozyskiwaniu pracowników. W takiej sytuacji nie możemy pozwolić sobie na pomijanie ogromnej grupy osób, które mają kompetencje, doświadczenie i chcą pracować. Ludzie z niepełnosprawnościami nie są „rezerwą” rynku pracy, po którą sięgniemy dopiero wtedy, gdy zabraknie innych kandydatów. Są jego pełnoprawnymi uczestnikami, a ich potencjału przez lata nie potrafiliśmy w pełni wykorzystać. Zmiana demograficzna sprawia jednak, że dziś jest to nie tylko kwestia społeczna, ale także gospodarcza. Dostępny rynek pracy leży w interesie nas wszystkich” – mówi Łukasz Wielgosz, członek zarządu Fundacji Avalon.

Podobnego zdania jest dr Sylwia Daniłowska, wiceprezeska Fundacji Aktywizacja, która przypomina, iż 801 tys. osób z niepełnosprawnościami w wieku produkcyjnym jest biernych zawodowo. To sprawia, że wskaźnik zatrudnienia OzN wciąż wyraźnie odbiega od średniej krajowej. Według Fundacji Aktywizacja do najważniejszych barier przed podejmowaniem zatrudnienia przez osoby z niepełnosprawnościami możemy zaliczyć m.in. tzw. pułapkę rentową, niedostępność przestrzeni i cyfrowych usług czy izolację społeczną. Z kolei w przypadku pracodawców główne bariery to brak aktywnej rekrutacji i elastyczności, a także obawy o koszty i procedury.

Jak pracodawcy postrzegają osoby z niepełnosprawnościami?

W jednym z badań Fundacji Aktywizacja, przeprowadzonym wśród 309 pracodawców, ponad 68% uznało zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami za źródło wartości dodanej, a tylko 1% stwierdziło, iż nie przynosi ono korzyści.

Z kolei według badania przeprowadzonego przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, 27 procent pracodawców uważa, że pracownicy OzN są dokładni i staranni, 23 procent dostrzega ich pracowitość, co piąty widzi w nich osoby szanujące pracę.

„Bardzo często specjaliści, którzy posiadają orzeczenie, doceniani są za swoje kwalifikacje, wykształcenie i umiejętności, jak również za podejście do pracy i zaangażowanie” – zauważa Anna Łoginow, doradczyni zawodowa w Fundacji Avalon.

Potrzebna jest wiedza o dostępności i zatrudnianiu OzN

Fundacja chce, by o osobach z niepełnosprawnościami pracodawcy częściej myśleli właśnie przez pryzmat możliwości, a nie barier. Stereotypy, utrudniające OzN stały udział w rynku pracy ma przełamywać nowa kampania Fundacji Avalon „Widzimy się w pracy”. Kampania jest współfinansowana przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON).

Ważnym elementem kampanii jest poradnik „Firma pełna potencjału”, który zawiera praktyczne wskazówki i przykłady rozwiązań dla pracodawców. Jest to przewodnik stworzony przez ekspertów i praktyków, zajmujących się m.in. rynkiem pracy, aktywizacją zawodową i dostępnością.

„Sama obecność osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy to za mało. Potrzebujemy zmiany myślenia o ich miejscu w świecie zawodowym tak, aby zatrudnianie nie było postrzegane jako wyzwanie wymagające specjalnego podejścia, ale jako naturalna część różnorodnego rynku. W Fundacji Avalon działamy na rzecz realnej zmiany, dlatego kampanii towarzyszy poradnik dla pracodawców – praktyczne narzędzie, które przekłada wiedzę o dostępności i zatrudnianiu OzN na konkretne decyzje i rozwiązania. Zależy nam, żeby po zakończeniu kampanii pracodawcy mieli nie tylko więcej wiedzy, ale przede wszystkim większą gotowość do działania. Bo zmiana zaczyna się od sposobu myślenia, ale kończy dopiero wtedy, gdy przekłada się na konkretne możliwości” – podkreśla Helena Szczuka-Kalenský, dyrektor operacyjna Fundacji Avalon.

Materiał powstał we współpracy z Fundacją Aktywizacja. Co ważne, w publikacji znalazły się historie konkretnych osób i ich podejście do zatrudnienia i aktywności zawodowej.

Ważne adresy

Poradnik można pobrać na stronie kampanii: https://www.fundacjaavalon.pl/widzimysiewpracy/

Ponadto na kanale YouTube Fundacji Avalon (https://www.youtube.com/watch?v=673vh0bKTcU) znajduje się spot kampanii „Widzimy się w pracy”.