PIP, Pracodawca

W lipcu br. rynek pracy czeka spora zmiana. Nie mogę się oprzeć wrażeniu, że ustawodawca zamierza zabrać nas oraz Państwową Inspekcję Pracy w „podróż w nieznane”.

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy to jedna z najważniejszych zmian w praktyce stosowania prawa pracy w ostatnich latach. Z perspektywy menedżerów HR nie jest to jedynie korekta przepisów, lecz zmiana podejścia organu kontrolnego, która wpłynie na sposób projektowania modeli zatrudnienia, zarządzania ryzykiem oraz relacje z osobami współpracującymi na podstawie umów cywilnoprawnych. Jak te zmiany przełożą się na codzienną praktykę działów HR i poziom ryzyka po stronie pracodawców?

Niepewna sytuacja geopolityczna, powrót inflacji i związana z nią utrata realnej wartości zarobków zmieniają podejście pracowników do potrzeby zmiany firmy, w której pracują. Mniej osób aktywnie rozgląda się za nowym pracodawcą. Zmieniła się też główna przyczyna skłaniająca pracownika do takiej zmiany – nie jest nią odmowa podwyżki wynagrodzenia.

Otrzymanie wypowiedzenia z pracy to potężny stres. Wielu pracowników w przypływie emocji uważa, że jeśli nie podpisze dokumentu, zwolnienie będzie nieważne. Czy odmowa przyjęcia pisma od pracodawcy rzeczywiście może uratować etat? Wyjaśniamy, jak przepisy prawa pracy regulują tę kwestię i jakie błędy najczęściej popełniają zatrudnieni.

Przez ostatnie lata polski rynek pracy wypracował dość wygodną równowagę. Prawo zakazywało zawierania umów cywilnoprawnych tam, gdzie w rzeczywistości istniał stosunek pracy — ale egzekwowanie tego zakazu wymagało procesu sądowego. Postępowanie ciągnęło się latami, a ryzyko dla pracodawcy było stosunkowo niewielkie. To się zmieniło. Od 8 lipca 2026 r. inspektor Państwowej Inspekcji Pracy może samodzielnie — bez wyroku sądu — wydać decyzję administracyjną stwierdzającą, że łącząca strony umowa jest w rzeczywistości stosunkiem pracy. Poniższy artykuł wyjaśnia, jak ocenić ryzyko prawne i biznesowe oraz jak się przygotować na ewentualną kontrolę ze strony PIP.

W ubiegłym roku 32 tysięcy pracowników nie otrzymało wynagrodzenia na czas, a kolejnym 12 tysiącom pobory zostały wypłacone w niepełnej wysokości - wynika z danych Państwowej Inspekcji Pracy. Nieprawidłowości związane z wypłatą pensji są najczęściej zgłaszanym problemem do PIP.

Prawo unijne: pracodawcy będą zmuszeni dać podwyżki długoletnim pracownikom. To jeden z dwóch nieoczywistych skutków dyrektywy płacowej. Co jeszcze przyniesie transparentność wynagrodzeń? Co dyrektywa płacowa zmieni na polskim rynku pracy? Projekt ustawy o wzmocnieniu stosowania prawa do jednakowego wynagrodzenia mężczyzn i kobiet za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości, wdrażający postanowienia dyrektywy płacowej (2023/970) może mieć te dwa nieoczywiste skutki.

Ustawa o PIP czeka na podpis prezydenta. Jakie konsekwencje dla pracodawców mogłoby przynieść jej wejście w życie? Można wyliczyć m. in. wyższe kary od 2 do 60 tys. zł, przy recydywie od 3 do 90 tys. zł, a mandat inspektora PIP do 10 tys. zł.

Jeszcze kilka lat temu hejt w pracy traktowano jak „szum w tle”. Dziś ten sam „szum” coraz częściej staje się realnym problemem prawnym, dowodowym i wizerunkowym dla pracodawcy. Bo hejt to nie tylko emocje. To konkretne zachowania, które – jeśli są powtarzalne, publiczne albo tolerowane przez organizację – mogą prowadzić do dokładnie takich skutków jak mobbing. I coraz częściej to właśnie hejt jest pierwszym testem: czy pracodawca naprawdę dba o bezpieczne i godne warunki pracy, czy tylko deklaruje to w polityce HR.

Na mocy nowelizacji Kodeksu pracy z 2023 r. do zestawu uprawnień przysługujących pracującym rodzicom dodano nowe rozwiązanie. To już 2 lata odkąd istnieje regulacja, ale wciąż są rodzice, będący pracownikami, którzy nie są świadomi swoich podstawowych praw w miejscu, związanych z rodzicielstwem. Co ciekawe, w gruncie rzeczy regulacja nie odnosi się tylko do rodziców, ponieważ chodzi o pracownika opiekującego się dzieckiem.

Kobiety karmiące dziecko piersią wciąż mierzą się z wieloma wątpliwościami w zakresie przysługujących praw. Nie ma się co dziwić, w obliczu ciągłych zmian w prawie, można pogubić się w gąszczu przepisów. Najczęściej matki, będące pracownicami pytają: Ile krócej pracuje matka karmiąca? Czy pracodawca może odmówić połączenia przerw na karmienie?Czy pracodawca może zwolnić matkę karmiąca? Czy pracodawca wymaga zaświadczenia o karmieniu piersią? Przerwy na karmienie dziecka – ile przysługuje i czy są płatne? Czy przy pracy zdalnej przysługują przerwy na karmienie piersią? Jak długo można korzystać z przerw na karmienie piersią?

Senat przyjął w czwartek reformę Państwowej Inspekcji Pracy. Ekspert prawa pracy prof. dr hab. Arkadiusz Sobczyk ocenił dla PAP, że reforma zmierza w dobrym kierunku i jest rozwiązaniem kompromisowym. Zaznaczył jednak, że niektóre przepisy mogą być kontrowersyjne.

W związku z nalotami przeprowadzonymi na Iran przez USA i Izrael oraz odwetem sił irańskich, wiele państw z Bliskiego Wschodu zamknęło przestrzeń powietrzną. O sytuacji pracowników, których powrót do pracy po urlopie został uniemożliwiony, mówi Dyrektor Departamentu Pracy Konfederacji Lewiatan Robert Lisicki.

Teraz pracodawca może otrzymać nawet do 50 tys. zł kary za nielegalne zatrudnienie. Po zmianie przepisów zwiększyły się uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy i Straży Granicznej. Jakie najważniejsze zmiany weszły w życie? Na co trzeba zwracać uwagę?

Rząd mówi o wzmocnieniu Państwowej Inspekcji Pracy. Solidarność odpowiada: to projekt bez realnych narzędzi - mówi przewodniczący NSZZ „Solidarność” Piotr Duda, w wywiadzie dla „Rz”.

Reforma PIP budzi wiele kontrowersji. Wszystko będzie zależało od sposobu realizacji przepisów o Państwowej Inspekcji Pracy w praktyce. Czego nie wiedzą pracodawcy i pracownicy przez zmianą przepisów? W kogo reforma uderzy najmocniej?

Zlecenie, dzieło, B2B czy umowa o pracę? Jak więc odróżnić poszczególne formy zatrudnienia od siebie? Co przed reformą muszą wiedzieć pracodawcy - poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje.

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy wzmacniającej kompetencje Państwowa Inspekcja Pracy. Nowe przepisy mają zwiększyć skuteczność walki z tzw. śmieciowym zatrudnieniem, dać inspektorom realne narzędzia egzekwowania prawa pracy i stanowią realizację zobowiązań Polski wynikających z Krajowego Planu Odbudowy. Teraz projektem zajmie się Sejm.

Uproszczenie definicji mobbingu, większa ochrona przed działaniami niepożądanymi w miejscu pracy, ale też przed fałszywymi oskarżeniami, a do tego wyższe rekompensaty dla osób, które doświadczyły mobbingu – to główne założenia projektu ustawy, który powstał w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W dniu 17 lutego 2026 roku Rada Ministrów przyjęła projekt.

Nowe przepisy o PIP powinny wejść w życie najwcześniej 1 stycznia 2027 r. Które zmiany w projekcie są pozytywne, a które budzą kontrowersje, szczególnie wśród przedsiębiorców?

Reforma PIP to rewolucja dla B2B - dnia 26 stycznia 2026 r. MRPiPS opublikowało nowy projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Co to oznacza dla osób pracujących na B2B? Jakie są kluczowe zmiany względem wersji projektu ustawy z października 2025 r.?

Warto mieć na uwadze, że w 2026 roku pracownik ma prawo wnioskować o zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy w sytuacjach związanych z działaniem siły wyższej. Pojęcie to jest w doktrynie oraz judykaturze rozumiane stosunkowo szeroko, co oznacza, że może obejmować wiele różnych okoliczności. Na tej podstawie przysługuje Ci możliwość wykorzystania do 2 dni lub 16 godzin wolnego – wystarczy, że złożysz odpowiedni wniosek, a pracodawca jest zobowiązany go uwzględnić.

Im dalej w las tym gorzej... Trudno powiedzieć, ale spór wokół projektu ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (nowa wersja jest z dnia 28.01.2026 r., dalej jako: projekt) - trwa w najlepsze. Najważniejsza różnica co do poprzednich wersji jest taka, że najpierw ma być wydane polecenie nawiązania stosunku pracy, później ewentualnie decyzja ustalająca stosunek pracy - jeżeli pracodawca nie dostosuje się do polecenia. Co istotne zaproponowano również coś na wzór IIP - indywidualnej interpretacji podatkowej. Ma obowiązywać wniosek kierowany do GIP w spawie wydania indywidualnej interpretacji co do istnienia stosunku pracy, czy też nie, w danej sytuacji faktycznej.

Pracownicy oczekują od pracodawców czegoś więcej niż motywacji finansowej. Ważne jest poczucie sensu, równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz realna troska o ich dobrostan. Jak zaprojektować nowoczesny i skuteczny system motywacyjny?

Czy można (mówiąc kolokwialnie) zbierać haki na pracowników i wyczekiwać na dobry moment rozwiązania umowy, kumulując sobie tym samym przyczyny rozwiązania umowy i je chomikować? Warto znać aktualne orzecznictwo w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych jak i przepisy dyrektywy i KP - by wiedzieć, co potencjalnie czeka nas w sądzie, gdy znajdziemy się w podobnej sytuacji. Jednym z bardziej interesujących zagadnień jest dezaktualizacja przyczyn wypowiedzenia umowy o pracę, a wręcz tzw. "przechowywanie" przyczyny potencjalnego wypowiedzenia. Co to oznacza i jak długo można czekać na złożenie pracownikowi pisma kończącego współpracę?