Tematy - Prawa pracownika, Umowa o pracę - INFOR.PL

Z pracownikiem wkrótce zostanie rozwiązana umowa o pracę na zasadzie porozumienia stron. Pracownik ubiegający się o kierownicze stanowisko w innej firmie poprosił nas o wydanie opinii o jego pracy. Chcielibyśmy uniknąć wydania opinii, ponieważ pracownik był konfliktowy i często korzystał ze zwolnień lekarskich. Czy powinniśmy wydać pracownikowi opinię negatywną, czy korzystniej będzie dla nas odmówić mu wydania jakiejkolwiek opinii?

Zamierzamy odwołać dyrektora szkoły na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty. Wiemy, że dyrektor należy do związków zawodowych. Czy z powodu pogorszenia się jego warunków pracy i płacy należy powiadomić związki zawodowe o zamiarze odwołania go ze stanowiska?

Przepisy prawa stanowią, iż w umowach należy badać zgodny zamiar stron i cel umowy, a nie jej dosłowne brzmienie. W orzecznictwie przyjęto jednak, że sąd może ustalić istnienie stosunku pracy także wtedy, gdy strony w dobrej wierze zawierają umowę cywilnoprawną, lecz jej treść lub sposób realizacji odpowiada cechom stosunku pracy.

W drodze rekrutacji znaleźliśmy fachowca, z którym podpisaliśmy przedwstępną umowę o pracę. W ciągu miesiąca miał podjąć pracę w naszej firmie i podpisać umowę przyrzeczoną. Niestety po upływie tego okresu nasz niedoszły pracownik oświadczył, że jednak rezygnuje z proponowanego przez nas stanowiska. Czy w związku z niedotrzymaniem warunków umowy przedwstępnej możemy wobec tej osoby wyciągnąć jakieś konsekwencje?

Kodeks pracy określa cechy, jakie musi posiadać stosunek pracy. Istnienie tych cech oznacza, że strony wiąże stosunek pracy, bez względu na nazwę zawartej umowy.

Prawo unijne nie konkretyzuje uprawnień pracowników w związku z urlopem rodzicielskim lub w razie rozwiązania w tym czasie stosunku pracy. Daje w tym zakresie jedynie ramy, pozostawiając konkretne rozwiązania państwom członkowskim.

Długoletnia praktyka stosowania art. 251 k.p. pozwoliła na wypracowanie przejrzystych zasad zatrudniania na czas określony. Jednak od 22 sierpnia 2009 r. ta klarowna praktyka została zachwiana przez nie do końca jasne przepisy antykryzysowe.

Od wielu lat podstawowym dowodem uzasadniającym prawo do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu przez pracowników – twórców są zapisy w umowie o pracę oraz ewidencja czasu pracy. Te dokumenty analizują organy podatkowe w czasie kontroli pracodawców. WSA w Warszawie 15 stycznia 2010 r. zgodził się na inne dowody niż umowa o pracę i ewidencja czasu pracy rozliczanej jako podlegająca prawu autorskiemu. Są dopuszczalne pod warunkiem, że pozwalają wydzielić z pensji część wynagrodzenia za korzystanie przez pracownika z praw autorskich lub rozporządzenie nimi. Wyrok ma charakter przełomowy.

W naszym zakładzie trwa reorganizacja. Likwidacji uległ jeden dział produkcji, w którym zatrudnionych jest kilku pracowników w wieku przedemerytalnym. Czy przy zwolnieniach pracownicy ci będą podlegać szczególnej ochronie oraz czy pracodawca może im obniżyć wynagrodzenie?

W pomieszczeniach pracy powinna być zapewniona wymiana powietrza wynikająca z potrzeb użytkowych i funkcji tych pomieszczeń, bilansu ciepła i wilgotności oraz zanieczyszczeń stałych i gazowych.

Jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy jest dbanie o zdrowie swoich pracowników. Tak sformułowany obowiązek daje pracownikom pewne uprawnienia.

Każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Art. 15 kodeksu pracy, wyrażający jedną z podstawowych zasad prawa pracy, nakłada na pracodawcę bezwzględny obowiązek zapewniania pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Pracującym w nocy jest pracownik, którego rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej 3 godziny pracy w porze nocnej ustalonej w układzie zbiorowym, regulaminie pracy czy w obwieszczeniu lub który w okresie rozliczeniowym pracuje w nocy co najmniej przez 1/4 obowiązującego go czasu pracy.

Zwolniliśmy pracownicę z przyczyn ekonomicznych za wypowiedzeniem. Zastosowaliśmy w jej przypadku skrócony okres wypowiedzenia i obniżyliśmy go z 3 miesięcy do 1 miesiąca. Miesiąc po zakończeniu umowy o pracę pracownica zgłosiła się do nas z prośbą o przywrócenie do pracy. Przedstawiła zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że od 3 tygodni jest w ciąży. W ciążę zaszła więc po rozwiązaniu umowy, ale w trakcie skróconego okresu wypowiedzenia. Czy w takiej sytuacji musimy ją przyjąć do pracy?

W czasie urlopu bezpłatnego trwa nadal stosunek pracy, zaś pracownik korzysta ze szczególnej ochrony - pracodawca nie może dokonać wypowiedzenia umowy o pracę ani też wypowiedzenia zmieniającego.

Pracownik przebywający na urlopie wychowawczym może z niego zrezygnować w dwojaki sposób. Po pierwsze na podstawie porozumienia pomiędzy pracodawcą a pracownikiem - jeśli zgodę na taką rezygnację wyrazi pracodawca. Wówczas pracownik może zrezygnować z urlopu w dowolnym czasie.

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy urlop wypoczynkowy ma być udzielany w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu.

Zasadą jest wykorzystanie urlopu w naturze. Przepisy prawa ściśle określają sytuacje, w których pracodawca może wypłacić pracownikowi ekwiwalent za urlop. W momencie ustania stosunku pracy prawo do urlopu w naturze przekształca się w roszczenie o zapłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

Prawo do urlopu wypoczynkowego jest zagwarantowanym przez Kodeks pracy podstawowym prawem pracowniczym, którego pracodawca musi przestrzegać. Są jednak dwie sytuacje, kiedy pracownik może takie prawo utracić.

W przypadku udzielania przez pracodawcę urlopu bezpłatnego na okres dłuższy niż 3 miesiące, strony mogą przewidzieć możliwość odwołania pracownika z tego urlopu z ważnych przyczyn.

Urlopy wypoczynkowe udzielane są zgodnie z planem urlopów, ustalanym przez pracodawcę.

Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca jest obowiązany ułatwiać pracownikowi podnoszenie kwalifikacji zawodowych. Podstawowym obowiązkiem pracodawcy w tym zakresie jest udzielenie pracownikowi czasu wolnego na naukę.

Pracownikowi, który wykorzystał urlop za dany rok kalendarzowy, a następnie uzyskał w ciągu tego roku prawo do urlopu w wyższym wymiarze, przysługuje urlop uzupełniający.

Kwestię ochrony informacji o wysokości wynagrodzenia pracownika należy rozważać w dwóch płaszczyznach. Informacje te stanowią bowiem dobro osobiste pracownika w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, a także dane osobowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.

Umowa o pracę na okres próbny może poprzedzać każdą umowę o pracę, zarówno terminową, jak i bezterminową. Umowa ta ma na celu sprawdzenie przydatności pracownika do wykonywania danej pracy.

Pracodawca może uzależnić zgodę na udzielenie urlopu bezpłatnego na okres przekraczający 3 miesiące od prawa do jego odwołania z ważnych przyczyn.

Pracodawca, który wypowiada pracownikowi umowę o pracę na czas nieokreślony lub rozwiązuje umowę o pracę bez wypowiedzenia, musi podać przyczyny wypowiedzenia lub rozwiązania umowy. Przyczynę tę pracodawca musi wskazać w sposób przemyślany, ponieważ uchybienia w tym zakresie są jedną z najczęstszych podstaw podważenia prawidłowości lub legalności wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej bez wypowiedzenia.

Polecenie wykonania pracy może mieć wpływ na zawarcie kolejnych umów tak na czas określony jak i na nieokreślony.

W niektórych sytuacjach strony stosunku pracy mogą być zainteresowane zmianą długości okresu wypowiedzenia. Pracodawca może być zainteresowany skróceniem okresu wypowiedzenia np., jeśli znajduje się w złej sytuacji ekonomicznej lub jeśli chce szybko odsunąć pracownika od ważnych z punktu widzenia pracodawcy informacji.

Zgodnie z art. 30 kodeksu pracy jednym ze sposobów rozwiązania umowy o pracę jest porozumienie. Należy zauważyć, że ustawodawca wymienia go w podanym przepisie na pierwszym miejscu, co oznacza, że traktuje ten sposób rozwiązania umowy za najlepszy. Jest on bowiem odzwierciedleniem zgodnej woli stron.

W razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy.

Co powinien zrobić pracodawca w sytuacji, gdy podejmie decyzję o niezawarciu po okresie próbnym kolejnej umowy na czas określony czy nieokreślony. Kiedy taką wiadomość przekazać pracownikowi?

Pracownik pracuje u nas na 1/4 etatu jako portier. W innej firmie pracuje w pełnym wymiarze czasu pracy jako magazynier. Osoba ta miała wypadek przy pracy w magazynie. Zdarzenie pracodawca uznał za wypadek przy pracy. Pracownik jest na zwolnieniu lekarskim. Lekarz wystawił mu dwa zwolnienia lekarskie, jedno dla naszej firmy i drugie dla firmy, w której pracuje jako magazynier. Czy u nas pracownikowi przysługuje również zasiłek chorobowy z ubezpieczenia wypadkowego? Jeżeli tak, to na jakiej podstawie?

Chcemy zatrudnić w naszej firmie osobę, która wcześniej wykonywała u nas pracę jako pracownik tymczasowy. Czy możemy zatrudnić tę osobę na podstawie umowy o pracę na okres próbny? Będzie ona u nas pracowała na tym samym stanowisku, co wcześniej jako pracownik tymczasowy.

Zawarliśmy z pracownikiem umowę o pracę na czas określony. Czy możemy podpisać z nim kolejną umowę przed upływem terminu jej zakończenia?

Zbigniew B. został powołany na funkcję prezesa zarządu w naszej spółce uchwałą zgromadzenia wspólników. Z tego tytułu otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w kwocie 10 000 zł netto. W późniejszym czasie władze spółki dodatkowo zatrudniły w spółce Zbigniewa B. na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Czy jednoczesne zatrudnienie osoby na podstawie umowy o pracę i na podstawie aktu powołania jest zgodne z prawem?

Polskie organy, które są uprawnione do wydawania zezwoleń na pracę bądź ich przedłużania, mają prawo do gromadzenia licznych danych na temat cudzoziemców, nawet bardziej szczegółowych niż w jakimkolwiek rejestrze dotyczącym obywateli polskich.

Prawo do emerytury, której wysokość jest ustalana na starych zasadach, jest uzależnione od warunku ukończenia wymaganego wieku oraz posiadania odpowiedniego stażu emerytalnego. W niektórych przypadkach prawo do emerytury jest uzależnione od wykonywania ostatnio bądź przez okres wskazany ustawą określonego rodzaju pracy. W przypadku tzw. nowych emerytur warunkiem ich przyznania jest w zasadzie wyłącznie osiągnięcie wieku emerytalnego.

Wojewoda może odmówić wydania zezwolenia na pracę, jeżeli stwierdzi określone prawem braki formalne, których zaistnienie czyni wydanie zezwolenia niemożliwym lub sprzecznym z prawem.

Pracownik przebywa na zwolnieniu lekarskim, które może potrwać nawet 2 miesiące. Podczas jego nieobecności wyszło na jaw, że sfałszował kilka istotnych dla firmy dokumentów. Czy w czasie jego choroby możemy z nim rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z jego winy?

Tylko pracownik, który został powołany na stanowisko w wyniku konkursu, ma prawo rozwiązać stosunek pracy z dotychczasowym pracodawcą przy zachowaniu skróconego okresu wypowiedzenia.

Stosunek pracy najczęściej nawiązuje się poprzez podpisanie umowy o pracę między pracodawcą a pracownikiem. Możliwe są jednak także inne podstawy jego powstania.

Stosunek pracy na podstawie powołania podlega w zasadzie przepisom, które regulują umowny stosunek pracy, czyli taki który powstał na podstawie umowy o pracę. Z pewnymi jednak wyjątkami.

Zgodnie z konstrukcją prawną odwołania równoznacznego z wypowiedzeniem umownego stosunku pracy pracownik może zostać pozbawiony stanowiska wcześniej niż upłynie okres wypowiedzenia.

Powołanie, jak każda inna forma powstania stosunku pracy, musi spełniać pewne określone prawem przesłanki, aby było ważne i zgodne z prawem.

Umowa o zakazie konkurencji jest zawierana pomiędzy pracodawcą i pracownikiem, która ma na celu uniemożliwienie pracownikowi pracy w firmie konkurencyjnej, często w zamian za pewne wynagrodzenie, szczególnie jeżeli dotyczy także okresu po rozwiązaniu stosunku pracy.

Omawiany artykuł określa enumeratywnie warunki zatrudnienia, które dla pracowników skierowanych do pracy na terytorium Polski nie mogą być mniej korzystne niż te, które przewidują przepisy polskiego prawa pracy.

Pomimo odrębności zarówno dotyczących sposobu świadczenia pracy, jak i miejsca jej wykonywania pracownikowi świadczącemu pracę w formie telepracy przysługują - tak jak pozostałym pracownikom - wszystkie prawa wynikające ze stosunku pracy, na przykład prawo do urlopu wypoczynkowego.

Oprócz omówionych w niniejszym dziale poszczególnych działów akt osobowych pracownika, do których prowadzenia jest zobowiązany pracodawca, przepisy prawa nakładają na niego także obowiązek prowadzenia innych ewidencji i rejestrów.

Prawa pracownika, Umowa o pracę

Wydanie pracownikowi opinii negatywnej jest ryzykowne

Odwołanie dyrektora szkoły

Diabeł tkwi w szczegółach

Niedotrzymanie warunków umowy przedwstępnej

Umowa o pracę - osobista i dobrowolna

Urlop rodzicielski a rozwiązanie stosunku pracy - regulacje unijne

Zwolnienie na poszukiwanie pracy

Kontrowersje wokół stosowania ustawy antykryzysowej

Nie tylko umowa o pracę i ewidencja czasu pracy dowodzi prawa do 50% kosztów pracowniczych

Zwolnienie pracownika chronionego

Wymiana powietrza w pomieszczeniach pracy

Obowiązki pracodawcy związane z ochroną zdrowia

Obowiązek zapewnienia bezpiecznych warunków pracy

Dodatek za pracę w porze nocnej (art. 151(8))

Czy jeśli pracownica zajdzie w ciążę w czasie, o który skrócono jej wypowiedzenie umowy o pracę, należy ją przyjąć do pracy

Czy urlop bezpłatny wlicza się do okresu zatrudnienia?

Powrót do pracy po zakończeniu urlopu wychowawczego

Urlop w systemie równoważnego czasu pracy

Ustalanie ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy

Kiedy pracownik może utracić prawo do urlopu wypoczynkowego?

Odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego

Termin wykorzystania urlopu wypoczynkowego

Urlopy szkoleniowe

Zasady obliczania urlopu uzupełniającego

Ochrona informacji dotyczących wynagrodzenia pracownika

Jak prawidłowo zawrzeć umowę o pracę na okres próbny

Odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego

Jak uniknąć błędów przy określeniu przyczyny zwolnienia z pracy

Polecenie wykonywania pracy a zawarcie umowy na czas nieokreślony

Skracanie i wydłużanie okresów wypowiedzenia

Jak rozwiązać umowę w drodze porozumienia stron?

Przejście zakładu pracy - obowiązki i odpowiedzialność

Nieprzedłużanie umowy zawartej na okres próbny

W jakiej wysokości przysługuje zasiłek chorobowy z tytułu wypadku przy pracy w przypadku dwóch równoległych umów o pracę

Czy osobę, która pracowała jako pracownik tymczasowy, można zatrudnić w tej samej firmie na okres próbny

Dwie umowy w jednym zakładzie pracy

Umowa o pracę a powołanie na prezesa

Jakich danych polskie organy mogą żądać od cudzoziemców?

Kiedy przechodząc na emeryturę trzeba rozwiązać umowę o pracę

Kiedy wojewoda odmówi wydania zezwolenia na pracę?

Zwolnienie pracownika podczas jego choroby

Wypowiedzenie stosunku pracy a powołanie (art. 68(3))

Czym jest stosunek pracy na podstawie powołania? (art. 68)

Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu pracy do powołania (art. 69)

Sytuacja odwołanego w okresie wypowiedzenia i po jego upływie (art. 71)

Termin i forma powołania (art. 68(2))

Umowa o zakazie konkurencji również w aktach osobowych

Warunki zatrudnienia pracownika skierowanego do pracy na terytorium Polski (art. 67(2))

Równe traktowanie telepracownika (art. 67(15))

Ewidencje niebędące częścią akt osobowych