Kategorie

Kontrowersje wokół stosowania ustawy antykryzysowej

Anna Telec
Długoletnia praktyka stosowania art. 251 k.p. pozwoliła na wypracowanie przejrzystych zasad zatrudniania na czas określony. Jednak od 22 sierpnia 2009 r. ta klarowna praktyka została zachwiana przez nie do końca jasne przepisy antykryzysowe.

Światowy kryzys gospodarczy również w Polsce spowodował spowolnienie gospodarki. W wyniku tego od 22 sierpnia 2009 r. obowiązuje ustawa z 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców (zwana dalej ustawą antykryzysową).

Antykryzysowe ograniczenia wobec wszystkich

Reklama

Bardzo popularną i lubianą formą zatrudnienia wśród pracodawców jest umowa o pracę na czas określony. Dotychczasowa regulacja zasad znajduje się w art. 251 k.p. Jednak od dnia wejścia w życie ustawy antykryzysowej każdy przedsiębiorca, niezależnie od jego sytuacji finansowej, został ograniczony w zakresie zatrudniania pracownika na podstawie umów o pracę na czas określony. Okres zatrudnienia na podstawie umowy o pracę na czas określony, a także łączny okres zatrudnienia na podstawie kolejnych umów o pracę na czas określony między tymi samymi stronami stosunku pracy nie może przekraczać 24 miesięcy (art. 13 ustawy antykryzysowej).

Nowa regulacja prawna ograniczyła również okres zatrudniania pracownika na podstawie umów na czas określony. Pracownik zatrudniony u przedsiębiorcy od 22 sierpnia 2009 r. do 31 grudnia 2011 r. może pozostawać w zatrudnieniu na podstawie umowy o pracę na czas określony, ale przez okres nieprzekraczający 24 miesięcy.

Ograniczenie to dotyczy także zatrudniania pracownika na podstawie kolejnych umów na czas określony. Pod rządem nowej ustawy przedsiębiorca może zatrudnić pracownika na podstawie jednej, kilku lub kilkunastu umów na czas określony, byleby ten okres w całości nie przekraczał 24 miesięcy.

WAŻNE!
Do okresu 24 miesięcy nie wlicza się umów o pracę na okres próbny, ale zalicza się umowy na zastępstwo. Mimo wyłączenia umów na zastępstwo z liczenia umów na czas określony zgodnie z art. 251 k.p., w ustawie antykryzysowej nie znalazło się analogiczne rozwiązanie. A zatem, zdaniem większości teoretyków, te umowy także podlegają rygoryzmowi ustawy antykryzysowej.

Bieg umowy przerwany przez datę 22 sierpnia 2009 r.

Reklama

Istotną kwestią jest ta zawarta w art. 35 ustawy antykryzysowej. Mówi ona o tym, że do umów o pracę zawartych na czas określony trwających już w dniu wejścia w życie ustawy antykryzysowej (a mających zakończyć się przed końcową datą jej obowiązywania) nie stosuje się przepisów art. 251 k.p., lecz przepis art. 13 ustawy antykryzysowej.

Oznacza to automatycznie, że jeśli strony stosunku pracy zawarły umowę na czas określony przed wejściem w życie ustawy antykryzysowej, to od dnia wejścia jej w życie należy stosować do takiej umowy rozwiązania cytowanej ustawy. W związku z tym czas trwania takiej umowy, ale dopiero od 22 sierpnia 2009 r., należy wliczyć w 24-miesięczny maksymalny okres zatrudnienia na podstawie umowy na czas określony.

Przykład
Strony zawarły drugą umowę na czas określony od 1 czerwca 2009 r. do 31 maja 2010 r. Od 1 czerwca 2010 r. strony nadal będą mogły pozostawać w stosunku pracy na podstawie umów na czas określony, ale okres od 22 sierpnia 2009 r. do 31 maja 2010 r. należy wliczyć do nowego okresu 24 miesięcy zatrudnienia na czas określony. Strony będą mogły zawierać kolejne umowy na czas określony maksymalnie do 21 sierpnia 2011 r. W tym dniu wyczerpie się 24-miesięczny dopuszczalny i nieograniczony okres zatrudnienia na podstawie umów na czas określony.


WAŻNE!
Jeżeli strony stosunku pracy będą po raz pierwszy zawierały umowę o pracę na czas określony po 22 sierpnia 2009 r., to maksymalnie mogą ją zawrzeć na 24 miesiące. Zawarcie umowy na dłuższy okres spowoduje możliwość dochodzenia przez pracownika przed sądem pracy roszczenia o ustalenie, że łączy go z pracodawcą umowa o pracę na czas nieokreślony.

Brak jednoznacznej interpretacji przepisów

Najwięcej problemów interpretacyjnych wzbudza umowa o pracę na czas określony zawarta przed dniem wejścia w życie ustawy antykryzysowej, która została zawarta np. do 30 września 2011 r., tzn. obejmuje okres ponad 24-miesięczny po wejściu w życie ustawy (czyli zakończyłaby się na 2 miesiące przed końcem obowiązywania ustawy antykryzysowej). Niektórzy teoretycy twierdzą, że należy uznać taką umowę o pracę za umowę na czas nieokreślony. Jednak takie rozwiązanie spowodowałoby działanie prawa wstecz. W dniu, kiedy strony zawierały umowę o pracę na czas określony, działały w ramach prawa i zgodnie z nim. A zatem w dniu wejścia w życie ustawy (o planach wprowadzenia której strony nie wiedziały w dniu zawierania umowy) jej przepisy właściwie stanowiłyby, że działanie stron było od początku niezgodne z prawem, naruszałoby okres 24-miesięczny.

Temat ten jednak nie jest jednoznaczny. Dopiero prawomocny wyrok Sądu Najwyższego może jednoznacznie tę kwestie rozstrzygnąć.

„Umowa stojąca ponad prawem”

Jeżeli termin rozwiązania umowy o pracę na czas określony, zawartej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przypada po 31 grudnia 2011 r., umowa rozwiązuje się z upływem czasu, na który została zawarta (art. 35 ust. 3 ustawy antykryzysowej). Powyższa regulacja dotyczy umów zawartych przed wejściem w życie ustawy z datą końcową po dniu 31 grudnia 2011 r. Dla tak zawartych umów właściwie ustawa nie ma zastosowania, bowiem te umowy rozwiążą się z upływem czasu, na który były zawarte.

Przykład
Strony stosunku pracy zawarły umowę o pracę na czas określony od 1 czerwca 2009 r. do 31 stycznia 2012 r. i w tym dniu umowa rozwiąże się z mocy prawa. Przepisy ustawy antykryzysowej nic tutaj nie zmienią.

Zachowana sekwencja 3 umów z art. 251 k.p.

Ostatni problem dotyczy umów o pracę na czas określony ważnych w dalszym ciągu 1 stycznia 2012 r. Do umów o pracę zawartych na czas określony, trwających 1 stycznia 2012 r., będzie stosowało się ponownie art. 251 k.p. (art. 34 ust. 2 ustawy antykryzysowej).

Oznacza to, że od 1 stycznia 2012 r. art. 251 k.p. ponownie będzie dotyczył wszystkich pracodawców, trwająca zaś w tym dniu umowa rozpocznie nową sekwencję umów w rozumieniu art. 251 k.p. Bez względu na to, którą umową była w czasie obowiązywania ustawy antykryzysowej, to po 31 grudnia 2011 r. będzie pierwszą umową na czas określony z kodeksowej sekwencji 3 umów.

Podstawa prawna:

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Stawka godzinowa 2022 – netto, zlecenie

    Stawka godzinowa 2022 i umowa zlecenie – kwota netto i brutto? Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowach cywilnoprawnych, a ile na umowie o pracę?

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl - nowa ustawa

    Elektroniczny system kadrowy na praca.gov.pl to ułatwienie dla mikroprzedsiębiorcy, rolnika i osoby fizycznej. Za pomocą systemu będzie można zawrzeć umowę o pracę i zlecenia. Automatycznie dokona zgłoszenia do ZUS i KAS, wyliczy wynagrodzenie, składki, podatki i rozliczy urlopy.

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia 2022 a inne świadczenia

    Podwyżka minimalnego wynagrodzenia w 2022 r. wpłynie na wysokość innych świadczeń, np. odprawy, odszkodowania, wynagrodzenia za czas gotowości do pracy i przestój, dodatek za pracę w nocy. Ile wyniosą?

    Praca w upały - zalecenia GIP

    Praca w upały - GIP wydał zalecenia dla pracodawców w związku z wysokimi temperaturami. Jakie obowiązki bhp mają pracodawcy względem pracowników?

    Staż z urzędu pracy 2021 - wynagrodzenie, urlop, L4, ciąża

    Staż z urzędu pracy odbywa osoba bezrobotna. Jakie wynagrodzenie za staż należy się w 2021 r.? Czy stażysta ma prawo do L4 i urlopu? Co w przypadku ciąży?

    Umowa o pomocy przy zbiorach - KRUS 2021

    Umowa o pomocy przy zbiorach w 2021 r. - rolnicy ubezpieczeni w KRUS mogą podpisywać umowy cywilnoprawne na pomoc przy zbiorach. Jaka jest stawka godzinowa?

    Strategia Demograficzna 2040 - zmiany w Kodeksie pracy

    Strategia Demograficzna 2040 przewiduje duże zmiany w Kodeksie pracy. Rodzice będą chronieni przed zwolnieniem i zapewnia się im elastyczną pracę.

    Urlop rodzicielski - rewolucyjne zmiany w 2022 r.

    Urlop rodzicielski - do 2 sierpnia 2022 r. wejdą w życie rewolucyjne zmiany w urlopach rodzicielskich dla ojców. Co się zmieni?

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - PIP

    Bonusy i dni wolne dla zaszczepionych pracowników - co na to PIP? Czy to zgodne z Kodeksem pracy?

    Sygnalista - nowe przepisy od grudnia 2021 r.

    Sygnalista - nowe przepisy implementujące dyrektywę unijną mają wejść w życie w grudniu 2021 r. Kto to sygnalista? Jaki będzie system zgłaszania nieprawidłowości w zakładzie pracy?

    Pracownicy fizyczni w czasie pandemii [RAPORT]

    Pracownicy fizyczni - jak wpłynęła na nich pandemia COVID-19? Zapoznaj się z wynikami raportu "Kariera okiem fachowca".

    Ilu Polaków pracuje po 60. roku życia?

    Praca po 60. roku życia - ilu Polaków nadal pracuje po ukończeniu 60 lat?

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. netto

    Minimalne wynagrodzenie w 2022 r. wyniesie 3000 zł brutto. Ile to netto?

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny

    Ustawa dezubekizacyjna - Trybunał Konstytucyjny orzekł, że obniżenie renty inwalidzkiej byłym funkcjonariuszom służb bezpieczeństwa PRL jest zgodne z konstytucją.

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto

    Minimalna płaca w 2022 r. - 3000 zł brutto to propozycja rządu. Minimalna stawka godzinowa wyniesie 19,50 zł brutto.

    Waloryzacja środków na kontach i subkontach ZUS 2021

    Waloryzacja środków zgromadzonych na kontach i subkontach w ZUS odbywa się corocznie w czerwcu. W 2021 r. wyniosła 5,41%. O ile zwiększył się stan kont przyszłych emerytów?

    System kadrowo-płacowy - od czego zależy cena?

    System kadrowo-płacowy a cena - od czego zależy, ile kosztuje?

    Konkurs "HR OF CHANGE" – 18 czerwca poznamy zwycięzców!

    Konkurs "HR OF CHANGE" - już 18 czerwca ogłoszeni zostaną zwycięzcy! Kto otrzyma nagrodę w kategoriach: szkolenia i rozwój, zarządzanie zmianą, HR Business Partnering?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać?

    Niepełny etat a praca ponadwymiarowa - jak wynagradzać pracownika zatrudnionego na część etatu za pracę w godzinach ponadwymiarowych?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jak obliczyć?

    Dodatek wyrównawczy do wynagrodzenia - jakie są zasady jego przyznawania? Jak obliczyć wysokość dodatku wyrównawczego?

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc

    Transfer oszczędności PPK - pracodawca może pomóc pracownikowi (uczestnikowi PPK) w przeniesieniu oszczędności między rachunkami PPK. Ustawa o PPK określa dwie takie sytuacje.

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie

    Zatrudnienie Brytyjczyka po brexicie - jak brexit wpłynął na zatrudnienie pracownika z Wielkiej Brytanii w Polsce? Co z dokumentami? Jakich formalności trzeba dokonać?

    Nadanie statusu płatnika składek - wyrok TK (K 15/16)

    Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 15/16 - czy TK uznał wniosek o nadanie statusu płatnika składek pracodawcy, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z osobą trzecią?

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna

    Zadaniowy czas pracy a praca zdalna - jak wprowadzić? Jak ewidencjonować i kontrolować czas pracy zdalnej w systemie zadaniowym?

    Dlaczego pracodawcy płacą Ukraińcom więcej niż Polakom?

    Pracodawcy chcą płacić Ukraińcom więcej niż Polakom? Dlaczego?