Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego

Anna Czajkowska
Pracodawca może uzależnić zgodę na udzielenie urlopu bezpłatnego na okres przekraczający 3 miesiące od prawa do jego odwołania z ważnych przyczyn.

Ustawodawca w ramach art. 174 k.p. przewidział możliwość udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego. Istotą tej instytucji jest czasowe zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy, któremu odpowiada zwolnienie pracodawcy z obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Pomimo braku świadczenia pracy podczas urlopu bezpłatnego pracownik nadal formalnie pozostaje w stosunku pracy.

Tryb udzielenia urlopu bezpłatnego

Urlop bezpłatny udzielany jest przez pracodawcę wyłącznie na pisemny wniosek pracownika. Udzielenie pracownikowi urlopu bezpłatnego z inicjatywy pracodawcy i bez pisemnego wniosku pracownika w tym zakresie jest w świetle art. 174 § 1 k.p. bezskuteczne (wyrok SA w Łodzi z 15 października 1996 r., III AUa 34/96). Z wnioskiem o udzielenie urlopu bezpłatnego może wystąpić każdy pracownik, bez względu na staż pracy.

Długość urlopu bezpłatnego uzależniona jest od ustaleń stron stosunku pracy. Maksymalny czas jego trwania wyznacza pracownik we wniosku o urlop bezpłatny, który to wniosek następnie musi być zaakceptowany przez pracodawcę. Istotne jest to, że okres urlopu bezpłatnego nie może przekraczać czasu wynikającego z wniosku pracownika. Oczywiście określenie długości trwania urlopu bezpłatnego może też zostać wypracowane na zasadzie kompromisu, pierwotnie rozbieżnych stanowisk stron stosunku pracy. Tak przyjęty okres urlopu może być następnie zarówno wydłużony, jak i skrócony na mocy obopólnego porozumienia.

Kilka dni urlopu bezpłatnego a miesięczne wynagrodzenie pracownika >>

Przepisy Kodeksu pracy nie precyzują przesłanek udzielenia urlopu bezpłatnego. Uzależnione są one od ustaleń stron. A zatem przyczyny urlopu bezpłatnego mogą być różne, jednak adekwatne do konkretnego stanu faktycznego – w tym nawet zamiar podjęcia pracy u innego pracodawcy. Pracodawca, udzielając urlopu bezpłatnego, bierze pod uwagę cel urlopu i potencjalne konsekwencje dla funkcjonowania zakładu pracy w związku z czasową nieobecnością pracownika.

Uprawnienia pracodawcy

Ustawodawca nie przyjął górnego limitu trwania urlopu bezpłatnego. W przypadku udzielenia przez pracodawcę urlopu bezpłatnego dłuższego niż 3 miesiące strony stosunku pracy mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego z ważnych powodów (art. 174 § 3 k.p.). Treść cytowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku zastrzeżenia klauzuli odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego stosowne uprawnienie przysługuje wyłącznie pracodawcy. Takie odwołanie jest skuteczne i wiążące dla pracownika. Analogicznego oświadczenia woli, skutkującego przerwaniem urlopu bezpłatnego, nie może zaś złożyć pracownik.


Ustawodawca nie przewidział formy zastrzeżenia, uprawniającego pracodawcę do odwołania podwładnego z urlopu. Do celów dowodowych i pewności obrotu prawnego uzasadnione jest jednak, aby stosowny zapis został sporządzony na piśmie. Brak zastrzeżenia odpowiedniej klauzuli powoduje, że odwołanie pracownika może nastąpić wyłącznie za jego zgodą.

Przepis art. 174 § 3 k.p. określa wyłącznie minimalny okres trwania urlopu bezpłatnego, który uzasadnia dopuszczalność zastrzeżenia odwołania pracownika z urlopu. Ustawodawca nie określił zaś terminu, w którym pracodawca może skorzystać ze swojego uprawnienia. Należy przyjąć, że przy spełnieniu pozostałych przesłanek pracodawca mógłby skorzystać ze swojego prawa także przed upływem 3 miesięcy od daty rozpoczęcia urlopu. W skrajnych przypadkach – nawet po kilku dniach od jego udzielenia, mimo że pierwotnie przewidywany przez strony urlop znacznie przekraczał 3 miesiące.

Warunkiem niezbędnym sporządzenia zastrzeżenia o dopuszczalności odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego jest to, aby przewidywana nieobecność przekraczała 3 miesiące. Nawet niewielkie przekroczenie tego okresu (np. o jeden dzień) uzasadnia dopuszczalność zastosowania klauzuli o odwołaniu.

WAŻNE!
Udzielenie urlopu bezpłatnego na okres pełnych, równych 3 miesięcy nie daje podstawy do przyjęcia stosownego zastrzeżenia.

Przykład
Pracodawca udzielił Ryszardowi G. urlopu bezpłatnego od 15 stycznia do 15 kwietnia 2010 r. (czyli na okres 3 miesięcy). Nie daje to podstawy do zastrzeżenia możliwości odwołania Ryszarda G. z urlopu z ważnych przyczyn. Natomiast udzielenie urlopu bezpłatnego w tym samym terminie początkowym, ale do 16 kwietnia 2010 r. (czyli przez okres 3 miesięcy i jednego dnia), daje już taką możliwość.

Udzielenie pracownikowi kilku krótkich urlopów bezpłatnych, przekraczających łącznie okres 3 miesięcy, przeplatanych okresami świadczenia pracy nie uzasadnia zastrzeżenia określonego w przepisie art. 174 § 3 k.p. Bez znaczenia pozostaje również, czy opisane krótkie urlopy bezpłatne wykorzystane były w jednym roku kalendarzowym czy też w kolejnych latach następujących po sobie. Warunkiem koniecznym zastosowania zastrzeżenia jest spełnienie przesłanek w ramach jednego nieprzerwanego urlopu bezpłatnego.

Badania profilaktyczne pracowników wracających z urlopu bezpłatnego >>

Istotne jest też to, że niepodjęcie pracy przez pracownika mimo skutecznego odwołania go z urlopu bezpłatnego przez pracodawcę w danych okolicznościach może być traktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 k.p. Wyznaczony przez pracodawcę termin stawiennictwa pracownika w pracy powinien być jednak tak określony, aby umożliwiał pracownikowi jej podjęcie.

Nie należy zapominać, że odwołanie pracownika z urlopu możliwe jest wyłącznie w przypadku zaistnienia ważnych przyczyn. Celem uniknięcia niepotrzebnych sporów interpretacyjnych uzasadnione byłoby enumeratywne wskazanie na piśmie takich przyczyn przez strony. W piśmiennictwie jako ważne przyczyny wskazuje się okoliczności powodujące poważne zakłócenie toku pracy w przedsiębiorstwie pracodawcy, które to przyczyny nie były znane w dacie udzielenia urlopu bezpłatnego.

Ogólne zasady obliczania terminu urlopu bezpłatnego nie są regulowane w Kodeksie pracy, dlatego należy zastosować przepisy prawa cywilnego stosownie do odesłania z art. 300 k.p. Sposób obliczenia terminu nieprzerwanego (ciągłego) urlopu bezpłatnego determinowany jest przez art. 112 k.c. Ciągłość terminu jest wymagana w wypadku zdarzeń, które nie mogą być wykonane z przerwami. Termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca (art. 112 k.c.).

Podstawa prawna:

  • art. 174 Kodeksu pracy,
  • wyrok SA w Łodzi z 15 października 1996 r. (III AUa 34/96, OSA 1997/10/35).
Reklama
Zaktualizuj swoją wiedzę z naszymi publikacjami i szkoleniami
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Uprawnienia rodzicielskie
    certificate
    Jak zdobyć Certyfikat:
    • Czytaj artykuły
    • Rozwiązuj testy
    • Zdobądź certyfikat
    1/10
    Ile tygodni urlopu macierzyńskiego można maksymalnie wykorzystać jeszcze przed porodem?
    nie ma takiej możliwości
    3
    6
    9 - tylko jeśli pracodawca wyrazi na to zgodę
    Następne
    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Firmy potrzebują więcej czasu na wdrożenie zmian w Kodeksie pracy

    Dzisiaj Sejm ma głosować nad przepisami dostosowującymi Kodeks pracy do unijnej dyrektywy work-life balance. Konfederacja Lewiatan apeluje o wydłużenie terminu wejścia w życie nowych przepisów do co najmniej czterech miesięcy.

    Zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami

    Czy pracodawcy mają wdrożone polityki różnorodności i czy je stosują? Jak wygląda kwestia zatrudniania osób z niepełnosprawnościami? Fundacja Aktywizacja chce poznać opinie pracodawców ze wszystkich sektorów gospodarki i prowadzi badanie skierowane do firm.

    Wykroczenie przeciwko prawom pracownika

    Przepisy Kodeksu pracy określają prawa i obowiązki pracowników. Przede wszystkim po to, by ich chronić. Ciężkie naruszenie praw pracownika stanowi podstawę do rozwiązania umowy o pracę, a niektóre z wykroczeń przeciwko prawom pracownika mogą być podstawą do nałożenia na pracodawcę kary grzywny.

    Nowelizacja Kodeksu pracy 2023

    Zmiany w urlopach rodzicielskich, szersze stosowanie elastycznej organizacji pracy i możliwość zwolnienia od pracy "z powodu działania siły wyższej" – takie m.in. rozwiązania przewiduje nowelizacja Kodeksu pracy, którą w środę uchwalił Sejm.

    Nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców

    W środę Sejm uchwalił nowelizację Kodeksu pracy wprowadzają zmiany m.in. w urlopach rodzicielskich. To kolejna nowelizacja, która wychodzi naprzeciw oczekiwaniom pracowników, rodziców i pracodawców - powiedziała PAP minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

    Praca zdalna - co musi zapewnić pracodawca? PODCAST

    Praca zdalna. Pracodawca musi zapewnić pracownikowi niezbędne materiały i narzędzia w tym urządzenia techniczne, żeby on pracę zdalną mógł wykonywać - wskazuje Joanna Rutkowska Dyrektorka HR w agencji zatrudnienia Trenkwalder. PODCAST

    Praca zdalna. Lista najważniejszych zmian!

    Praca zdalna stała się masowym zjawiskiem z powodu epidemii. Tymczasowe rozwiązanie w końcu zostało formalnie uregulowane. Co powinni wiedzieć pracujący zdalnie lub planujący pracę zdalną? Poniżej lista najważniejszych uregulowań.

    BHP w leśnictwie i rolnictwie 2023 – analizy Rady Ochrony Pracy

    W dniu 6 lutego 2023 r. Rada Ochrony Pracy i Państwowa Inspekcja Pracy zajęły się tematyką bezpieczeństwa i higieny pracy w leśnictwie oraz w rolnictwie, jakie były wyniki badań i kontroli oraz co stanowi największe zagrożenie w tych branżach?

    Polacy nie lubią poniedziałków i chcą pracować cztery dni w tygodniu

    Badanie przeprowadzone przez serwis InterviewMe wykazało, że 67% Polaków popiera pomysł skrócenia tygodnia pracy do 4 dni. Jednocześnie 43% uważa, że 40 godzin pracy w tygodniu to zbyt dużo. Aż 75% Polaków nie lubi poniedziałków.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r.

    Współczynnik urlopowy w 2023 r. oblicza się z uwzględnieniem liczby świąt, niedziel i dni wolnych w tym roku. Jaki jest współczynnik urlopowy w 2023 r.?

    Work-life balance to dłuższe urlopy dla rodziców i opiekunów. Od kiedy? WIDEO

    Urlopy dla rodziców i opiekunów ulegną wydłużeniu. Termin implementowania przepisów tzw. dyrektywy Work-life balance nie jest jeszcze dokładnie znany. Najprawdopodobniej doczekamy się zmian w prawie jeszcze w 2023 roku.

    Wynagrodzenia kierowców 2023. Jakie koszty dla przedsiębiorców?

    Od 1 stycznia 2023  wzrosła stawka przeciętnego, prognozowanego wynagrodzenia kierowcy o ponad 1000 zł. Co to oznacza dla przewoźników? Konieczność wypłaty wyższych pensji. W jaki sposób przewoźnicy mogą poradzić sobie z rosnącymi kosztami? 

    Niedziela handlowa – luty 2023
    Luty 2023 ma 4 niedziele. Czy któraś z nich to niedziela handlowa? Sprawdź!
    NFZ: nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością
    Nie ma zgody na przyjmowanie koleżanek i rodziny poza kolejnością w ramach kontraktu z NFZ - podkreśla Narodowy Fundusz Zdrowia, odnosząc się do sprawy ginekolożki Nicole Sochacki-Wójcickiej, która w mediach społecznościowych prowadzi konto pod nazwą Mama Ginekolog.
    Nie będzie podwyżki stóp procentowych. Obniżka jesienią
    Rozpoczyna się dwudniowe posiedzenie Rady Polityki Pieniężnej. Podwyżki stóp procentowych nie będzie.
    Pracodawcy przeciwni zmianom w reklamach suplementów diety
    Nie ma obecnie wystarczającego uzasadnienia dla wprowadzania nowych regulacji dotyczących reklamy suplementów diety, ponieważ są one już zawarte w branżowym „Kodeksie Dobrych Praktyk Reklamy Suplementów Diety” – uważa Konfederacja Lewiatan.
    Posłowie wysłuchali apelu pracodawców
    Sejmowa Komisja Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii, po apelu pracodawców, m.in. Konfederacji Lewiatan, odroczyła prace nad projektem ustawy Prawo komunikacji elektronicznej.
    Uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie
    Z badań przeprowadzonych przez Platformę Migracyjną EWL, Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego oraz Fundację EWL wynika, że niemal wszyscy uchodźcy w wieku produkcyjnym, którzy wyrażali chęć podjęcia pracy w Polsce, znaleźli zatrudnienie.
    Praca zdalna i digitalizacja – co nas czeka w 2023 r.?

    Praca zdalna w 2023 roku. Ostanie trzy lata to okres wielu dynamicznych zmian na rynku pracy, które znacząco wpływały na sposób prowadzania biznesu. Planowane na początek tego roku nowelizacje mają głównie na celu unormowanie i zabezpieczenie osób pracujących zdalnie. Za tym idą kolejne rozwiązania, zmieniające obraz zatrudnienia w Polsce. Z jakimi trendami HR będziemy mierzyli się w najbliższych kwartałach? Eksperci wskazują cztery najważniejsze kierunki w 2023 r.

    Komisja za projektem nowelizacji Kodeksu pracy w sprawie tzw. work-life balance
    Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny jednogłośnie opowiedziała się w poniedziałek za projektem nowelizacji Kodeksu pracy, który ma na celu wdrożenie unijnych dyrektyw w sprawie tzw. work-life balance. Projekt zakłada m.in. zmiany w urlopach rodzicielskich.
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopów macierzyńskich
    Podwyżki dla pracowników wracających z urlopu: macierzyńskiego, na warunkach urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego, ojcowskiego, wychowawczego możliwe pod warunkiem przyznania ich pod nieobecność - powiedziała PAP radca prawny Monika Jurkiewicz
    Szacowana stopa bezrobocia w styczniu wyniosła 5,5 proc.
    Szacowana przez MRiPS stopa bezrobocia na koniec stycznia 2023 r. wyniosła 5,5 proc. – poinformowała PAP w poniedziałek minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg. Jest wyższa o 0,3 pkt. proc. niż w grudniu 2022 r.
    Nielegalne powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi
    Zatrudnienie cudzoziemca, zwłaszcza z kraju trzeciego, wymaga spełnienia określonych warunków. W przeciwnym razie może dojść do nielegalnego powierzenia pracy. Co na ten temat czytamy w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?
    Czy ma miejsce dyskryminacja aplikantów radcowskich i adwokackich będących ojcami?

    Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) trafiła sprawa dyskryminacji prawników – a dokładniej aplikantów adwokackich i radcowskich, odbywających przygotowanie do wykonywania zawodu, będących ojcami. Okazuje, że nie mają oni takich samych praw związanych z rodzicielstwem jak aplikantki będące matkami. Na czym polega problem?

    Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną – wzory dokumentów dla każdej formy pracy zdalnej WEBINARIUM

    Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną. Zapraszamy na praktyczne webinarium „Dokumentacja i oświadczenia związane z pracą zdalną – wzory dokumentów dla każdej formy pracy zdalnej” z gwarantowanym imiennym certyfikatem, które odbędzie się 17 lutego 2023 roku. Webinarium wyjątkowo potrwa aż 1,5 godziny. Polecamy!