Kategorie

Odwołanie pracownika z urlopu bezpłatnego

Anna Czajkowska
Pracodawca może uzależnić zgodę na udzielenie urlopu bezpłatnego na okres przekraczający 3 miesiące od prawa do jego odwołania z ważnych przyczyn.

Ustawodawca w ramach art. 174 k.p. przewidział możliwość udzielenia pracownikowi urlopu bezpłatnego. Istotą tej instytucji jest czasowe zwolnienie pracownika z obowiązku świadczenia pracy, któremu odpowiada zwolnienie pracodawcy z obowiązku wypłaty wynagrodzenia. Pomimo braku świadczenia pracy podczas urlopu bezpłatnego pracownik nadal formalnie pozostaje w stosunku pracy.

Tryb udzielenia urlopu bezpłatnego

Reklama

Urlop bezpłatny udzielany jest przez pracodawcę wyłącznie na pisemny wniosek pracownika. Udzielenie pracownikowi urlopu bezpłatnego z inicjatywy pracodawcy i bez pisemnego wniosku pracownika w tym zakresie jest w świetle art. 174 § 1 k.p. bezskuteczne (wyrok SA w Łodzi z 15 października 1996 r., III AUa 34/96). Z wnioskiem o udzielenie urlopu bezpłatnego może wystąpić każdy pracownik, bez względu na staż pracy.

Długość urlopu bezpłatnego uzależniona jest od ustaleń stron stosunku pracy. Maksymalny czas jego trwania wyznacza pracownik we wniosku o urlop bezpłatny, który to wniosek następnie musi być zaakceptowany przez pracodawcę. Istotne jest to, że okres urlopu bezpłatnego nie może przekraczać czasu wynikającego z wniosku pracownika. Oczywiście określenie długości trwania urlopu bezpłatnego może też zostać wypracowane na zasadzie kompromisu, pierwotnie rozbieżnych stanowisk stron stosunku pracy. Tak przyjęty okres urlopu może być następnie zarówno wydłużony, jak i skrócony na mocy obopólnego porozumienia.

Kilka dni urlopu bezpłatnego a miesięczne wynagrodzenie pracownika >>

Przepisy Kodeksu pracy nie precyzują przesłanek udzielenia urlopu bezpłatnego. Uzależnione są one od ustaleń stron. A zatem przyczyny urlopu bezpłatnego mogą być różne, jednak adekwatne do konkretnego stanu faktycznego – w tym nawet zamiar podjęcia pracy u innego pracodawcy. Pracodawca, udzielając urlopu bezpłatnego, bierze pod uwagę cel urlopu i potencjalne konsekwencje dla funkcjonowania zakładu pracy w związku z czasową nieobecnością pracownika.

Uprawnienia pracodawcy

Ustawodawca nie przyjął górnego limitu trwania urlopu bezpłatnego. W przypadku udzielenia przez pracodawcę urlopu bezpłatnego dłuższego niż 3 miesiące strony stosunku pracy mogą przewidzieć dopuszczalność odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego z ważnych powodów (art. 174 § 3 k.p.). Treść cytowanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że w przypadku zastrzeżenia klauzuli odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego stosowne uprawnienie przysługuje wyłącznie pracodawcy. Takie odwołanie jest skuteczne i wiążące dla pracownika. Analogicznego oświadczenia woli, skutkującego przerwaniem urlopu bezpłatnego, nie może zaś złożyć pracownik.


Reklama

Ustawodawca nie przewidział formy zastrzeżenia, uprawniającego pracodawcę do odwołania podwładnego z urlopu. Do celów dowodowych i pewności obrotu prawnego uzasadnione jest jednak, aby stosowny zapis został sporządzony na piśmie. Brak zastrzeżenia odpowiedniej klauzuli powoduje, że odwołanie pracownika może nastąpić wyłącznie za jego zgodą.

Przepis art. 174 § 3 k.p. określa wyłącznie minimalny okres trwania urlopu bezpłatnego, który uzasadnia dopuszczalność zastrzeżenia odwołania pracownika z urlopu. Ustawodawca nie określił zaś terminu, w którym pracodawca może skorzystać ze swojego uprawnienia. Należy przyjąć, że przy spełnieniu pozostałych przesłanek pracodawca mógłby skorzystać ze swojego prawa także przed upływem 3 miesięcy od daty rozpoczęcia urlopu. W skrajnych przypadkach – nawet po kilku dniach od jego udzielenia, mimo że pierwotnie przewidywany przez strony urlop znacznie przekraczał 3 miesiące.

Warunkiem niezbędnym sporządzenia zastrzeżenia o dopuszczalności odwołania pracownika z urlopu bezpłatnego jest to, aby przewidywana nieobecność przekraczała 3 miesiące. Nawet niewielkie przekroczenie tego okresu (np. o jeden dzień) uzasadnia dopuszczalność zastosowania klauzuli o odwołaniu.

WAŻNE!
Udzielenie urlopu bezpłatnego na okres pełnych, równych 3 miesięcy nie daje podstawy do przyjęcia stosownego zastrzeżenia.

Przykład
Pracodawca udzielił Ryszardowi G. urlopu bezpłatnego od 15 stycznia do 15 kwietnia 2010 r. (czyli na okres 3 miesięcy). Nie daje to podstawy do zastrzeżenia możliwości odwołania Ryszarda G. z urlopu z ważnych przyczyn. Natomiast udzielenie urlopu bezpłatnego w tym samym terminie początkowym, ale do 16 kwietnia 2010 r. (czyli przez okres 3 miesięcy i jednego dnia), daje już taką możliwość.

Udzielenie pracownikowi kilku krótkich urlopów bezpłatnych, przekraczających łącznie okres 3 miesięcy, przeplatanych okresami świadczenia pracy nie uzasadnia zastrzeżenia określonego w przepisie art. 174 § 3 k.p. Bez znaczenia pozostaje również, czy opisane krótkie urlopy bezpłatne wykorzystane były w jednym roku kalendarzowym czy też w kolejnych latach następujących po sobie. Warunkiem koniecznym zastosowania zastrzeżenia jest spełnienie przesłanek w ramach jednego nieprzerwanego urlopu bezpłatnego.

Badania profilaktyczne pracowników wracających z urlopu bezpłatnego >>

Istotne jest też to, że niepodjęcie pracy przez pracownika mimo skutecznego odwołania go z urlopu bezpłatnego przez pracodawcę w danych okolicznościach może być traktowane jako ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych w rozumieniu art. 52 § 1 k.p. Wyznaczony przez pracodawcę termin stawiennictwa pracownika w pracy powinien być jednak tak określony, aby umożliwiał pracownikowi jej podjęcie.

Nie należy zapominać, że odwołanie pracownika z urlopu możliwe jest wyłącznie w przypadku zaistnienia ważnych przyczyn. Celem uniknięcia niepotrzebnych sporów interpretacyjnych uzasadnione byłoby enumeratywne wskazanie na piśmie takich przyczyn przez strony. W piśmiennictwie jako ważne przyczyny wskazuje się okoliczności powodujące poważne zakłócenie toku pracy w przedsiębiorstwie pracodawcy, które to przyczyny nie były znane w dacie udzielenia urlopu bezpłatnego.

Ogólne zasady obliczania terminu urlopu bezpłatnego nie są regulowane w Kodeksie pracy, dlatego należy zastosować przepisy prawa cywilnego stosownie do odesłania z art. 300 k.p. Sposób obliczenia terminu nieprzerwanego (ciągłego) urlopu bezpłatnego determinowany jest przez art. 112 k.c. Ciągłość terminu jest wymagana w wypadku zdarzeń, które nie mogą być wykonane z przerwami. Termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca (art. 112 k.c.).

Podstawa prawna:

  • art. 174 Kodeksu pracy,
  • wyrok SA w Łodzi z 15 października 1996 r. (III AUa 34/96, OSA 1997/10/35).
Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Czas pracy 2021. Planowanie, rozliczanie i ewidencja
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Kadry
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

    Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

    Pracownicy punktów szczepień jak funkcjonariusze publiczni

    Pracownicy punktów szczepień będą traktowani jak funkcjonariusze publiczni. Co to oznacza?

    Zaświadczenie z ZUS ściągniesz z Internetu

    Zaświadczenie o wysokości emerytury lub zasiłku z ZUS można ściągnąć z Internetu. Jak stworzyć elektroniczne potwierdzenie?

    PIP - coraz częstsze kontrole i decyzje

    Kontrole PIP odbywają się coraz częściej. Gdzie jest ich najwięcej? Jakie branże są najczęściej kontrolowane?

    Kalkulator wynagrodzeń Polski Ład - zlecenie 2022

    Kalkulator wynagrodzeń od umów zlecenie w 2022 r. - jak Polski Ład wpłynie na wysokość wynagrodzenia netto przy zleceniu?

    IOSKU: ile masz na koncie w ZUS?

    IOSKU czyli informacja o tym, ile masz na koncie w ZUS. Jak sprawdzić? Ile wyniesie przyszła emerytura?

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń, umowa o pracę

    Polski Ład - kalkulator wynagrodzeń pozwala obliczyć dla umowy o pracę wysokość pensji netto, zaliczki na podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenie społeczne w 2022 r.

    Lista obecności a ewidencja czasu pracy – różnice

    Lista obecności pracowników - czy jest obowiązkowa? Czy zastępuje ewidencję czasu pracy? Jakie informacje można zamieścić w tych dokumentach kadrowych? Czy można prowadzić je w elektroniczny sposób? Wyjaśniamy w artykule.

    Pracodawca dyskryminuje pracownika - co można zrobić?

    Dyskryminacja w pracy - kiedy można mówić o nierównym traktowaniu pracowników? Co można zrobić, kiedy pracodawca dyskryminuje pracownika?

    Wpłaty do PPK także od wynagrodzenia po ustaniu zatrudnienia

    Wpłaty do PPK nalicza się także od wynagrodzenia wypłaconego uczestnikowi PPK po ustaniu zatrudnienia. Czy nalicza się je od nagrody stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe? Jeśli tak, to w jakiej wysokości procentowej?

    Ile wynosi najniższa krajowa?

    Najniższa krajowa w 2021 i 2022 r. - ile wynosi brutto i netto? Jaka jest stawka godzinowa? Oto kalkulator wynagrodzeń.

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - zmiany w projekcie

    Praca zdalna w Kodeksie pracy - jest nowa wersja projektu nowelizacji. Co się zmieni?

    Rejestracja w urzędzie pracy a umowa zlecenie, dzieło, działalność

    Rejestracja w urzędzie pracy - czy bezrobotny może wykonywać pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło lub prowadzić działalność nierejestrowaną?

    Prezeska, prawniczka, psycholożka - kobiety o feminatywach

    Feminatywy - jakim językiem pisane są oferty pracy? Jak kobiety oceniają żeńskie nazwy stanowisk, np. prezeska, prawniczka, psycholożka? Oto wyniki badania.

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca - jak uzyskać [PORADNIK]

    Zezwolenie na pracę sezonową dla cudzoziemca. Od 1 stycznia 2018 roku obowiązują nowe regulacje prawne dotyczące cudzoziemców świadczących prace sezonową. O zezwolenie typu S, czyli na pracę sezonową, mogą ubiegać się pracodawcy, którzy planują zatrudnić obcokrajowców do pracy w rolnictwie, ogrodnictwie lub turystyce.

    Błędy w umowie o pracę - jak je poprawić?

    Błędy w umowie o pracę w zakresie wynagrodzenia i innych świadczeń - jak je poprawić?

    Pracodawcy nie chcą pracy zdalnej [BADANIE]

    Praca zdalna nie jest dla pracodawców najlepszym rozwiązaniem. Prawie wszyscy chcą powrotu do biur. Wprowadzą elastyczne godziny rozpoczęcia i zakończenia pracy.

    Udzielanie zaległego urlopu wypoczynkowego - ustawa o covid-19

    Zaległy urlop wypoczynkowy - jak udzielić zgodnie z ustawą o COVID-19?

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę

    Urząd pracy pomoże zmienić pracę i kwalifikacje pracownika. Obecnie skupia się na zatrudnianiu bezrobotnych. Rząd chce rozszerzyć jego kompetencje.

    Utrata pracy i finanse - obawy pracowników

    Utrata pracy i finanse to główne zmartwienia polskich pracowników. Ratują ich jednak deficyty kadrowe.

    Ukąszenie kleszcza a wypadek przy pracy - obowiązki pracodawcy

    Ukąszenie kleszcza - czy to może być wypadek przy pracy? Czy pracodawca zatrudniający pracowników do pracy na świeżym powietrzu ma obowiązek zabezpieczenia ich przed kleszczami?

    Sygnalista w firmie od 17 grudnia 2021 r. - co z ustawą?

    Sygnalista w firmie musi być wdrożony od 17 grudnia 2021 r. Polska musi implementować przepisy unijne do 16 grudnia tego roku. Co z ustawą o sygnalistach?

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator

    Urlop wypoczynkowy - kalkulator wymiaru urlopu wypoczynkowego pozwala wyliczyć, ile dni urlopu przysługuje pracownikowi.

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni - zwolnienie z ZUS

    Piloci wycieczek i przewodnicy turystyczni mogą składać wnioski o zwolnienie z ZUS za lipiec, sierpień i wrzesień 2020 r. Do kiedy? Jakie warunki należy spełnić?

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa

    Sklepiki szkolne - Tarcza Antykryzysowa przyznaje postojowe i zwolnienie z ZUS. Jakie kody PKD? Jakie warunki należy spełnić? Do kiedy złożyć wniosek?